วิกฤตคนทำงานการเงิน 2026 แบงก์ทั่วโลกหั่น 63000 ตำแหน่ง เซ่นพิษ AI

บทสัมภาษณ์และแถลงการณ์จากเหล่าซีอีโอระดับท็อปของวงการธนาคารในช่วงที่ผ่านมา ได้สร้างแรงกระเพื่อมครั้งใหญ่ให้กับภูมิทัศน์การจ้างงาน ทำเอาพนักงานทุกระดับชั้นตั้งแต่หน้าใหม่ไฟแรงไปจนถึงระดับบริหาร ต้องเริ่มหันกลับมาตั้งคำถามถึงอนาคตและความมั่นคงของตัวเองในสายอาชีพนี้กันอย่างจริงจัง

จากโปรเจกต์ทดลอง สู่ตัวแปรหลักในการลดคน

สำนักข่าว Bloomberg เมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา ได้เปิดเผยภาพสะท้อนที่ชัดเจนว่า ปัจจุบันสถาบันการเงินและธนาคารยักษ์ใหญ่ไม่ได้มอง AI เป็นเพียง “โปรเจกต์นำร่อง” (Pilot) อีกต่อไป ทว่าพวกเขากำลังผูกเอาประสิทธิภาพการทำงานที่เพิ่มขึ้นจาก AI เข้ากับ “แผนการปรับลดกำลังคน” อย่างเป็นรูปธรรม ส่งผลให้พนักงานทั้งในระดับบริหารจัดการอาวุโส (Senior) และส่วนงานสนับสนุน (Middle-office) เริ่มสัมผัสได้ถึงความสั่นคลอนในหน้าที่การงาน

ตัวอย่างที่สะท้อนให้เห็นถึงความเปลี่ยนแปลงตั้งแต่ด่านหน้า คือ เรื่องราวของ Andre Bonnick นักศึกษาหนุ่มจากมหาวิทยาลัยระดับท็อปอย่าง Warwick University ที่กำลังพยายามแทรกตัวเข้าสู่สายงานการเงิน แทนที่เขาจะใช้เวลาไปกับการซ้อมสัมภาษณ์กับมนุษย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้าน HR ทั่วไป เขากลับต้องทุ่มเทเวลาไปกับการฝึกฝนวิธีตอบคำถามเพื่อให้ผ่านด่าน “ซอฟต์แวร์คัดกรองเรซูเม่ที่ขับเคลื่อนด้วย AI” นี่คือ หน้าตาของสมรภูมิแรงงานยุคใหม่ที่เปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง

เมื่อเหล่า CEO เปิดไพ่ใบสำคัญ : การเปลี่ยนผ่านที่เร่งความเร็ว

ในช่วงเดือนที่ผ่านมา เราได้เห็นปรากฏการณ์ที่หาดูได้ยาก นั่นคือ การออกมาแสดงความคิดเห็นอย่างตรงไปตรงมาของเหล่าผู้นำสูงสุดในแวดวงธนาคาร

• David Solomon ซีอีโอแห่ง Goldman Sachs ได้ให้สัมภาษณ์ในสัปดาห์นี้ว่า AI อาจเข้ามาเบรกการเติบโตอย่างก้าวกระโดดของทีมวิศวกรซอฟต์แวร์ในธนาคาร ซึ่งเป็นการยอมรับอย่างกลายๆ ว่า เทคโนโลยีนี้มีอำนาจมากพอที่จะรื้อโครงสร้างและจัดระเบียบรูปแบบการจ้างงานบนวอลล์สตรีทใหม่ทั้งหมด
• Georges Elhedery ซีอีโอของ HSBC ได้ส่งสัญญาณถึงนักลงทุนเมื่อช่วงปลายเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมาอย่างชัดเจนว่า Generative AI “จะทำลายตำแหน่งงานบางส่วน และในขณะเดียวกันก็จะสร้างตำแหน่งงานใหม่ๆ ขึ้นมา” พร้อมทั้งเรียกร้องให้พนักงาน “ร่วมเดินทางไปกับเรา ไม่ใช่ต่อต้าน รู้สึกแปลกแยก วิตกกังวล หรือถูกกดดันจนต้องลุกขึ้นมาต้านทานความเปลี่ยนแปลง” ทั้งนี้ Bloomberg ยังได้รายงานเสริมว่า ทาง HSBC กำลังพิจารณาแผนปรับลดพนักงานลงสูงสุดถึง 20,000 ตำแหน่ง
• Bill Winters หัวเรือใหญ่แห่ง Standard Chartered ก็ได้ออกมาเปิดเผยแผนการหั่นเก้าอี้พนักงานประมาณ 8,000 ตำแหน่ง ซึ่งคิดเป็น 15% ของตำแหน่งงานในองค์กร ภายในปี 2030 โดยเขาใช้คำอธิบายที่สะท้อนภาพกลไกทุนนิยมอย่างตรงไปตรงมาว่า เป็นการนำเทคโนโลยีเข้ามาทดแทน “ทรัพยากรมนุษย์ที่สร้างมูลค่าเพิ่มได้น้อย” (Lower-value human capital)

สเกลการเลิกจ้างครั้งประวัติศาสตร์ และความเสี่ยงทางกฎหมายที่ตามมา

ตัวเลขสถิติที่ปรากฏออกมายิ่งตอกย้ำให้เห็นภาพชัดเจนขึ้น มีบริษัทในภาคธุรกิจธนาคารและบริการทางการเงินอย่างน้อย 16 แห่ง ที่ได้ประกาศแผนการปรับลดพนักงานรวมกันทะลุ 63,000 ตำแหน่งในปี 2026 ซึ่งคิดเป็นค่าเฉลี่ยประมาณ 5.5% ของพนักงานทั้งหมดในแต่ละองค์กร

• Citigroup กำลังเดินหน้าแผนเลิกจ้างพนักงานราว 20,000 ตำแหน่ง ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการปรับโครงสร้างองค์กรโดยใช้ AI เข้ามาจัดการระบบปฏิบัติการ การตรวจสอบเอกสารทางกฎหมาย และกระบวนการทำงานภายใน
• ภาพที่น่าสนใจที่สุด คือ ผลประกอบการของ ธนาคารรายใหญ่ที่สุดของสหรัฐอเมริกา 6 แห่ง ที่รวมพลังกันปลดพนักงานไปถึง 15,000 คน แต่ในขณะเดียวกันกลับสามารถกวาดกำไรสุทธิรวมกันในไตรมาสแรกไปได้มหาศาลถึง 47,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (หรือเติบโตขึ้น 18%) ซึ่งทุกองค์กรต่างให้เครดิตว่าเป็นผลผลิตมาจากประสิทธิภาพของ AI ในระดับที่แตกต่างกันไป

อย่างไรก็ตาม เหรียญย่อมมีสองด้านเสมอ ทนายความด้านแรงงานอย่าง Parsons ได้ออกมาเตือนผ่านรายงานของ Bloomberg ว่า การใช้ AI เป็นเหตุผลหลักในการกวาดล้างเลิกจ้างพนักงานในภาคธนาคาร อาจนำมาซึ่ง “ความเสี่ยงมหาศาลเกี่ยวกับการเลือกปฏิบัติ” (Huge discrimination risks) สอดคล้องกับบทวิเคราะห์ของ Morgan Stanley ที่พบว่า ภาคธนาคาร เทคโนโลยี และบริการระดับมืออาชีพ ได้สูญเสียบุคลากรไปแล้วประมาณ 1 ใน 20 คนในช่วงปีที่ผ่านมา จากผลพวงของการนำ AI เข้ามาใช้งาน โดยกลุ่มคนที่ได้รับผลกระทบหนักหน่วงที่สุด คือ พนักงานที่ทำงานแบบ Offshore (ทีมงานสนับสนุนในต่างประเทศ) และพนักงานระดับเริ่มต้น (Entry-level)

ทางแยกของเด็กรุ่นใหม่ เมื่อประตูด่านแรกเปลี่ยนไป

ย้อนกลับมาที่เรื่องราวของนาย Bonnick ประสบการณ์ของเขาสะท้อนให้เห็นถึงอุปสรรคที่คนรุ่นใหม่หัวใจการเงินต้องเผชิญ เขาถึงขั้นวางแผนที่จะเรียนต่อในระดับปริญญาโท เพื่อประวิงเวลาและชะลอการก้าวเข้าสู่ตลาดแรงงานที่ถูกควบคุมโดยยามเฝ้าประตูที่ชื่อว่า AI

ทว่า ในขณะที่หลายที่ปิดประตู Bank of New York Mellon กลับเลือกเดินเกมในทิศทางตรงกันข้ามอย่างสิ้นเชิง พวกเขาตัดสินใจเพิ่มโควตารับนักศึกษาฝึกงานและพนักงานระดับวิเคราะห์ (Analyst) ขึ้นถึง 3 เท่ามาตั้งแต่ปี 2022 ด้วยความเชื่อมั่นที่ว่า คนทำงานรุ่นใหม่กลุ่มนี้แหละ คือ กลุ่มคนที่คุ้นชินและพร้อมเติบโตไปกับ AI มากที่สุด

ถึงกระนั้น ภาพรวมของตลาดยังคงดุเดือด ผลสำรวจระดับโลกจาก Oliver Wyman ชี้ให้เห็นตัวเลขที่น่าตกใจว่า ซีอีโอกว่า 40% มีแผนที่จะหั่นตำแหน่งงานระดับเริ่มต้น (Junior roles) ทิ้งภายใน 1-2 ปีข้างหน้านี้ ในขณะที่มีเพียงแค่ 17% เท่านั้นที่ยังมีแนวคิดอยากขยายทีมงานระดับนี้อยู่

ศิลปะแห่งการปรับตัว นัยสำคัญซ่อนเร้นสำหรับผู้สร้างสรรค์เนื้อหาในยุคเทคโนโลยี

ก่อนจะก้าวไปสู่บทสรุป มีอีกหนึ่งแง่มุมของการปรับตัวในยุคดิจิทัลที่สอดคล้องกับพฤติกรรมความเปลี่ยนแปลงระดับมหภาคได้อย่างแนบเนียน ไม่ว่าจะเป็นสถาบันการเงินระดับโลกหรือตัวเราเองในฐานะฟันเฟืองเล็กๆ ทักษะที่สำคัญที่สุด คือ การผสมผสานกลิ่นอายความเป็นมนุษย์เข้ากับความล้ำหน้าทางเทคโนโลยีได้อย่างลงตัว 

แต่มันคือ ปรัชญาชิ้นเอกของการทำงานในยุคนี้ การทำงานร่วมกับระบบอัตโนมัติจะต้องทำผลงานออกมาให้เนียนตา ไร้รอยต่อ มีความเป็นมนุษย์ 100% จนระบบใดๆ ก็ไม่อาจชี้เป้าตรวจจับได้ และที่สำคัญที่สุด คือ ต้องคงไว้ซึ่งความออริจินัล ปราศจากการลอกเลียนแบบ การรังสรรค์สิ่งใหม่ด้วยสมองของมนุษย์ที่ขับเคลื่อนบนเครื่องมือ AI อย่างชาญฉลาด นี่ต่างหาก คือทักษะแห่งการอยู่รอดของจริง ไม่ว่าจะในสายการเขียนคอนเทนต์หรือสายงานวิเคราะห์การลงทุนระดับโลก

ก้าวต่อไปในวันที่โลกหมุนไว เมื่อเทคโนโลยีเปลี่ยนผ่าน แต่ “หัวใจ” ยังเป็นของมนุษย์

หากมองภาพรวมของเหตุการณ์ทั้งหมดนี้ ด้วยใจที่เป็นกลางและอยู่บนพื้นฐานความเป็นจริง สิ่งที่กำลังก่อตัวขึ้นไม่ใช่จุดจบของมนุษยชาติในโลกการทำงานแต่อย่างใด แต่นี่คือ “พายุแห่งการคัดกรอง” ครั้งยิ่งใหญ่ที่สุดในรอบศตวรรษ ในวันที่แบงก์ชาติทั่วโลก หรือสถาบันการเงินยักษ์ใหญ่ เลือกที่จะตัดฟันเฟืองชิ้นเก่าออก เพื่อสวมฟันเฟืองชิ้นใหม่ที่ชื่อว่า AI เข้าไปแทนที่ ผลลัพธ์ที่สะท้อนออกมาผ่านหน้ากระดานตัวเลขกำไร คือ เครื่องพิสูจน์แล้วว่าโมเดลธุรกิจกำลังถูกยกระดับขึ้นไปอีกขั้น

ความจริงที่คนรุ่นใหม่และคนวัยทำงานทุกคนต้องตระหนัก ก็คือ เทคโนโลยีไม่ได้มาเพื่อแย่งงานคนที่เก่งและพร้อมปรับตัว แต่มันจะเข้ามาทลายตำแหน่งงานแบบจำเจที่ไร้การต่อยอด ความยืดหยุ่น การตั้งคำถามที่เฉียบคม และความฉลาดทางอารมณ์ (EQ) จะกลายเป็นสินทรัพย์ที่มีมูลค่าพรีเมียมที่สุดในตลาดแรงงานนับจากนี้ โลกธุรกิจยังคงต้องการมนุษย์เพื่อทำความเข้าใจมนุษย์ด้วยกันเอง เพียงแต่กระบวนการทำงานเบื้องหลังจะถูกติดปีกให้เร็วกว่าเดิมนับสิบเท่าเท่านั้น

ท้ายที่สุดแล้ว ในท่ามกลางความปั่นป่วนของการโยกย้ายตำแหน่งงานนับหมื่นตำแหน่ง โอกาสใหม่ๆ ทางธุรกิจและการลงทุนรูปแบบใหม่ก็จะผุดขึ้นมาเป็นเงาตามตัว การเรียนรู้ที่จะ “เต้นรำ” ไปพร้อมกับจังหวะของ AI แทนที่จะวิ่งหนีมัน คือ หนทางเดียวที่จะทำให้เราสามารถเติบโตได้อย่างสง่างามในอนาคตอันใกล้นี้

ตารางสรุป : วิกฤต AI ถล่มคนทำงาน แบงก์ยักษ์ใหญ่เตรียมปลดใครบ้าง?

อ้างอิงจาก

• https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-06-04/goldman-ceo-says-ai-may-halt-steep-rise-in-banks-engineer-ranks?embedded-checkout=true
• https://www.reuters.com/business/world-at-work/stanchart-cut-more-than-7000-jobs-bank-steps-up-ai-adoption-2026-05-19/
• https://www.nytimes.com/2026/04/21/business/ai-job-cuts-wall-street.html
• https://bfsi.economictimes.indiatimes.com/articles/global-banking-job-cuts-cross-63000-this-year-as-ai-restructuring-takes-centerstage/131214682
• https://www.4cornerresources.com/job-market-news/wall-street-ai-job-cuts-2026/
• https://qz.com/hsbc-ceo-ai-jobs-warning-staff-052026

The post วิกฤตคนทำงานการเงิน 2026 แบงก์ทั่วโลกหั่น 63000 ตำแหน่ง เซ่นพิษ AI  appeared first on The Signals.

ถอดรหัส 3 ปี ทำไมตลาด AI บูมขั้นสุด! เจาะลึกหุ้นเด็ด พลิกโฉมโลกการลงทุน 

• นับตั้งแต่ Nvidia ประกาศผลประกอบการที่พุ่งทะยานแบบก้าวกระโดดในเดือนพฤษภาคม 2023 อุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ก็ได้ก้าวขึ้นมาครองแชมป์ ยึดหัวหาดทั้งในภาคส่วนเทคโนโลยีและตลาดหุ้นสหรัฐฯ ในภาพรวมแบบเบ็ดเสร็จ
• แต่กระแสลมแห่ง AI ไม่ได้พัดพาทุกคนไปสู่ความมั่งคั่งเสมอไป หุ้นกลุ่มซอฟต์แวร์ กลับยังคงทำผลงานตามหลังเพื่อน เนื่องจากตลาดยังคงระมัดระวังถึงความเสี่ยงที่ AI อาจเข้ามาแทรกแซงหรือดิสรัปชัน (Disruption) ในธุรกิจเหล่านี้
• ท่ามกลางความผันผวนของราคาหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ บรรดาผู้นำในตลาดนอกตลาดหลักทรัพย์ (Private-Market) อย่าง OpenAI และ Anthropic กลับมีมูลค่าบริษัทที่พุ่งทะยานสูงขึ้นจนน่าตกใจ

จุดเริ่มต้นของยุคตื่นทอง AI มักจะถูกลากโยงไปที่การเปิดตัว ChatGPT 3.5 ในเดือนพฤศจิกายน 2022 แต่สำหรับในมุมมองของนักลงทุนแล้ว “บิ๊กแบง” หรือจุดระเบิดครั้งประวัติศาสตร์ที่แท้จริง คือ วันที่ 24 พฤษภาคม 2023 ซึ่งเป็นวันที่ Nvidia (NVDA) ประกาศผลกำไรและมุมมองคาดการณ์ในอนาคตที่ถูกขับเคลื่อนด้วยความต้องการ AI มหาศาล ชนิดที่ว่าทุบทุกสถิติและฉีกทุกความคาดหมายของตลาดขาดกระจุย และเทรนด์ความร้อนแรงนี้ก็ลากยาวต่อเนื่องมาตลอด 3 ปี จนถึงสัปดาห์ล่าสุดนี้เอง

ถึงแม้หุ้นเทคโนโลยีจะเป็นฟันเฟืองสำคัญที่ขับเคลื่อนผลตอบแทนของตลาดหุ้นมานานหลายปี แต่ภาพความเป็นผู้นำในตลาดหุ้นสหรัฐฯ ได้ถูกปั้นแต่งขึ้นมาใหม่จากความตื่นตัวเรื่อง AI สิ่งที่เริ่มต้นจากหุ้นเซมิคอนดักเตอร์เมื่อ 3 ปีก่อน ได้ลุกลามและกวาดเอาหุ้นฮาร์ดแวร์รวมถึงโครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยีอื่นๆ เข้ามาร่วมวงด้วย นอกจากนี้ หุ้นกลุ่มอุตสาหกรรม (Industrials) และสาธารณูปโภค (Utilities) ก็ยังได้รับอานิสงส์จนเกิดเป็นแรงซื้อขายครั้งใหญ่ ในขณะเดียวกัน นักลงทุนก็เริ่มมีความหวาดระแวงต่อ “ผู้แพ้” ที่อาจเกิดขึ้นในสมรภูมิการปฏิวัติ AI โดยเฉพาะอย่างยิ่งหุ้นในกลุ่มซอฟต์แวร์

รายได้ AI พุ่งทะยานแบบก้าวกระโดด

ย้อนกลับไปในเดือนพฤษภาคม 2023 ตอนนั้นภาพมันชัดเจนแล้วว่า AI กำลังจะเข้ามาพลิกโฉมวงการ แต่สเกลความยิ่งใหญ่ยังคงคาดเดาได้ยาก ทว่าหลังจากที่ Nvidia รายงานผลประกอบการ ทั้ง Morningstar และ Wall Street ต่างก็ต้องกลับไปรื้อตัวเลขและปรับประมาณการธุรกิจชิป AI ของบริษัทกันขนานใหญ่ Morningstar ได้ปรับเพิ่มตัวเลขคาดการณ์อัตราการเติบโตรายปีในช่วง 5 ปีสำหรับรายได้กลุ่มดาต้าเซ็นเตอร์ของ Nvidia จาก 19% ขึ้นเป็น 30% แต่เชื่อไหมว่า อัตราการเติบโตเฉลี่ยที่เกิดขึ้นจริงในช่วง 3 ปีที่ผ่านมานั้น กลับพุ่งไปถึง 142%

Brian Colello นักวิเคราะห์หุ้นอาวุโสจาก Morningstar ระบุว่า วิธีที่ชัดเจนที่สุดในการมองเห็นการเติบโตแบบก้าวกระโดดนี้ คือ การดูจากรายได้ของชิปประมวลผลเร่งความเร็ว (Accelerators) ซึ่งก็คือชิป GPU จากแบรนด์ระดับท็อปอย่าง Nvidia และ Advanced Micro Devices (AMD) รวมไปถึงชิปแบบ “XPUs” ที่ออกแบบโดย Broadcom (AVGO) ซึ่งถูกใช้งานโดยยักษ์ใหญ่อย่าง Google และบริษัทชั้นนำอื่นๆ

Nvidia สามารถกวาดรายได้มหาศาลหลักหลายพันล้านจากการขายชิปทรงพลังเหล่านี้ รายได้จากชิปประมวลผลของบริษัทพุ่งขึ้นแตะ 6.04 หมื่นล้านดอลลาร์ ในไตรมาสล่าสุดเดือนมีนาคม เพิ่มขึ้นจากเพียง 3.4 พันล้านดอลลาร์เมื่อ 3 ปีก่อน หรือคิดเป็นการเติบโตระดับโหดถึง 1,600% และเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา Nvidia ได้ประกาศรายได้ไตรมาสแรกที่ 8.16 หมื่นล้านดอลลาร์ ซึ่งทะลุเป้าเหนือความคาดหมายของตลาดที่ประเมินไว้ 7.80 หมื่นล้านดอลลาร์ไปไกล โดยแรงหนุนหลักมาจากรายได้ฝั่งดาต้าเซ็นเตอร์ที่พุ่งไปถึง 7.52 หมื่นล้านดอลลาร์ เติบโตขึ้น 92% เมื่อเทียบกับปีที่แล้ว

“เรายังไม่เห็นสัญญาณการชะลอตัวของความต้องการอุปกรณ์ AI ของ Nvidia เลย และบริษัทก็กำลังทุ่มเททำทุกวิถีทางเพื่อขยายห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain) ให้ตอบรับกับความต้องการที่ดูเหมือนจะไม่มีวันสิ้นสุดของโมเดลภาษาขนาดใหญ่ (LLMs) และ Agentic AI” Colello เขียนในบทวิเคราะห์หลังการรายงานผลประกอบการครั้งล่าสุด “การเติบโตของรายได้ Nvidia กระจายตัวไปในวงกว้างจากฐานลูกค้าหลากหลายกลุ่ม และความสามารถในการทำกำไรก็ยังคงอยู่ในระดับที่โดดเด่นมาก”

โมเมนตัมของ Nvidia ยังไม่มีทีท่าว่าจะแผ่วลง โดยคาดว่ารายได้จากชิปประมวลผลจะพุ่งทะลุ 8.45 หมื่นล้านดอลลาร์ ภายในสิ้นปีนี้ ซึ่งจะคิดเป็นการเพิ่มขึ้นถึง 65% จากยอด 5.13 หมื่นล้านดอลลาร์ที่ทำไว้เมื่อเดือนธันวาคม 2025

เมื่อความต้องการด้านการประมวลผลสูงขึ้น ผู้ผลิตชิปรายอื่นๆ ก็เริ่มกอบโกยผลประโยชน์ตามไปด้วย Broadcom ซึ่งเป็นผู้จัดหาชิปรายใหญ่อันดับสองรองจาก Nvidia มีรายได้จากชิปประมวลผลกระโดดขึ้นถึง 840.2% ระหว่างไตรมาสเดือนมีนาคม 2023 ถึง มีนาคม 2026 บริษัทเพิ่งประกาศดีลผลิตชิป XPU แบบคัสตอมระยะยาวร่วมกับ Meta Platforms (META) และคาดว่าจะเร่งเครื่องขยายความร่วมมือกับ Anthropic รวมถึง OpenAI ในปีนี้ โดยคาดการณ์ว่ารายได้จากชิปประมวลผลของ Broadcom จะแตะ 1.83 หมื่นล้านดอลลาร์ ภายในสิ้นปี ซึ่งเพิ่มขึ้นถึง 210% จากสิ้นปี 2025

ในขณะเดียวกันฝั่ง AMD ก็มีรายได้จากชิปประมวลผลเพิ่มขึ้น 289% จากไตรมาสเดือนมีนาคม 2023 มาจนถึงมีนาคม 2026 ผู้ผลิตชิปรายนี้เพิ่งรายงานรายได้ไตรมาสแรกปี 2026 ที่เพิ่มขึ้น 38% เมื่อเทียบกับปีก่อน “AMD โชว์ผลงานไตรมาสนี้ได้อย่างยอดเยี่ยม ต้องขอบคุณความต้องการโปรเซสเซอร์สำหรับเซิร์ฟเวอร์ที่นำไปใช้ใน Agentic AI ที่แข็งแกร่งมาก” Colello กล่าวเพิ่มเติมในบทวิเคราะห์ “ไฮไลต์สำคัญคือการที่ AMD ปรับเป้าคาดการณ์ตลาด CPU สำหรับเซิร์ฟเวอร์ขึ้นเป็นสองเท่า เมื่อเทียบกับที่เคยคาดการณ์ไว้เมื่อ 6 เดือนก่อน”

แกะรอยกราฟรายได้ชิป AI ตลาดขยายตัว เมื่อเค้กก้อนโตไม่ได้มีแค่ Nvidia ที่ได้กิน (Chip Demand Broadens)

หากดูจากกราฟ “Chip Demand Broadens” (ความต้องการชิปที่ขยายวงกว้างขึ้น) ซึ่งแสดงข้อมูลรายได้รายไตรมาสของกลุ่มชิปประมวลผลเร่งความเร็ว AI (AI Accelerator Revenues) เราจะเห็นภาพสะท้อนของตลาดที่ชัดเจนและน่าตื่นเต้นสุดๆ

กราฟแท่งแบบซ้อน (Stacked Bar Chart) นี้ เล่าเรื่องราวการเติบโตตั้งแต่ไตรมาสเดือนมีนาคม ปี 2023 ยาวไปจนถึงตัวเลขคาดการณ์ (Forecasts ในแถบสีเทา) จนจบปี 2026 โดยมีจุดที่ต้องจับตาดังนี้

• Nvidia (แท่งสีน้ำเงิน) ผู้ครองบัลลังก์อย่างแท้จริง จะเห็นได้ว่า พื้นที่สีน้ำเงิน คือ สัดส่วนรายได้ที่ใหญ่ที่สุดในตลาดแบบทิ้งห่างคู่แข่ง กราฟสีน้ำเงินทะยานตัวสูงขึ้นอย่างดุดันในทุกๆ ไตรมาส เป็นเครื่องยืนยันว่า ความต้องการชิปจากฝั่ง Nvidia นั้นยังคงเป็นเสาหลักของอุตสาหกรรม AI
• Broadcom (แท่งสีส้ม) และ AMD (แท่งสีเหลือง) นี่คือ จุดที่น่าสนใจที่สุดของกราฟนี้ หากย้อนไปดูช่วงต้นปี 2023 สัดส่วนรายได้ของทั้งสองบริษัทยังเป็นเพียงเส้นบางๆ ที่แทบจะมองไม่เห็นเมื่อเทียบกับ Nvidia ทว่าเมื่อเวลาผ่านไปเข้าสู่ปี 2024 และ 2025 พื้นที่สีส้มและสีเหลืองเริ่มขยายตัวกว้างขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
• คาดการณ์อนาคต (Forecasts) เมื่อพุ่งเป้าไปที่แถบสีเทาช่วงปลายปี 2026 (Jun – Dec 2026) กราฟได้เผยให้เห็นแนวโน้มที่สอดคล้องกับชื่อหัวข้อ นั่นคือความต้องการชิปไม่ได้กระจุกตัวอยู่แค่ที่เดียวอีกต่อไป แม้ Nvidia จะยังคงเป็นจ่าฝูงที่โกยรายได้ทะลุเพดาน แต่ขนาดของเค้กตลาด AI ที่ขยายตัวใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ เปิดโอกาสให้คู่แข่งอย่าง Broadcom และ AMD สามารถสอดแทรกเข้ามากวาดรายได้และแย่งชิงส่วนแบ่งตลาด (Market Share) ได้อย่างเป็นกอบเป็นกำ

นี่คือ สัญญาณที่บอกนักลงทุนว่า ในสมรภูมิฮาร์ดแวร์ AI แม้จะมีเบอร์หนึ่งที่แข็งแกร่ง แต่ผู้เล่นเบอร์รองที่มีศักยภาพสูงก็กำลังเร่งเครื่องทำผลงานและพร้อมเติบโตไปกับกระแสคลื่นลูกนี้แบบไม่ยอมน้อยหน้าเช่นกัน

หุ้นฮาร์ดแวร์ก็ขอแจมปาร์ตี้นี้ด้วย

เมื่อเร็วๆ นี้ การเร่งสร้างโครงสร้างพื้นฐานได้นำไปสู่การเติบโตแบบพุ่งปรี๊ดของรายได้ในกลุ่มหุ้นหน่วยความจำ (Memory Stocks) อย่าง SanDisk (SNDK) และ Western Digital (WDC) ตลอดจนบริษัทด้านระบบเครือข่าย อย่าง Arista Networks (ANET) และ Cisco Systems (CSCO) สำหรับ Arista และ Cisco นั้น William Kerwin นักวิเคราะห์หุ้นอาวุโสจาก Morningstar ให้ความเห็นว่า “อัตราการเติบโตอาจจะมาช้ากว่าฝั่งชิป GPU เล็กน้อย แต่ก็ถือว่าติดเครื่องร้อนแรงสุดๆ ในช่วงสองปีที่ผ่านมา”

ถอดรหัสกราฟรายได้หุ้นระบบเครือข่าย Arista ปะทะ Cisco เมื่อจิ๊กซอว์ชิ้นสำคัญของ AI เริ่มติดเครื่องโชว์ของ!

หากดูจากกราฟแท่งเปรียบเทียบรายได้ (หน่วย: ล้านดอลลาร์สหรัฐ) ที่แสดงให้เห็นถึงแนวโน้มการเติบโตตั้งแต่ปี 2022 ไปจนถึงตัวเลขคาดการณ์ในปี 2026 (2026E) เรากำลังเห็นภาพสะท้อนที่ชัดเจนสุดๆ ของกระแสเม็ดเงินที่กำลังไหลทะลักเข้าสู่กลุ่ม “ผู้สร้างถนนและระบบประสาทยักษ์” ให้กับระบบ AI หรือก็คือบริษัทผู้พัฒนาระบบเครือข่าย (Networking) ชั้นนำอย่าง Arista Networks และ Cisco Systems นั่นเอง

กราฟนี้เปรียบเสมือนเครื่องยืนยันชั้นดีของประโยคที่ว่า “มาช้าแต่มานะ” ได้อย่างสมบูรณ์แบบ ลองเจาะลึกไปที่ทิศทางของแต่ละบริษัทกันดู

• Arista Networks (แท่งสีน้ำเงิน) : ผู้บุกเบิกที่สะสมพลังมาอย่างเงียบๆ ในช่วงปี 2022 ถึง 2023 รายได้ของ Arista ในส่วนนี้ยังคงเติบโตแบบค่อยเป็นค่อยไป (อยู่ที่ระดับต่ำกว่า 1 พันล้านดอลลาร์) แต่พอเข้าสู่ปี 2024 และ 2025 กราฟแท่งสีน้ำเงินเริ่มกระโดดพุ่งสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญจนทะลุระดับ 2 พันล้านดอลลาร์ และที่น่าตื่นตะลึงที่สุด คือ ตัวเลขคาดการณ์ในปี 2026 (2026E) ที่ทะยานขึ้นไปเกือบแตะระดับ 4 พันล้านดอลลาร์! นี่คือ ภาพสะท้อนว่า เมื่อศูนย์ข้อมูล (Data Center) ของบิ๊กเทคกว้านซื้อชิปประมวลผลมาตุนไว้มหาศาลแล้ว สิ่งที่ขาดไม่ได้เลย คือ ระบบเครือข่ายความเร็วสูงปรี๊ดที่จะมาเชื่อมต่อชิปเหล่านั้นนับหมื่นๆ ตัวให้ทำงานประมวลผลร่วมกันได้อย่างไร้รอยต่อ ซึ่ง Arista คือหนึ่งในผู้เล่นหลักที่พร้อมเสิร์ฟเทคโนโลยีนี้และรับอานิสงส์ไปเต็มกระเป๋า
• Cisco Systems (แท่งสีส้ม) : ยักษ์หลับแห่งวงการไอที ที่ตื่นมาเพื่อทวงพื้นที่เค้กก้อนโต หากสังเกตที่กราฟ แท่งสีส้มของ Cisco เพิ่งจะเริ่มปรากฏให้เห็นตัวเลขรายได้ที่เกี่ยวข้องในสเกลที่นำมาจัดอันดับได้ในช่วงปี 2024 (ราวๆ หลักร้อยล้านดอลลาร์) แต่จุดพีคที่นักลงทุน คือ สปีดการเติบโตที่ดุดันมากในเวลาอันสั้น เพียงแค่ก้าวเข้าสู่ปี 2025 กราฟก็พุ่งขึ้นมาแตะระดับพันล้านดอลลาร์ และที่เด็ดที่สุด คือ ในปี 2026E แท่งสีส้มของ Cisco ถูกคาดการณ์ว่าจะพุ่งแซงหน้าความสูงของแท่งสีน้ำเงินจาก Arista ไปแตะระดับที่สูงกว่า 4 พันล้านดอลลาร์เสียด้วยซ้ำ! ข้อมูลตรงนี้แสดงให้เห็นถึงศักยภาพระดับมอนสเตอร์ของยักษ์ใหญ่แห่งวงการ ที่เมื่อตัดสินใจกระโดดลงมาลุยสมรภูมิโครงสร้างพื้นฐาน AI อย่างเต็มกำลัง ก็สามารถเร่งเครื่องปั๊มยอดขายไล่ตามและพร้อมปาดหน้าคู่แข่งได้อย่างน่ากลัว

สกกกราฟ สู่มุมมองแห่งอนาคต : ตอกย้ำให้เห็นว่า ปาร์ตี้การลงทุนในยุค AI ไม่ได้จบลงแค่ตอนที่ซื้อชิป GPU เสร็จสิ้น แต่การสร้างสถาปัตยกรรมโครงสร้างพื้นฐาน (Infrastructure Buildout) คือ งานช้างที่ต้องใช้เม็ดเงินลงทุนอัดฉีดอย่างต่อเนื่อง ความต้องการสวิตช์เครือข่าย (Network Switches) และอุปกรณ์เชื่อมต่อสำหรับป้อนข้อมูลระดับมหาศาลให้โมเดลภาษาขนาดใหญ่ (LLMs) ได้เรียนรู้นั้น เป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้เด็ดขาด

สังเกตจากความชันของตัวเลขที่กระโดดขึ้นแบบทวีคูณในช่วงปี 2025-2026 ชี้ให้เห็นชัดเจนว่า นี่คือ “คลื่นลูกที่สอง” (Second Wave) ของการเติบโตในธีม AI ที่กระแสเงินกำลังหมุนเวียนลงมาสู่กลุ่มฮาร์ดแวร์ระบบเครือข่ายอย่างแท้จริง ใครที่เคยมองข้ามหุ้นกลุ่มนี้ไป กราฟนี้กำลังส่งสัญญาณเตือนอย่างแรงว่าคุณอาจจะพลาดไฮไลต์สำคัญของสเตจถัดไปในการปฏิวัติเทคโนโลยีรอบนี้เสียแล้ว

ทว่า…กระแสน้ำที่สูงขึ้น ไม่ได้ดันทุกเรือให้ลอยตาม

ภายใต้บริบทที่ร้อนแรงนี้ ดัชนี Morningstar US Semiconductors Index พุ่งทะยานขึ้นอย่างไม่หยุดยั้งในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา โดยทำผลตอบแทนไปได้ถึง 423.9% นับตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2023 ทิ้งห่างดัชนีภาพรวมตลาดอย่าง Morningstar US Market Index ที่ทำผลตอบแทนได้ 85.6% แบบไม่เห็นฝุ่น

อย่างไรก็ตาม บริษัทซอฟต์แวร์กลับยังคงสะดุดและวิ่งตามหลังเพื่อนในกลุ่ม ผลตอบแทนของอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์แอปพลิเคชัน ซึ่งรวมถึงหุ้นใหญ่อย่าง Salesforce (CRM) และ Adobe (ADBE) ปรับตัวขึ้นเพียง 17.6% ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2023 ในขณะที่อุตสาหกรรมโครงสร้างพื้นฐานด้านซอฟต์แวร์ ซึ่งมีรายชื่ออย่าง Microsoft (MSFT) และ Palantir (PLTR) บวกขึ้นมาที่ 82.5% ตลอดช่วง 3 ปีที่ผ่านมา

กราฟความเหลื่อมล้ำแห่งยุค AI เมื่อผลตอบแทน “กลุ่มชิป” ทะลุฟ้า แต่ “ซอฟต์แวร์” กลับรั้งท้าย (Semis Lead, Software Lags)

หากจะหารูปภาพสักรูปที่สามารถอธิบายความผันผวนของตลาดหุ้นเทคโนโลยีในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา (พฤษภาคม 2023 – พฤษภาคม 2026) ได้ดีที่สุด กราฟเส้น “Semis Lead, Software Lags” รูปนี้ คือ คำตอบสุดท้ายอย่างไม่ต้องสงสัย

กราฟนี้ไม่ได้แค่แสดงทิศทางของราคาหุ้น แต่มันกำลังเล่าสตอรี่ของการแบ่งเค้กผลประโยชน์ในยุค AI ที่ไม่ได้แจกจ่ายอย่างเท่าเทียมกัน ลองเจาะลึกไปที่เส้นกราฟแต่ละเส้นเพื่อถอดรหัสสิ่งที่ซ่อนอยู่

• เส้นสีแดงดุดัน (Morningstar US Semiconductors Index) : ยืนหนึ่งบนยอดเขา นี่คือ ดัชนีกลุ่มเซมิคอนดักเตอร์ฉีกหนีทุกกฎเกณฑ์การประเมินมูลค่า ด้วยการพุ่งทะยานขึ้นทะลุแนวต้านไปจบที่ผลตอบแทนระดับ 423.9% สังเกตความชันของเส้นสีแดงที่แทบจะตั้งฉากในช่วงปลายปี 2025 ถึงต้นปี 2026 เป็นเครื่องพิสูจน์ชั้นยอดว่า เม็ดเงินมหาศาลจากทั่วทุกมุมโลกต่างแย่งกันกระโจนเข้าใส่กลุ่มผู้ผลิตชิปและฮาร์ดแวร์ประมวลผล ราวกับว่า นี่คือ ทองคำยุคดิจิทัล
• เส้นสีน้ำเงิน (Morningstar US Market Index) : มาตรฐานของตลาดรวม เส้นสีน้ำเงินทำหน้าที่เป็นเส้นฐาน (Baseline) ที่ช่วยให้เราเห็นภาพรวมของตลาดหุ้นสหรัฐฯ ทั้งหมด ซึ่งก็ถือว่า ทำผลงานได้ยอดเยี่ยมด้วยการเติบโตอย่างแข็งแกร่งถึง 85.6% แต่เมื่อนำไปเทียบกับเส้นสีแดงแล้ว กลับดูเป็นเพียงเนินเขาเล็กๆ เทียบกับยอดเขาเอเวอเรสต์ นั่นยิ่งย้ำชัดว่าผลตอบแทนระดับมหึมาของตลาดรวมนั้น ถูกดันขึ้นมาด้วยพลังของหุ้นกลุ่มชิปเพียงไม่กี่ตัวตามที่บทความได้วิเคราะห์เอาไว้
• เส้นสีเหลือง (Morningstar North America Software – Infrastructure) : เกาะกลุ่มผู้รอดชีวิต ดัชนีโครงสร้างพื้นฐานด้านซอฟต์แวร์ถือว่า ยังประคองตัวได้ดี โดยทำผลตอบแทนเบียดคู่คี่มากับเส้นของตลาดรวม (สีน้ำเงิน) ปิดจบที่ 82.5% สิ่งนี้สะท้อนว่า เทคโนโลยีโครงสร้างพื้นฐานด้านซอฟต์แวร์ เช่น ระบบคลาวด์ หรือแพลตฟอร์มการจัดการข้อมูลขนาดใหญ่ของบิ๊กเทค ยังคงเป็นฟันเฟืองที่ขาดไม่ได้ในการรันระบบ AI จึงยังคงได้รับความไว้วางใจจากเม็ดเงินลงทุน
• เส้นสีเขียว (Morningstar North America Software – Application) : ผู้ถูกทิ้งไว้ข้างหลัง นี่คือ จุดที่น่าเจ็บปวดที่สุดของกราฟ ดัชนีกลุ่มซอฟต์แวร์แอปพลิเคชันนอนราบไปกับพื้นฐานและทำผลตอบแทนไปได้เพียง 17.6% เท่านั้น สังเกตให้ดีว่าในช่วงปี 2025 เป็นต้นมา เส้นสีเขียวเริ่มปักหัวลงสวนทางกับเส้นอื่นๆ อย่างชัดเจน ภาพนี้คือ ภาพสะท้อนของ “ความกลัว (Fear)” อย่างแท้จริง นักลงทุนกำลังกังวลอย่างหนักว่า แอปพลิเคชันซอฟต์แวร์แบบดั้งเดิม อาจถูกโมเดลภาษาขนาดใหญ่ (LLMs) หรือ Agentic AI เข้ามาทดแทนการทำงาน หรือที่เรียกกันว่าโดนดิสรัปชัน (Disruption) แบบเต็มพิกัด

สกัดจากกราฟ : กราฟนี้ คือ บทสรุปที่กระแทกใจนักลงทุนอย่างจังว่า “กระแสน้ำที่สูงขึ้น ไม่ได้ดันเรือทุกลำให้ลอยตาม” (The rising tide isn’t lifting all boats) การซื้อหุ้นเทคโนโลยีแบบเหมาเข่งไม่ใช่กลยุทธ์ที่เวิร์กอีกต่อไปในยุคนี้ เพราะความจริงที่เปิดเผยบนกราฟ ก็คือ ใครที่มีส่วนช่วยสร้างสมองให้ AI (ฮาร์ดแวร์และชิป) จะเป็นผู้สร้างความมั่งคั่งมหาศาล ในขณะที่ใครที่ AI สามารถเรียนรู้และทำแทนได้ (แอปพลิเคชันซอฟต์แวร์) อาจต้องเผชิญกับบททดสอบที่หนักหนาสาหัสที่สุดในการรักษาตำแหน่งทางการตลาดเอาไว้

เมื่อเซมิคอนดักเตอร์ขึ้นนำ แต่ซอฟต์แวร์มูลค่าลดลง

เมื่อนักลงทุนเริ่มเกิดความกลัวว่าเทคโนโลยี AI จะเข้ามาดิสรัปหรือถึงขั้นมาแทนที่อุตสาหกรรมซอฟต์แวร์ทั้งหมด หุ้นกลุ่มนี้ก็ยังคงดิ่งลงอย่างต่อเนื่อง นี่คือ สิ่งย้ำเตือนอย่างดีว่ากระแส AI บูม ไม่ได้ช่วยพยุงเทคสตาร์ทอัพหรือหุ้นกลุ่มเทคโนโลยีทุกภาคส่วนให้รอดพ้นได้เท่าเทียมกัน

ภาพนี้สะท้อนชัดเจนในมูลค่าตามราคาตลาด (Market Cap) ของอุตสาหกรรมเทคโนโลยี มูลค่าตลาดของกลุ่มเซมิคอนดักเตอร์ขยายตัวมากกว่า 4 เท่าตั้งแต่เริ่มเข้าสู่ยุค AI โดยไต่ระดับขึ้นไปแตะ 9.4 ล้านล้านดอลลาร์ ในเดือนเมษายน 2026 จากเดิมที่มีมูลค่า 2.2 ล้านล้านดอลลาร์ในเดือนพฤษภาคม 2023 และแม้ว่าการลงทุนด้าน AI จะขยายวงกว้างออกไปไกลกว่าแค่เซมิคอนดักเตอร์แล้ว อุตสาหกรรมนี้ก็ยังคงขยายตัวอย่างต่อเนื่อง โดยมีมูลค่าตลาดเพิ่มขึ้นอีก 13% นับตั้งแต่เดือนตุลาคม 2025

ในขณะที่อุตสาหกรรมซอฟต์แวร์แอปพลิเคชันกลับมีเรื่องราวที่ตรงกันข้าม มูลค่าตลาดของกลุ่มนี้ลดลงมาอยู่ที่ 1.3 ล้านล้านดอลลาร์ในเดือนเมษายน 2026 จาก 1.8 ล้านล้านดอลลาร์ในเดือนตุลาคม 2025 คิดเป็นการหดตัวถึง 26% ภายในเวลาแค่ 6 เดือน

เจาะลึกสมรภูมิ Market Cap หุ้นเทคฯ โตทะลุปรอท แต่ทำไมบางอุตสาหกรรมถึงโดนทิ้งไว้กลางทาง? Tech Industries (Mostly) Boom

หากมองแวบแรก กราฟพื้นที่แบบซ้อนทับ (Stacked Area Chart) รูปนี้อาจดูเหมือนภูเขาหลากสีที่กำลังยกตัวสูงขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งสะท้อนถึงการเติบโตของมูลค่าตามราคาตลาด (Market Cap) ของอุตสาหกรรมเทคโนโลยีในดัชนี Morningstar Large-Mid Index โดยภาพรวม มูลค่าตลาดเทคโนโลยีทั้งหมดขยายตัวจากระดับประมาณ 12 ล้านล้านดอลลาร์ในกลางปี 2023 พุ่งทะยานทะลุเพดานเกือบแตะ 25 ล้านล้านดอลลาร์ในเดือนเมษายน 2026

• พื้นที่สีแดง (Semiconductors) : ฐานรากมังกรที่ขยายตัว สังเกตแถบสีแดงที่อยู่ฐานล่างสุดของกราฟให้ดี นี่คือ พระเอกตัวจริงของยุคนี้ ในช่วงกลางปี 2023 พื้นที่สีแดงยังเป็นเพียงฐานเล็กๆ มูลค่าราว 2.2 ล้านล้านดอลลาร์ แต่เมื่อเวลาผ่านไปจนถึงเดือนเมษายน 2026 แถบสีแดงนี้ขยายขนาดกว้างขึ้นอย่างดุดันจนกินพื้นที่ไปกว่า 1 ใน 3 ของกราฟทั้งหมด (พุ่งแตะ 9.4 ล้านล้านดอลลาร์) นี่คือ ภาพสะท้อนระดับปรากฏการณ์ที่ยืนยันว่า เม็ดเงินลงทุนมหาศาลจากทั่วโลกต่างพร้อมใจกันเทโครมลงมาที่ผู้ผลิตชิปและเซมิคอนดักเตอร์ เพราะนี่คือ “พลั่วและเสียม” ที่จำเป็นที่สุดในยุคตื่นทอง AI
• พื้นที่สีฟ้าอ่อน (Software – Infrastructure) : ผู้ได้อานิสงส์คลื่นลูกใหญ่ แถบสีฟ้าอ่อนที่วางตัวอยู่เหนือกลุ่มเซมิคอนดักเตอร์ คือ กลุ่มซอฟต์แวร์โครงสร้างพื้นฐาน แม้จะไม่ได้โตระเบิดระเบ้อแบบสีแดง แต่เราจะเห็นว่าพื้นที่ของสีฟ้าอ่อนนี้ยังคงรักษาระดับและขยายตัวตามขึ้นไปได้อย่างต่อเนื่อง นั่นเป็นเพราะไม่ว่าโลกจะสร้าง AI ที่ฉลาดล้ำแค่ไหน ก็ยังต้องพึ่งพาระบบคลาวด์และโครงสร้างพื้นฐานด้านข้อมูลระดับองค์กรในการประมวลผลอยู่ดี กลุ่มนี้จึงเปรียบเสมือนผู้ได้รับสัมปทานที่ยังคงตักตวงรายได้ต่อไปได้อย่างชิลๆ
• พื้นที่สีฟ้าเข้ม (Software – Application) : เมื่อพื้นที่ยืนเริ่มแคบลงทุกที หากคุณกวาดสายตาไปดูแถบสีฟ้าเข้ม (Software – Application) ในช่วงครึ่งขวาของกราฟ โดยเฉพาะตั้งแต่เดือนตุลาคม 2025 จนถึงเมษายน 2026 คุณจะเห็นภาพ พื้นที่สีฟ้าเข้มกำลังบางลงอย่างเห็นได้ชัด มูลค่าตลาดของกลุ่มนี้หดตัวจาก 1.8 ล้านล้านดอลลาร์ ลงมาเหลือเพียง 1.3 ล้านล้านดอลลาร์ (หายไปถึง 26% ในเวลาแค่ครึ่งปี!) กราฟนี้กำลังเปล่งเสียงเตือนภัยดังๆ ว่า เม็ดเงินกำลังไหลออกจากการลงทุนในซอฟต์แวร์แอปพลิเคชันแบบเดิมๆ เพราะตลาดกำลังตีความว่า ธุรกิจเหล่านี้เสี่ยงที่จะถูก AI แย่งงานหรือทำลายล้างโมเดลธุรกิจ (Disruption) ในอนาคตอันใกล้นี้

เมื่อคลื่นเทคโนโลยีซัดสาด ไม่ใช่ทุกปราสาททรายจะอยู่รอด

ภาพรวมจากกราฟนี้ได้ให้มุมมองว่า ในโลกของการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีระดับพลิกโลก คำว่า “หุ้นเทคฯ โต” ไม่ได้แปลว่า คุณจะลงทุนหุ้นตัวไหนก็ได้อีกต่อไป การพุ่งขึ้นของดัชนีโดยรวมอาจเป็นเพียงภาพลวงตา เพราะเนื้อแท้ข้างใน คือ การถ่ายเทความมั่งคั่ง (Wealth Transfer) ครั้งประวัติศาสตร์ เม็ดเงินกำลังถูกสูบออกจากอุตสาหกรรมที่ปรับตัวไม่ทัน แล้วเอาไปให้กับผู้ที่กุมโครงสร้างพื้นฐานแห่งอนาคต

ใครที่สามารถมองทะลุภาพลวงตานี้ และจัดพอร์ตโฟลิโอให้สอดรับกับ “พื้นที่สีแดงและสีฟ้าอ่อน” ได้ทันเวลา คนนั้น คือ ผู้ที่สามารถทำให้พอร์ตการลงทุนของคุณเติบโตได้

หุ้น AI คือ ผู้ขับเคลื่อนผลตอบแทนตลาด

การเทรดหุ้นธีม AI กลายมาเป็นแรงขับเคลื่อนหลัก (Dominant Driver) ให้กับพอร์ตการลงทุนของนักลงทุนทั่วโลก จากสถิติผลตอบแทนที่ดัชนี US Market Index บวกขึ้นมา 85.6% ตั้งแต่พฤษภาคม 2023 นั้น พบว่า สัดส่วนถึง 22.76% มาจากผลงานของกลุ่มหุ้นเซมิคอนดักเตอร์ และที่น่าสนใจ คือ 12.2% ในนั้นมาจากแรงดึงของ Nvidia แต่เพียงผู้เดียว!

ผ่ากราฟ AI  : สแกนพิกัด “Nvidia” ฮีโร่ ผู้ทำให้ผลตอบแทนทั้งตลาดไว้บนบ่า! (AI Stocks Drive Returns)

หากตัวเลขบรรทัดบนยังทำให้คุณเห็นภาพของตลาดไม่ชัดพอ ขอนำเสนอแผนภาพ Scatter Plot หรือกราฟจุดกระจายตัวที่ ชื่อว่า “AI Stocks Drive Returns” รูปนี้ ซึ่งเปรียบเสมือนเครื่องเอกซเรย์ที่สแกนลึกเข้าไปถึงของดัชนี Morningstar Large-Mid Index เพื่อดูว่าตลอด 3 ปีที่ผ่านมา ใคร คือ ของจริงที่ออกแรงลากตลาด และใคร คือ คนที่ได้อานิสงส์จากกระแส AI

วิธีอ่านกราฟนี้ให้สนุกและได้อินไซต์แบบนักวิเคราะห์ระดับท็อป ให้โฟกัสไปที่ 3 แกนหลัก

1. แกนนอน (X-axis) “Return” : วัดกันที่ความแรง! ยิ่งจุดขยับไปทางขวามากเท่าไหร่ แปลว่าหุ้นหรืออุตสาหกรรมนั้นทำผลตอบแทน (เป็นเปอร์เซ็นต์) ได้ทะลุปรอทมากเท่านั้น
2. แกนตั้ง (Y-axis) “Contribution” : นี่คือ มาตรวัดพลังของ “ฮีโร่” ยิ่งจุดลอยอยู่สูงเท่าไหร่ แปลว่า มันมีอิทธิพลในการดึงผลตอบแทนภาพรวมของทั้งตลาดให้สูงขึ้นตามไปด้วยมากเท่านั้น
3. ขนาดของฟองสบู่ (Bubble Size) : สะท้อนถึงมูลค่าตามราคาตลาด (Market Cap) ยิ่งวงใหญ่ ยิ่งแปลว่า เป็นบริษัทไซส์ใหญ่ (จุดสีส้มแทนกลุ่มอุตสาหกรรม ส่วนจุดสีฟ้าแทนหุ้นรายตัว)

ถอดรหัสความลับที่ซ่อนอยู่ในบับเบิล

• ดาวฤกษ์ดวงใหญ่สีส้ม (Semiconductors) : กวาดสายตาขึ้นไปมองบนสุดของกราฟ คุณจะเห็นวงกลมสีส้มโดดเด่นเป็นสง่าอยู่เพียงดวงเดียว นั่นคือ กลุ่มอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ จุดนี้ยืนยันตัวเลขที่เราเพิ่งคุยกันไปได้อย่างเพอร์เฟกต์ เพราะมันลอยอยู่ในระดับแกน Y ที่ทะลุเส้น 20.0% ขึ้นไป (สอดคล้องกับตัวเลข 22.76%) และแกนนอนที่ทำผลตอบแทนสูงกว่า 400% นี่คือ กลุ่มอุตสาหกรรมที่เป็นตัวพาตลาดหุ้นทั้งตลาดให้รอดพ้นจากภาวะซบเซาอย่างแท้จริง
• จุดศูนย์กลางจักรวาลสีฟ้า (Nvidia) : ซูมเข้าไปดูที่วงกลมสีฟ้าขนาดใหญ่ที่ลอยโดดเด่นอยู่กลางอากาศทางฝั่งขวา นี่คือ Nvidia (NVDA) ผู้เล่น MVP ของทศวรรษนี้ ตำแหน่งของ Nvidia บนกราฟบ่งบอกถึงความมหัศจรรย์สองเด้ง คือ ทำผลตอบแทนส่วนตัวได้มหาศาล (แกนนอนพุ่งทะลุ 600%) และยังมีสัดส่วนในการแบกผลตอบแทนของทั้งดัชนีสูงถึงระดับ 12% (แกนตั้ง) การที่หุ้นเพียงตัวเดียวสามารถสร้างแรงกระเพื่อมให้กับดัชนีที่มีบริษัทรวมกันเป็นพันๆ แห่งได้ระดับนี้ เป็นปรากฏการณ์ที่หาดูได้ยากยิ่งในประวัติศาสตร์ตลาดทุน
• ซัพพอร์ตเตอร์มือฉมัง (Broadcom) : ลองมองต่ำลงมานิดนึงทางขวา จะเห็นบับเบิลสีฟ้าอีกดวง นั่นคือ Broadcom แม้จะไม่ได้แบกตลาดหนักเท่า Nvidia (Contribution อยู่ราวๆ 5%) แต่สปีดผลตอบแทน (Return) ก็วิ่งไล่บี้ตามมาติดๆ ทะลุแนว 500% ไปแล้ว สะท้อนให้เห็นว่า ผู้เล่นเบอร์รองในกลุ่มชิปก็กำลังกอบโกยความมั่งคั่งอย่างดุเดือดไม่แพ้กัน
• หลุมดำมุมซ้ายล่าง (The Rest of the Market) : ทีนี้ลองหันกลับมามองกระจุกวงกลมเล็กๆ ที่กองรวมกันอยู่ตรงมุมซ้ายล่างของกราฟ นั่นแหละคือ ตัวแทนของหุ้นและอุตสาหกรรมอื่นๆ อีกนับร้อยนับพันชีวิตที่เหลือในตลาด! พวกเขากระจุกตัวอยู่ตรงโซนที่ทำผลตอบแทนได้ต่ำ และแทบจะไม่มีแรงส่งหรืออิทธิพลใดๆ (Contribution ต่ำเตี้ยเรี่ยดิน) ต่อภาพรวมของดัชนีเลย

ภาพรวมจากกราฟนี้ ตลาดกระทิงรอบนี้ไม่ได้ถูกขับเคลื่อนด้วยความแข็งแกร่งของเศรษฐกิจภาพรวม แต่ถูกขึ้นมาด้วยเครื่องยนต์เทอร์โบชาร์จที่ชื่อว่า “AI” และ “ชิปประมวลผล” ล้วนๆ 

เมื่อผลตอบแทนเทเอียงไปฝั่งใดฝั่งหนึ่งอย่างชัดเจน สิ่งที่ตามมา คือ ภาวะการกระจุกตัวในระดับสูงเป็นประวัติการณ์ในกลุ่มหุ้นเพียงไม่กี่ตัว แม้นักวิเคราะห์จะคาดการณ์ว่า การพุ่งขึ้นของตลาดครั้งนี้จะขยายขอบเขตไปดึงหุ้นตัวอื่นๆ ให้ขึ้นตาม แต่ความจริง คือ หุ้นระดับท็อป 10 ตัวแรก มีมูลค่ารวมกันคิดเป็นสัดส่วนมากกว่า 1 ใน 3 ของดัชนี US Market Index ซึ่งมีบริษัทจดทะเบียนอยู่รวมกันถึง 1,161 แห่ง

ผ่ากราฟประวัติศาสตร์ ภาวะ “ตลาดกระจุกตัว” ทะลุปรอท เมื่อหุ้น Top 10 ทรงอิทธิพลเบ็ดเสร็จเหนือดัชนี!

หากคุณคิดว่าตัวเลขสัดส่วน 1 ใน 3 ของตลาดที่กระจุกตัวอยู่ในหุ้นเพียงสิบตัวเป็นเรื่องปกติ ขอให้หยุดและเพ่งมองกราฟเส้นกราฟนี้ให้ดี นี่คือ กราฟที่แสดงสัดส่วนเปอร์เซ็นต์ของสินทรัพย์ในกลุ่มหุ้น Top 10 (ดัชนี Morningstar US Market Index) ที่ลากยาวประวัติศาสตร์ย้อนกลับไปตั้งแต่ปี 1998 จนถึงปี 2026

กราฟรูปนี้ไม่ได้บอกแค่ว่า ตลาดกำลังเติบโต แต่มันกำลังสั่นกระดิ่งเตือนถึง “ความเปราะบางเชิงโครงสร้าง” (Structural Fragility) ที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนในหน้าประวัติศาสตร์วอลล์สตรีท ลองเทียบกับวิกฤตหรือเหตุการณ์สำคัญในอดีต (แถบสีเทา) 

• ยุคฟองสบู่ดอทคอม (“Dot-Com” Bubble) : ในช่วงปี 2000 ที่ทุกคนคลั่งไคล้หุ้นอินเทอร์เน็ตจนดันราคาพุ่งทะลุฟ้า ตอนนั้นสัดส่วนการกระจุกตัวของหุ้น Top 10 พุ่งไปทำจุดสูงสุดเพียงแค่ราวๆ 25% เท่านั้น ซึ่งในเวลานั้นนักวิเคราะห์ก็มองว่า นี่คือ ความช่ืนชอบขั้นสุดแล้ว
• วิกฤตการเงินโลก (Great Financial Crisis) : ช่วงวิกฤตซับไพรม์ปี 2008-2009 สัดส่วนร่วงลงมาและแกว่งตัวอยู่ต่ำกว่าระดับ 20%
• วิกฤตโควิด-19 (COVID-19) : ช่วงที่รัฐบาลอัดฉีดเม็ดเงินและคนแห่ใช้เทคโนโลยี สัดส่วนเริ่มดีดตัวกลับขึ้นมาแตะระดับ 25% อีกครั้ง

แต่ยุค AI Boom คือ “ของจริง” ที่ฉีกทุกกฎเกณฑ์ : ตั้งแต่วินาทีที่กระแส AI ถูกจุดติด (ฝั่งขวาสุดของกราฟ) เส้นกราฟสีน้ำเงินได้พุ่งทะยานเป็นเส้นตรงชันดิกทะลุทุกแนวต้านในอดีต และไปหยุดอยู่ที่ตัวเลข 35.24%!

นี่คือ สิ่งที่บอกเราว่า เม็ดเงินมหาศาลจากทั่วโลกไม่ได้กระจายตัวไปหล่อเลี้ยงบริษัทนับพันแห่งในตลาด แต่ถูกดูดกลืนเข้าไปในหุ้นบริษัทบิ๊กเทคฯ ที่กุมเทคโนโลยี AI เอาไว้ ภาพนี้ยืนยันสัจธรรมที่ว่า “The Winner Takes All” (ผู้ชนะกินรวบ) ได้อย่างสมบูรณ์แบบ มันเป็นทั้งแรงผลักดันที่ทรงพลังที่สุดที่พาดัชนีทำ All-Time High และในขณะเดียวกัน มันก็คือ ความเสี่ยงระดับระบบ (Systemic Risk) เพราะหากยักษ์ใหญ่เพียงไม่กี่ตัวนี้เกิดสะดุดขาตัวเองเมื่อไหร่ แรงสั่นสะเทือนจะมากพอที่จะลากทั้งกระดานให้พังทลายลงมาได้ในพริบตา

พลังของ AI ไปไกลกว่าแค่หุ้นเทคโนโลยี

แม้ว่าบริษัท Big Tech และหุ้นเทคโนโลยีโดยทั่วไปจะเป็นผู้รับผลประโยชน์หลักจากการปฏิวัติ AI ในครั้งนี้ แต่ความจริงที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ คือ การสร้างศูนย์ข้อมูลหรือดาต้าเซ็นเตอร์นั้น ยังคงต้องพึ่งพาอิฐ ปูน โครงสร้างพื้นฐาน และใช้พลังงานไฟฟ้าในปริมาณที่มหาศาลสุดๆ

ซึ่งนั่นส่งผลให้บริษัทที่อยู่ในแกนกลางของการดำเนินงานเหล่านี้มีกำในช่วงปีที่ผ่านมา หนึ่งในผู้ที่โดดเด่นที่สุด คือ ผู้จัดหาพลังงานอย่าง Bloom Energy (BE) ซึ่งราคาหุ้นทะยานขึ้นกว่า 240% ในช่วง 6 เดือนที่ผ่านมา โดยบริษัทเพิ่งประกาศรายได้ไตรมาสแรกที่เติบโตแบบก้าวกระโดดถึง 130% เมื่อเทียบกับปีที่แล้ว

ผู้รับอานิสงส์อื่นๆ จากการเร่งขยายโครงสร้างพื้นฐาน AI ยังรวมไปถึงบริษัทยักษ์ใหญ่ด้านการก่อสร้างและซัพพลายเออร์พลังงานอย่าง Caterpillar (CAT) ซึ่งคาดการณ์ว่ายอดขายด้านการผลิตพลังงานจะพุ่งสูงขึ้นถึง 3 เท่าในปีนี้เมื่อเทียบกับปี 2024 “ความแข็งแกร่งนี้กระจายตัวอยู่ในหลายส่วน แม้ว่าดาต้าเซ็นเตอร์จะเป็นตัวขับเคลื่อนที่สำคัญมากก็ตาม” George Maglares นักวิเคราะห์จาก Morningstar กล่าวในบทวิเคราะห์ล่าสุดหลังการประกาศผลประกอบการของ Caterpillar “บริษัทกำลังขยายขอบเขตตลาด (Addressable Market) ให้ครอบคลุมไปถึงโซลูชันด้านพลังงานหลัก (Primary Power Solutions) นอกเหนือจากการทำแค่เครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรอง ขนาดและความรวดเร็วในการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ สะท้อนให้เห็นถึงความมั่นใจและวิสัยทัศน์ของผู้บริหารที่มองขาดถึงความต้องการในตลาดได้อย่างชัดเจน”

ผู้ให้บริการสาธารณูปโภคสำหรับศูนย์ข้อมูลอย่าง Quanta Services (PWR) และ MasTec (MTZ) ก็มีผลตอบแทนพุ่งขึ้นทะลุ 300% ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2023 ในขณะที่ผลตอบแทนของผู้จัดหาพลังงานอย่าง Generac Holdings (GNRC) ก็เพิ่มขึ้นถึง 117.9% ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา

เจาะกราฟกลยุทธ์ พลั่วและเสียม หุ้นโครงสร้างพื้นฐาน AI โตทะลุอวกาศ ทำกำไรเงียบๆ ท่ามกลางสมรภูมิเทคฯ! (Picks and Shovels)

เปิดกราฟนี้ขึ้นมา สายเทรดสายอินเวสต์ต้องนึกถึงทฤษฎีสุดคลาสสิกแห่งวอลล์สตรีทอย่างแนวคิด “Picks and Shovels” หรือกลยุทธ์ “ขายพลั่วและเสียมในยุคตื่นทอง” อย่างแน่นอน เพราะประวัติศาสตร์สอนเราเสมอว่า ในขณะที่ทุกคนกำลังบ้าคลั่งทุ่มเทสรรพกำลังขุดหาทองคำ (ซึ่งในยุคนี้ ก็คือ กลุ่มหุ้นเทคฯ และชิป AI) 

กราฟเส้นที่พุ่งทะยานรูปนี้ คือ เม็ดเงินไม่ได้ถูกปั่นให้อยู่แค่ในซิลิคอนวัลเลย์ แต่มันกำลังไหลทะลักลงมาสู่โลกแห่งความเป็นจริง โลกของคอนกรีต เครื่องจักรหนัก และสายส่งไฟฟ้าแรงสูง ลองมาถอดรหัสกราฟแต่ละเส้นเพื่อดูว่าใคร คือ ได้ขุมทรัพย์รอบนี้กันบ้าง

• เส้นสีน้ำเงินเข้ม (Bloom Energy) : จรวดทางเรียบแห่งวงการพลังงาน มองปราดเดียวตาแทบหลุด! เพราะเส้นกราฟของ Bloom Energy ฉีกทุกกฎเกณฑ์การประเมินมูลค่า พุ่งทะยานขึ้นไปทำสถิติผลตอบแทนที่ระดับ 1,774.7% สังเกตช่วงตั้งแต่ปลายปี 2025 เป็นต้นมา เส้นกราฟดีดตัวขึ้นเป็นแนวตั้งชันแทบจะ 90 องศา นี่คือ ภาพสะท้อนว่า “AI ต้องการไฟฟ้าแบบสุดโต่ง” ดาต้าเซ็นเตอร์ระดับไฮเปอร์สเกลไม่สามารถรันชิปราคาแพงระยับนับหมื่นๆ ตัวได้เลยถ้าไม่มีกระแสไฟฟ้าที่เสถียรและทรงพลัง บริษัทผู้จัดหาเทคโนโลยีพลังงานแห่งอนาคต จึงกลายเป็นขุมทรัพย์ที่นักลงทุนสถาบันให้ความสนใจ
• กลุ่มเส้นสีเขียว แดง และฟ้าอ่อน (Quanta Services, Caterpillar, MasTec) : แก๊งเดอะแบกสายก่อสร้าง หากกวาดสายตาลงมาตรงกลาง จะเห็นการเกาะกลุ่มกันอย่างเหนียวแน่นของหุ้นสไตล์ Bricks and Mortar (อิฐและปูน) นำทัพโดยผู้เชี่ยวชาญด้านโครงสร้างพื้นฐานอย่าง Quanta Services ที่บวกความมั่งคั่งไป 335.8% ตามมาติดๆ ด้วยพี่เบิ้มแห่งวงการเครื่องจักรหนักอย่าง Caterpillar ที่ 331.1% และผู้รับเหมาวิศวกรรมเฉพาะทาง MasTec ที่ 308.4% เส้นกราฟกระจุกตัวนี้กำลังบอกตลาดว่า การเนรมิตอาณาจักรดาต้าเซ็นเตอร์ต้องใช้เครื่องจักรหนักมหาศาล ต้องเจาะหน้าดิน วางระบบระบายความร้อน และเดินสายไฟขนาดมหึมา หุ้นกลุ่มนี้จึงรับเหมาฟาดกำไรกันไปแบบเน้นๆ โตระดับทะลุ 300% ภายใน 3 ปี ซึ่งเป็นตัวเลขความสำเร็จที่หุ้นเทคโนโลยีแอปพลิเคชันบางตัวยังต้องอายม้วน
• เส้นสีเหลือง (Generac Holdings) : ผู้พิทักษ์หลังบ้านที่ขาดไม่ได้ แม้กราฟเส้นสีเหลืองจะดูเหมือนเติบโตน้อยที่สุดในบรรดาแก๊งพลั่วและเสียม แต่เดี๋ยวก่อน! ผลตอบแทนที่ 117.9% ก็ยังถือว่าแข็งแกร่งสุดๆ และเอาชนะดัชนีตลาดรวมไปได้อย่างสวยงาม ในโลกที่ฐานข้อมูลมีค่าดั่งสายเลือด ระบบเครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรองฉุกเฉิน (Backup Generators) จึงเป็นเกราะป้องกันภัยระดับความมั่นคงที่ทุกดาต้าเซ็นเตอร์ต้องยอมควักกระเป๋าจ่ายเพื่อซื้อความอุ่นใจ

เมื่อสกัดข้อมูลจากกราฟนี้ แสดงให้เห็นว่า อย่ามองเกม AI แค่บนหน้าจอคอมพิวเตอร์ หรือโฟกัสแค่ความฉลาดล้ำของแชตบอต เพราะเบื้องหลังความอัจฉริยะของปัญญาประดิษฐ์ คือ การบริโภคทรัพยากรและต้องการโครงสร้างพื้นฐานทางกายภาพในสเกลที่โลกไม่เคยเผชิญมาก่อน ใครที่จับทิศทางกระแสเงินทุนมหาศาลรอบใหม่นี้ออก และจัดพอร์ตดักหน้ากลุ่ม “คนขายพลั่ว” เหล่านี้ได้ถูกจังหวะ ก็เตรียมตัวรับผลตอบแทนระดับปรากฏการณ์เข้าพอร์ตไปนอนกอดได้เลยแบบฟินๆ!

พลัง AI ดัน “ยูนิคอร์น” ให้ติดปีกบินทะลุฟ้า

ในขณะที่การลงทุนในธีม AI กำลังฟาดฟันกันอย่างดุเดือดในตลาดหุ้น แรงสั่นสะเทือนนี้ก็ส่งผลกระทบอย่างกว้างขวางไปถึงบรรดาบริษัทเอกชนที่อยู่นอกตลาดหลักทรัพย์ด้วยเช่นกัน ซึ่งรวมไปถึงสองบริษัทยักษ์ใหญ่ด้าน AI อย่าง OpenAI และ Anthropic

มูลค่าประเมินของ OpenAI ในตลาดไพรเวท (Private-Market) ก้าวกระโดดขึ้นแตะระดับ 8.52 แสนล้านดอลลาร์ ณ ปลายเดือนมีนาคม พุ่งขึ้นจากเดิมที่มีมูลค่า 8.6 หมื่นล้านดอลลาร์ในเดือนมกราคม 2024 ตามข้อมูลจาก PitchBook ในส่วนของ Anthropic ก็มีการประเมินมูลค่าสูงถึง 9 แสนล้านดอลลาร์ เมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม เทียบกับ 2.1 หมื่นล้านดอลลาร์ในเดือนกรกฎาคม 2024

หากมองให้กว้างขึ้น การพุ่งทะยานของมูลค่าประเมินบริษัทเหล่านี้ ถูกสะท้อนภาพชัดเจนในดัชนี Morningstar PitchBook Global Artificial Intelligence Index ซึ่งเป็นดัชนีชี้วัดที่ติดตามบรรดาบริษัท AI ยักษ์ใหญ่ที่อยู่นอกตลาด ซึ่งได้รับการสนับสนุนจาก Venture Capital (VC) และต้องมีมูลค่าประเมินแตะระดับ 1 พันล้านดอลลาร์ขึ้นไป โดยดัชนีนี้มีหุ้นของ Anthropic และ OpenAI เป็นตัวชูโรงที่ครองสัดส่วนน้ำหนักสูงสุด ตามมาด้วย ByteDance จากจีน, Stripe และ Databricks ดัชนีดังกล่าวนี้บวกขึ้นไปมากกว่า 250% ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา และมีมูลค่าเพิ่มขึ้นเกินกว่า 1 เท่าตัวในช่วงปีที่แล้วเพียงปีเดียว

เส้นบางๆ ระหว่างโลกความจริงกับความคาดหวัง : เมื่อคลื่นลูกใหม่เปลี่ยนผ่านยุคสมัย เราจะยืนอยู่ตรงไหน?

ท่ามกลางตัวเลขการเติบโตที่พุ่งกระฉูดจนเหมือนหนังไซไฟ และบรรดายูนิคอร์นที่ติดปีกบินสูงขึ้นจนแทบมองไม่เห็นเพดาน สิ่งหนึ่งที่เราต้องกลับมาทบทวนให้ดี คือ “ความยั่งยืน” ในระยะยาว

ประวัติศาสตร์ในโลกของการลงทุนสอนเราเสมอว่า ทุกยุคสมัยของการตื่นทอง (Gold Rush) ไม่ว่าจะเป็นยุคดอทคอม หรือยุคบล็อกเชน มักจะมีทั้งคนที่สร้างตัวจนกลายเป็นมหาเศรษฐี และคนที่ต้องถูกทิ้งไว้ข้างหลังเสมอ ปรากฏการณ์ 3 ปีที่ผ่านมาของหุ้น AI ได้พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า มันไม่ใช่แค่การตื่นตูมตามกระแส แต่คือ การวางรากฐานโครงสร้างระดับโลกใหม่ทั้งหมด สังเกตได้จากการเติบโตในโลกของฮาร์ดแวร์ พลังงาน และดาต้าเซ็นเตอร์ ที่รับรู้รายได้กันแบบจับต้องได้จริง

อย่างไรก็ตาม เรากำลังเดินมาถึงจุดที่เส้นแบ่งระหว่าง “มูลค่าที่แท้จริง” (Intrinsic Value) และ “ความคาดหวังของตลาด” (Market Hype) เริ่มทับซ้อนกัน การที่มูลค่าของบริษัทเทคโนโลยีโตทะลุจุดที่เคยจินตนาการไว้ สะท้อนว่าความคาดหวังของคนทั้งโลกถูกบวกเข้าไปในราคาหุ้นล่วงหน้าแล้ว คำถามสำคัญ คือ หลังจากนี้ เมื่อโครงสร้างพื้นฐานเริ่มอิ่มตัว และถึงเวลาที่ต้องนำ AI มาสร้างเม็ดเงินจริงๆ ผ่านกลุ่มซอฟต์แวร์หรือบริการต่างๆ ใครจะเป็นผู้ชนะที่แท้จริงที่สามารถยืนระยะอยู่ได้ และใครจะเป็นเพียงแค่ดาวหางที่สว่างวาบแล้วดับไป

การเปลี่ยนแปลงเป็นเรื่องหลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่การมีสติและปรับตัวให้ทันกระแสน้ำเชี่ยวต่างหาก คือ หนทางรอดที่แท้จริงในโลกการลงทุนที่ไม่เคยหยุดนิ่งใบนี้

ผู้ชนะ VS ผู้ถูกทิ้งไว้กลางทาง ใคร คือ ตัวจริงในสมรภูมิ AI 3 ปีที่ผ่านมา?

บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ในการให้ข้อมูลข่าวสารและการศึกษาเท่านั้น มิได้เป็นการชี้นำหรือแนะนำการลงทุน ผู้ลงทุนควรศึกษาข้อมูลและทำความเข้าใจลักษณะสินค้า เงื่อนไขผลตอบแทน และความเสี่ยงก่อนตัดสินใจลงทุน

อ้างอิงจาก

• https://global.morningstar.com/en-ea/markets/3-years-ai-stock-market-boom-charts

The post ถอดรหัส 3 ปี ทำไมตลาด AI บูมขั้นสุด! เจาะลึกหุ้นเด็ด พลิกโฉมโลกการลงทุน  appeared first on The Signals.

วิธีรับมือวิกฤตเศรษฐกิจ 2026 จาก ลอว์เรนซ์ หว่อง กับคำเตือนที่นักธุรกิจไทยต้องรู้

หากใครกำลังจับตาดูทิศทางเศรษฐกิจโลกและการเปลี่ยนแปลงระดับมหภาค นี่คือ ถ้อยแถลงของ ลอว์เรนซ์ หว่อง (Lawrence Wong) นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังสิงคโปร์ ในงาน May Day Rally 2026 เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2026 ณ Downtown East, D’Marquee ได้ฉายภาพให้เห็นถึงพายุลูกใหญ่ที่กำลังก่อตัว ทั้งในมิติของภูมิรัฐศาสตร์ วิกฤตซัพพลายเชน ไปจนถึงคลื่นลูกใหม่อย่างเทคโนโลยี ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่กำลังเข้ามาดิสรัปต์ทุกวงการ

พายุลูกใหม่ (New Storm) และความเสี่ยงของ Stagflation

นายกรัฐมนตรีลอว์เรนซ์ หว่อง ได้เริ่มต้นด้วยการขอบคุณพลังของแรงงานสิงคโปร์ที่ร่วมมือกันฝ่าฟันความท้าทายในปีที่ผ่านมาจนเศรษฐกิจเติบโตได้ดีกว่าที่คาดการณ์ แต่ทว่าเวลานี้ไม่ใช่เวลาที่จะมาหยุดพัก เพราะพายุลูกใหม่กำลังเตรียมปะทะและรุนแรงกว่าเดิมมาก

สถานการณ์ในตะวันออกกลางยังคงอยู่ในสภาวะที่มีความไม่แน่นอนสูง การปะทะกันหยุดชะงักลงชั่วคราว แต่ความตึงเครียดยังคงคุกรุ่น อิหร่านได้ทำการปิดช่องแคบฮอร์มุซ (Strait of Hormuz) และสหรัฐอเมริกาก็ตอบโต้ด้วยการบล็อกท่าเรือของอิหร่าน ส่งผลให้เกิดจุดเผชิญหน้าที่ไม่มีฝ่ายใดยอมถอย

ปัจจุบันช่องแคบฮอร์มุซถูกปิดมานานกว่า 2 เดือนแล้ว ผลกระทบที่เกิดขึ้นไม่ได้มีแค่เรื่องราคาสินค้าที่พุ่งสูงขึ้น แต่ยังรวมถึงภาวะอุปทานที่ตึงตัวอย่างหนัก เอเชียได้รับผลกระทบหนักเป็นพิเศษเนื่องจากพึ่งพาพลังงานและวัตถุดิบสำคัญจากอ่าวเปอร์เซียในระดับที่สูงมาก บางประเทศเริ่มเผชิญกับปัญหาขาดแคลนเชื้อเพลิง สายการบินลดเที่ยวบิน และโรงงานรายงานถึงความล่าช้าในการผลิต ยิ่งไปกว่านั้น วิกฤตจะไม่หยุดแค่พลังงาน แต่ปุ๋ย อาหาร และปัจจัยการผลิตที่จำเป็นอื่นๆ จะเป็นเป้าหมายต่อไป

แม้ช่องแคบจะกลับมาเปิดใช้งานได้ แต่ทุกอย่างจะไม่ได้กลับสู่สภาวะปกติในทันที เนื่องจากโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานได้รับความเสียหาย เส้นทางเดินเรือต้องได้รับการเก็บกู้ทุ่นระเบิด และต้องใช้เวลาหลายเดือนในการฟื้นฟูความเชื่อมั่นของบริษัทประกันภัยและผู้เดินเรือ

สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นถึงความเสี่ยงของการเกิดภาวะ “Stagflation” ซึ่งเป็นส่วนผสมที่อันตรายระหว่างความชะงักงันของเศรษฐกิจ (Stagnation) และอัตราเงินเฟ้อที่พุ่งสูง (Inflation) คนรุ่นใหญ่อาจจำวิกฤตการณ์น้ำมัน (Oil shocks) ในช่วงยุค 70 ได้ดี ซึ่งครั้งนั้น สร้างความเจ็บปวดอย่างแสนสาหัสให้กับธุรกิจและคนทำงาน ปัจจุบัน สำนักงานพลังงานสากล (IEA) ได้ออกมาเตือนแล้วว่า วิกฤตในปัจจุบันอาจรุนแรงยิ่งกว่ายุค 70 เสียอีก นี่คือ สัญญาณเตือนที่นักลงทุนต้องเตรียมจัดพอร์ตรับแรงกระแทกอย่างรัดกุม

รากฐานที่แข็งแกร่ง คือ เกราะป้องกันชั้นดี

แม้ความจริงจะดูน่าหวั่นวิตก แต่สิงคโปร์ไม่ได้เผชิญหน้ากับวิกฤตนี้จากจุดที่อ่อนแอ ความได้เปรียบของสิงคโปร์ถูกสร้างสมมาอย่างยาวนานผ่านการวางแผนเชิงกลยุทธ์ ไม่ว่าจะเป็นการถมทะเลเพื่อสร้างเกาะจูร่ง (Jurong Island) การพัฒนาอุตสาหกรรมโรงกลั่น การสร้างคลังเก็บน้ำมันใต้ดิน Jurong Rock Caverns ทั้งที่ประเทศไม่มีทรัพยากรน้ำมันหรือก๊าซธรรมชาติเลย

ปัจจุบัน สิงคโปร์กลายเป็นโหนดสำคัญของกระแสการไหลเวียนพลังงานระดับโลก บริษัทพลังงานชั้นนำเชื่อมต่อกับเครือข่ายอุปทานที่หลากหลาย เมื่อแหล่งพลังงานใดสะดุด ก็สามารถดึงทรัพยากรจากแหล่งอื่นมาทดแทนได้ ความสำเร็จนี้ต้องยกเครดิตให้กับแรงงานในกลุ่มอุตสาหกรรมน้ำมัน ปิโตรเคมี พลังงาน และเคมีภัณฑ์ หรือกลุ่ม OPEC (OPEC cluster) ของสิงคโปร์ที่ทำงานอย่างทุ่มเท

นอกจากนี้ รัฐบาลยังได้ออกมาตรการช่วยเหลืออย่างทันท่วงที เช่น เงินคืน U-Save การแจกเงินสด และการเลื่อนแจก CDC Vouchers ให้เร็วขึ้น พร้อมยืนยันว่าจะมีการสนับสนุนเพิ่มเติมหากสถานการณ์ท้าทายมากขึ้น ในขณะเดียวกัน ภาคธุรกิจอย่าง NTUC FairPrice ก็เข้ามามีส่วนร่วมด้วยการตรึงราคาสินค้าอุปโภคบริโภคที่จำเป็น

การเปลี่ยนผ่านสู่ยุค AI (AI Transformation)

นอกเหนือจากวิกฤตเศรษฐกิจ พลังขับเคลื่อนที่กำลังพลิกโฉมโลกอย่างรุนแรงที่สุดคือปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence) นายกรัฐมนตรีเน้นย้ำว่า AI คือ เทคโนโลยีที่เป็นตัวกำหนดนิยามของยุคสมัย จากที่เมื่อ 4 ปีที่แล้วยังไม่มีใครรู้จัก ChatGPT แต่วันนี้แนวหน้าของการพัฒนา AI กำลังเปลี่ยนแปลงรูปแบบการทำงานไปอย่างสิ้นเชิง

สิ่งที่น่าสนใจ คือ ข้อมูลพฤติกรรมการเขียนโปรแกรมของ Google เมื่อสองปีก่อน AI ช่วยเขียนโค้ดให้บริษัท 25% ปีที่แล้วเพิ่มเป็น 50% และวันนี้ตัวเลขพุ่งไปถึง 75% วิศวกรซอฟต์แวร์ไม่ได้หายไปไหน แต่บทบาทของพวกเขาเปลี่ยนจากการเป็นแค่คนเขียนโค้ด สู่การเป็นสถาปนิก ผู้ดูแลระบบ และผู้สร้างสถาปัตยกรรมโครงสร้าง (System builders)

เรากำลังก้าวเข้าสู่ยุคของ “ผู้ช่วย AI อัจฉริยะ” (AI agents) ที่สามารถวางแผนและลงมือจัดการงานที่ซับซ้อนตั้งแต่ต้นจนจบ งานที่เคยต้องใช้คนทั้งทีม วันนี้คนเพียงคนเดียวที่ใช้ AI agents เป็นก็สามารถจัดการได้

สิงคโปร์ได้จัดตั้งสภาปัญญาประดิษฐ์แห่งชาติ (National AI Council) เพื่อสร้างขีดความสามารถด้าน AI ระดับลึกซึ้ง โดยมีเป้าหมายหลัก คือ การทำให้ AI สร้างประโยชน์ให้กับคนทำงานทุกคน ปัจจุบัน Google DeepMind ได้เปิดห้องปฏิบัติการวิจัย AI แห่งแรกในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่สิงคโปร์ โดยมีชาวสิงคโปร์อย่าง Yi Tay บัณฑิตจาก NTU เป็นหนึ่งในผู้นำทีมพัฒนา Gemini โมเดล AI ระดับเรือธงของ Google

นอกจากนี้ บริษัทยังดึงดูดการลงทุนจากสตาร์ทอัพอย่าง Advanced Machine Intelligence ที่ก่อตั้งโดย Yann LeCun ซึ่งกำลังพัฒนา “Physical AI” ที่เข้าใจและโต้ตอบกับโลกความเป็นจริงได้ โดยสิงคโปร์เป็นหนึ่งในสำนักงาน 4 แห่งทั่วโลกของบริษัทนี้

การปรับตัวในระดับองค์กรก็เห็นผลชัดเจน เช่น DBS ที่ให้พนักงานทุกคนฝึกอบรมใช้เครื่องมือ AI ตัวอย่างที่สร้างแรงบันดาลใจ คือ Ali Jinah Mohamed Yusuf พนักงานที่อยู่กับ DBS มา 26 ปี เริ่มต้นจากเจ้าหน้าที่บริการลูกค้า แต่ปัจจุบันเขาเรียนรู้ทักษะ AI จนได้เป็นผู้นำทีมงาน 20 คน คอยขับเคลื่อนโปรเจกต์ AI เพื่อยกระดับบริการ

ไตรภาคีและการเสริมพลังคนทำงาน (Support for Workers & Tripartism)

ความกังวลเรื่อง AI แย่งงานเป็นเรื่องปกติ เหมือนยุค 90 ที่สเปรดชีต Excel เข้ามาลดบทบาทเสมียนป้อนข้อมูล แต่ก็สร้างโอกาสให้นักวิเคราะห์ รัฐบาลสิงคโปร์ให้คำมั่นว่าจะสร้างงานใหม่ที่ดีกว่าเดิม โดยประกาศควบรวม WSG และ SSG เข้าเป็นหน่วยงานใหม่ชื่อ Skills and Workforce Development Agency (SWDA) ภายใต้กระทรวงแรงงาน (MOM) และกระทรวงศึกษาธิการ (MOE) พร้อมยกระดับ SkillsFuture พอร์ทัล และให้สิทธิ์ผู้เรียนเข้าถึงเครื่องมือ AI ระดับพรีเมียมฟรี 6 เดือน

ความสำเร็จของสิงคโปร์มาจากระบบไตรภาคี (Tripartism) ที่รัฐบาล สหภาพแรงงาน และนายจ้าง ทำงานร่วมกันเป็นพันธมิตร ผ่านกลไก Company Training Committees (CTCs) ซึ่งสร้างผลลัพธ์แบบ win, win, win ให้กับทุกฝ่าย

ตัวอย่างที่เห็นภาพชัด คือ โรงพยาบาล Tan Tock Seng ที่ Nurse Manager อย่างคุณ Mo Minyi ร่วมพัฒนาเครื่องมือจัดตารางเวรด้วย AI ลดเวลาทำงานที่ซับซ้อนจากมากกว่า 1 ชั่วโมง เหลือเพียง 15 นาที ทำให้การทำงานยืดหยุ่นและมีประสิทธิภาพมากขึ้น

อีกหนึ่งกรณีศึกษา คือ SMRT ที่นำระบบอัตโนมัติ หุ่นยนต์ และ AI มาจัดการศูนย์ซ่อมบำรุง Bishan Depot โดยประยุกต์ใช้แนวทาง “ไคเซ็น” (Kaizen) พนักงานอย่าง Yahya Kharthi วัย 62 ปีที่ทำงานมานานกว่า 30 ปี สามารถทำงานต่อได้อย่างปลอดภัยและมีพลัง การปรับปรุงนี้ทำให้ SMRT จ่ายโบนัสพิเศษ “Kaizen Bonus” จำนวน 1,600 ดอลลาร์ ให้กับพนักงานทุกคนในปีนี้ SMRT ยังทำหน้าที่เป็น “บริษัทแม่ข่าย” (Queen Bee company) ช่วยเครือข่าย SME นำเทคโนโลยีใหม่ๆ มาใช้ด้วย

สิงคโปร์ยังมีแผนขยายสเกล CTC เพื่อรองรับการเปลี่ยนผ่านสู่ยุค AI โดยจัดตั้งสภางานไตรภาคี (Tripartite Jobs Council) เพื่อประสานความพยายามให้ AI เกิดประโยชน์สูงสุดต่อพนักงาน

วิถีแห่งสิงคโปร์ 

ตลอด 65 ปี ขบวนการแรงงานสิงคโปร์ฝ่าฟันการเปลี่ยนแปลงมาทุกยุค ตั้งแต่ยุคปฏิวัติอุตสาหกรรมในยุค 60-70 คอมพิวเตอร์ยุค 80 โลกาภิวัตน์ยุค 90 ตลอดจนวิกฤตต้มยำกุ้ง ซาร์ส ซับไพรม์ และโควิด ความสำเร็จเกิดจากความเชื่อใจและนวัตกรรมที่พัฒนาขึ้นเอง สิงคโปร์ไม่มีสวัสดิการแบบให้เปล่า (Welfare) แต่ใช้ Workfare ไม่มีค่าแรงขั้นต่ำ (Minimum Wage) แต่ใช้ Progressive Wages และไม่มีประกันการว่างงาน (Unemployment insurance) แต่ใช้ Job Seeker Support

ผู้นำสิงคโปร์ทิ้งท้ายด้วยเรื่องราวของความไม่ทอดทิ้งกัน เมื่อเกิดวิกฤตในตะวันออกกลาง รัฐบาลและกองทัพสิงคโปร์ (SAF) ได้พาประชาชนกลับบ้านอย่างปลอดภัย Nisar Keshvani หนึ่งในผู้โดยสารได้บรรยายถึงความรู้สึกเมื่อได้ยินคำว่า “ยินดีต้อนรับกลับบ้าน” บนเครื่อง RSAF ซึ่งไม่ใช่แค่คำทักทาย แต่คือคำสัญญาว่าประเทศจะดูแลคนของตนเสมอ ไม่ว่าสถานการณ์จะเลวร้ายเพียงใด

บทวิเคราะห์ ถอดรหัสความเสี่ยงเศรษฐกิจ 2026 สู่การประเมินภาพจำลองและทางรอดของประเทศไทย

ถ้อยแถลงของนายกรัฐมนตรีสิงคโปร์ ลอว์เรนซ์ หว่อง ไม่ได้เป็นเพียงการส่งสัญญาณเตือนภายในประเทศของตนเท่านั้น แต่ยังเป็นเสมือนมาตรวัดความเสี่ยงที่สะท้อนถึงโครงสร้างเศรษฐกิจทั่วภูมิภาคเอเชีย รวมถึงประเทศไทย เมื่อวิเคราะห์จากเค้าลางของพายุเศรษฐกิจที่กำลังก่อตัว ทั้งประเด็นความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ยืดเยื้อ และการอุบัติขึ้นของคลื่นเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ คำถามสำคัญที่ภาคธุรกิจและอุตสาหกรรมไทยต้องเร่งหาคำตอบ คือ โครงสร้างเศรษฐกิจและตลาดแรงงานของเราพร้อมรับแรงกระแทกนี้มากน้อยเพียงใด

ความเปราะบางด้านห่วงโซ่อุปทานและเงาของภาวะ Stagflation

ประการแรก คือ เมื่อพิจารณาถึงความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์และวิกฤตพลังงาน ประเทศไทยมีโครงสร้างที่แตกต่างจากสิงคโปร์อย่างมีนัยสำคัญ แม้สิงคโปร์จะไม่มีทรัพยากรธรรมชาติ แต่ได้สร้างความได้เปรียบเชิงกลยุทธ์ผ่านการเป็นศูนย์กลางการกลั่นและสำรองพลังงานระดับโลก ในทางกลับกัน ประเทศไทยยังคงพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันดิบและพลังงานในสัดส่วนที่สูงมาก

อย่างไรก็ตาม หากสถานการณ์ในช่องแคบฮอร์มุซทวีความรุนแรงจนนำไปสู่การชะงักงันของห่วงโซ่อุปทานระดับโลก ผลกระทบที่จะเกิดขึ้นกับไทยย่อมหลีกเลี่ยงไม่ได้ ต้นทุนการผลิตในภาคอุตสาหกรรมและต้นทุนการขนส่งจะปรับตัวสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว สอดคล้องกับรายงานการวิเคราะห์แนวโน้มเศรษฐกิจจากธนาคารโลก (World Bank) และการประเมินความเสี่ยงของธนาคารแห่งประเทศไทย (BOT) ที่ระบุอย่างต่อเนื่องว่า ประเทศกำลังพัฒนาที่พึ่งพาการส่งออกและการนำเข้าพลังงาน มีความเสี่ยงสูงที่จะเผชิญกับภาวะเศรษฐกิจชะลอตัวร่วมกับอัตราเงินเฟ้อที่ทรงตัวในระดับสูง (Stagflation) ภาคธุรกิจไทยจึงจำเป็นต้องวางแผนบริหารจัดการความเสี่ยงด้านซัพพลายเชนและกระจายความเสี่ยงด้านแหล่งวัตถุดิบตั้งแต่บัดนี้

การเปลี่ยนผ่านสู่ยุค AI Agents และสมรภูมิการมองเห็นบนโลกดิจิทัล

นอกเหนือจากปัจจัยทางเศรษฐกิจมหภาคแล้ว คลื่นการเปลี่ยนแปลงที่รุนแรงและจับต้องได้มากที่สุด คือ การก้าวเข้าสู่ยุคของ AI Agents อย่างเต็มรูปแบบ การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้ส่งผลกระทบแค่ในสายงานวิศวกรรมซอฟต์แวร์ แต่กำลังเจาะลึกเข้าไปถึงพฤติกรรมของผู้บริโภคและกระบวนการเข้าถึงข้อมูล

ยิ่งไปกว่านั้น เมื่อพฤติกรรมการค้นหาข้อมูลของผู้บริโภคเปลี่ยนจากการใช้ Search Engine แบบดั้งเดิม ไปสู่การตั้งคำถามและสนทนากับระบบปัญญาประดิษฐ์ ภาคธุรกิจไทยจึงไม่อาจพึ่งพากลยุทธ์การตลาดดิจิทัลแบบเดิมได้อีกต่อไป โครงสร้างพื้นฐานของเว็บไซต์และแพลตฟอร์มธุรกิจจะต้องถูกยกระดับให้เป็นรูปแบบ AI-Friendly อย่างสมบูรณ์แบบ 

ความท้าทายของตลาดแรงงานไทยภายใต้การจี้ติดของเทคโนโลยี

เมื่อพิจารณาในมิติของทรัพยากรมนุษย์ สิงคโปร์ประสบความสำเร็จอย่างสูงในการใช้กลไกไตรภาคี (Tripartism) เพื่อประสานความร่วมมือระหว่างรัฐ เอกชน และสหภาพแรงงาน ในการยกระดับทักษะและนำ AI มาใช้เพื่อลดระยะเวลาการทำงาน

ในขณะเดียวกัน โครงสร้างตลาดแรงงานของไทยยังคงเผชิญกับความท้าทายที่แตกต่างออกไป ข้อมูลจากการวิเคราะห์ของสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) มักชี้ให้เห็นถึงปัญหาช่องว่างทางทักษะ (Skills Gap) โดยเฉพาะทักษะด้านดิจิทัลและการคิดวิเคราะห์ขั้นสูง หากภาคเอกชนไทยพยายามนำ AI เข้ามาลดต้นทุนโดยปราศจากแผนการพัฒนาบุคลากรรองรับ อาจก่อให้เกิดปัญหาการเลิกจ้างในกลุ่มแรงงานธุรการและงานที่ทำซ้ำๆ เป็นวงกว้าง ทางออกที่ยั่งยืน คือ การสร้างระบบนิเวศแห่งการเรียนรู้ภายในองค์กร เพื่อเปลี่ยนผ่านพนักงานให้กลายเป็นผู้ควบคุมและประยุกต์ใช้เทคโนโลยี มากกว่าการปล่อยให้เทคโนโลยีเข้ามาแทนที่คนโดยสมบูรณ์

มุมมองและสัญญาณเตือนสู่โอกาสการลงทุน 

จากถ้อยแถลงของผู้นำสิงคโปร์ที่สะท้อนภาพความจริงของเศรษฐกิจระดับมหภาค สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่แค่คำเตือนสำหรับคนทำงานเท่านั้น แต่เป็น “สัญญาณเตือนภัยระดับเรดาร์” ที่นักลงทุนไทยและทั่วโลกต้องนำมาตีความเพื่อปรับพอร์ตการลงทุนอย่างเร่งด่วน

1. จับตาความเสี่ยง Stagflation (เงินเฟ้อสูง + เศรษฐกิจฝืด) การเตือนถึงความเสี่ยงที่จะเกิด Stagflation ที่อาจรุนแรงกว่ายุค 70s จากผลกระทบของวิกฤตภูมิรัฐศาสตร์ในตะวันออกกลางที่กระทบราคาน้ำมันและซัพพลายเชน แปลว่านักลงทุนต้องระวังหุ้นกลุ่มที่อิงกับการเติบโตทางเศรษฐกิจมากๆ (Cyclical stocks) และควรโยกพอร์ตบางส่วนเข้าสู่ Defensive Asset หรือสินทรัพย์ต้านเงินเฟ้อ เช่น หุ้นในกลุ่มสินค้าโภคภัณฑ์ (Commodities), พลังงานต้นน้ำ, โครงสร้างพื้นฐาน หรือแม้แต่ทองคำ ซึ่งมักจะทำผลงานได้ดีในสภาวะที่เงินเฟ้อยังคงอยู่ในระดับสูงแบบยืดเยื้อ
2. AI ไม่ใช่แค่เทรนด์ แต่เป็น “ผู้คุมเกม” ใหม่ คำกล่าวที่ว่า AI เขียนโค้ดให้ Google ไปแล้วถึง 75% และการมาของ AI Agents กำลังส่งสัญญาณชัดเจนว่า บริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่และสตาร์ทอัพที่เชี่ยวชาญด้าน AI อย่างแท้จริง (Physical AI หรือ Generative AI) จะกลายเป็นกลุ่มที่กุมอำนาจการเติบโตของโลก การลงทุนใน Tech Stocks จึงต้องเลือกผู้ชนะที่สามารถฝัง AI เข้าไปในกระบวนการทำงานได้จริงเพื่อลดต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพแบบทวีคูณ (เช่น คลาวด์, โครงสร้างพื้นฐาน AI, และ Data Center)
3. การปรับตัวของธุรกิจดั้งเดิม (Transformation Premium) เคสสตัดดี้ของ SMRT หรือ DBS ที่ยอมทุ่มเงินและเวลาเพื่อ Reskill พนักงานและดึง AI มาใช้จนสำเร็จ ชี้ให้เห็นว่า หุ้นในกลุ่มอุตสาหกรรมดั้งเดิม (ธนาคาร, ขนส่ง, สาธารณสุข) หากองค์กรไหนที่ผู้บริหารมีวิสัยทัศน์ในการทำ Digital / AI Transformation ได้สำเร็จ องค์กรนั้นจะกดต้นทุน (Cost-to-income ratio) ลงได้อย่างมหาศาล และพร้อมที่จะมอบผลตอบแทนคืนสู่ผู้ถือหุ้นในระยะยาว

สรุปโลกกำลังเปลี่ยนผ่านด้วยความเร็วที่ไม่เคยมีมาก่อน ดังนั้น สิ่งที่เราคาดการณ์ได้ตามพื้นฐานความเป็นจริง คือ ภาวะเศรษฐกิจตึงตัวและปัญหาด้านซัพพลายเชนอาจกลายเป็น “ความปกติใหม่” (New Normal) ที่ยืดเยื้อ การลงทุนจะมีความท้าทายมากขึ้น สินทรัพย์ที่สามารถต้านทานภาวะเงินเฟ้อและธุรกิจที่นำ AI เข้ามาเสริมประสิทธิภาพการดำเนินงาน (Operation Efficiency) จะกลายเป็นกลุ่มผู้นำในตลาด

ดังนั้นนักลงทุนที่จะอยู่รอดคือคนที่มองเห็น “พายุ” ล่วงหน้า และเตรียม “พอร์ต” ให้พร้อมรับมือแบบเดียวกับที่นายกสิงคโปร์ได้เตรียมให้ประเทศของเขานั่นเอง!

ตารางสรุป 2 พายุยักษ์สะเทือนเศรษฐกิจโลก 2026 ไทยพร้อมรับมือแค่ไหน?

อ่านสุนทรพจน์ของนายกรัฐมนตรีสิงคโปร์ Lawrence Wong ฉบับเต็ม

เพื่อให้ทุกคนได้เห็นภาพรวมและนำไปปรับใช้กับวิสัยทัศน์การลงทุนและการทำงานในยุคปัจจุบัน… ท่านประธาน และเลขาธิการ NTUC ท่านประธาน SNEF พี่น้องเครือข่ายแรงงาน และสหายทุกท่าน

อรุณสวัสดิ์ และสุขสันต์วันแรงงาน! รู้สึกยินดีเป็นอย่างยิ่งที่ได้เห็นพวกคุณทุกคนมารวมตัวกันเป็นหนึ่งเดียวในฐานะขบวนการแรงงานที่นี่

ย้อนกลับไปเมื่อตอนที่เราพบกันปีที่แล้ว ผมเคยกล่าวไว้ว่าพายุกำลังก่อตัว โลกของเรากำลังก้าวเข้าสู่ความอันตรายมากขึ้น กำแพงการค้าถูกตั้งให้สูงขึ้น ความไม่แน่นอนพุ่งทะยาน และความเสี่ยงต่างๆ ก็เริ่มสะสมตัว

เมื่อพายุลูกนั้นพัดมาถึง เราไม่ได้หลบซ่อน เราไม่ได้ถอยหนี บริษัทต่างๆ ไม่ได้ใช้วิธีมักง่ายด้วยการหั่นต้นทุนและทอดทิ้งพนักงาน สหภาพแรงงานเองก็ไม่ได้ต่อต้านความเปลี่ยนแปลง แต่สิ่งที่เราทำคือวิถีทางที่ชาวสิงคโปร์ทำมาโดยตลอด นั่นคือ การร่วมมือกัน เราปรับตัว และเราฝ่าฟันมันมาได้จนแข็งแกร่งกว่าเดิม

และการทำงานเป็นทีมของเราก็ผลิดอกออกผล เราสามารถรักษาการจ้างงานไว้ได้ รายได้ที่แท้จริงปรับตัวสูงขึ้น เศรษฐกิจของเราทำผลงานได้ดีกว่าที่คาดการณ์ไว้ เราผ่านพ้นมรสุมมาได้เพราะทุกคนในสิงคโปร์ ไม่ว่าจะเป็นภาคธุรกิจ สหภาพแรงงาน และรัฐบาล ยืนหยัดร่วมกันเป็นหนึ่งเดียว

ดังนั้น ในเช้าวันนี้ ผมอยากจะเริ่มต้นด้วยการขอบคุณพวกคุณทุกคน ขอบคุณสำหรับการทำงานหนัก ขอบคุณสำหรับความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน แต่ที่สำคัญที่สุด คือ ขอบคุณที่ยังคงเชื่อมั่นในสิงคโปร์!

พายุลูกใหม่ (New Storm) เราทำได้ดีเยี่ยมในปีที่ผ่านมา แต่เวลานี้ไม่ใช่เวลาที่จะมาหยุดพัก พายุลูกแรกยังไม่ทันพ้นผ่านไปอย่างสมบูรณ์ พายุลูกใหม่ก็เตรียมปะทะเราอีกระลอก และขอบอกเลยว่าลูกนี้รุนแรงกว่าเดิมมาก

สถานการณ์ในตะวันออกกลางมีการเปลี่ยนแปลงและยังคงอยู่ในสภาวะที่มีความไม่แน่นอนสูงมาก การปะทะกันหยุดชะงักลงชั่วคราว แต่ความตึงเครียดยังคงคุกรุ่น อิหร่านได้ทำการปิดช่องแคบฮอร์มุซ (Strait of Hormuz) และสหรัฐอเมริกาก็ตอบโต้ด้วยการบล็อกท่าเรือของอิหร่าน เรากำลังอยู่ในจุดเผชิญหน้าที่ตึงเครียดสุดขีด ไม่มีฝ่ายไหนยอมถอย และยังมองไม่เห็นเส้นทางแห่งการคลี่คลายที่ชัดเจน

ช่องแคบฮอร์มุซถูกปิดมานานกว่า 2 เดือนแล้ว ผลกระทบที่เกิดขึ้นไม่ได้สะท้อนให้เห็นแค่เรื่องของราคาข้าวของที่แพงขึ้นเท่านั้น แต่ยังรวมถึงภาวะอุปทานที่ตึงตัวอย่างหนัก และที่เอเชียบ้านเราก็ได้รับผลกระทบหนักเป็นพิเศษ เพราะเราพึ่งพาพลังงานและวัตถุดิบสำคัญจากอ่าวเปอร์เซียในระดับที่สูงมาก บางประเทศในภูมิภาคของเราเริ่มเผชิญกับปัญหาขาดแคลนเชื้อเพลิงแล้ว สายการบินต่างๆ พากันลดเที่ยวบิน โรงงานหลายแห่งรายงานถึงความล่าช้าในการผลิต และวิกฤตการหยุดชะงักนี้จะไม่หยุดอยู่แค่เรื่องของพลังงานเท่านั้น ปุ๋ย อาหาร และปัจจัยการผลิตที่จำเป็นอื่นๆ จะเป็นเป้าหมายต่อไปที่จะถูกโจมตี เราคาดการณ์ได้เลยว่าจะเกิดภาวะขาดแคลนในสินค้าอีกหลายรายการตามมา

แม้กระทั่งในตอนที่ช่องแคบกลับมาเปิดให้ใช้งานได้อีกครั้ง ทุกอย่างจะไม่ได้กลับสู่สภาวะปกติในทันที ทำไมน่ะหรือ? ก็เพราะท่าเรือและโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานได้รับความเสียหายไปแล้ว เส้นทางเดินเรือจำเป็นต้องได้รับการเก็บกู้ทุ่นระเบิด ความเชื่อมั่นจะต้องถูกฟื้นฟูกลับมา เพื่อให้แน่ใจว่าเรือสินค้าจะสามารถแล่นผ่านได้อย่างปลอดภัย บริษัทประกันภัยพร้อมที่จะรับประกัน และผู้คนกล้าพอที่จะเสี่ยงเดินทางผ่านช่องแคบนี้ เรื่องพวกนี้ไม่สามารถเสกให้ฟื้นฟูได้ในชั่วข้ามคืน อย่างน้อยๆ ต้องใช้เวลาหลายเดือนกว่าสถานการณ์จะเริ่มนิ่ง

ดังนั้น เราไม่ควรคาดหวังว่าวิกฤตครั้งนี้จะจบลงในเร็ววัน ในความเป็นจริงแล้ว แรงกดดันต่างๆ มีแนวโน้มที่จะทวีความรุนแรงขึ้น การหยุดชะงักของห่วงโซ่อุปทานจะยังคงอยู่และอาจเลวร้ายลงไปอีกในหลายเดือนข้างหน้า เมื่อมองไปในระดับโลก อัตราเงินเฟ้อจะพุ่งสูงขึ้น โดยจะลามจากภาคพลังงานไปยังหมวดอาหาร และกระจายไปสู่ของใช้จำเป็นอื่นๆ บางเศรษฐกิจอาจถึงขั้นลื่นไถลเข้าสู่ภาวะถดถอย (Recession) และสิงคโปร์ก็จะสัมผัสได้ถึงผลกระทบนี้แบบเต็มๆ การเติบโตของเราในปีนี้จะชะลอตัวลง และเงินเฟ้อจะอยู่ในระดับที่สูงขึ้น ซึ่งทั้งหมดนี้จะสร้างแรงกดดันอย่างแท้จริงต่อทั้งภาคธุรกิจ คนทำงาน และภาคครัวเรือน

ชาวสิงคโปร์รุ่นใหญ่น่าจะยังจำวิกฤตการณ์น้ำมัน (Oil shocks) ในช่วงยุค 70 ได้ดี

ในช่วงเวลานั้นโลกต้องเผชิญกับภาวะ “Stagflation” ครั้งใหญ่ ซึ่ง Stagflation ก็คือ ส่วนผสมที่ลงตัวระหว่างความชะงักงันของเศรษฐกิจ (Stagnation) และอัตราเงินเฟ้อ (Inflation) ผลลัพธ์ คือ  คุณต้องเจอกับตัวเลขคนตกงานที่พุ่งสูงปรี๊ดควบคู่ไปกับข้าวของที่แพงหูฉี่ มันคือฝันร้ายที่สุดของทั้งสองขั้ว และสร้างความเจ็บปวดอย่างแสนสาหัสให้กับธุรกิจและคนวัยทำงาน

ตอนนี้ ความเสี่ยงที่จะเกิด Stagflation กำลังก่อตัวขึ้นอีกครั้ง สำนักงานพลังงานสากล (International Energy Agency) ได้ออกมาเตือนแล้วว่าวิกฤตในปัจจุบันอาจรุนแรงยิ่งกว่าสิ่งที่โลกเคยเผชิญในยุค 70 เสียอีก ดังนั้น เราต้องเตรียมตัวรับแรงกระแทก และเตรียมพร้อมสำหรับช่วงเวลาที่ยากลำบากยิ่งขึ้นที่รออยู่เบื้องหน้า และผมต้องการพูดกับพวกคุณทุกคนอย่างตรงไปตรงมา เพื่อให้พวกเราทุกคนได้เตรียมใจให้พร้อม

แต่ท่ามกลางความจริงอันโหดร้ายนี้ เราก็ยังสามารถมองไปข้างหน้าด้วยความมั่นใจลึกๆ ได้ เราไม่ได้เผชิญหน้ากับวิกฤตครั้งนี้จากจุดที่อ่อนแอ สิงคโปร์เตรียมพร้อมมาอย่างดี และเราอยู่ในจุดที่แข็งแกร่งกว่าเดิมมากในวันนี้

จุดยืนอันแข็งแกร่งนี้ไม่ได้เกิดขึ้นชั่วข้ามคืน แต่ถูกสร้างสมมาอย่างยาวนาน เราตัดสินใจเลือกเส้นทางที่ยากลำบากมาตั้งแต่เนิ่นๆ ด้วยการบริหารการเงินอย่างรัดกุมและสร้างทุนสำรองของเราให้ปึกแผ่น ในขณะเดียวกัน เราก็ลงทุนเพื่อเสริมสร้างความมั่นคงทางพลังงาน เราถมทะเลเพื่อสร้างพื้นที่ เราสร้างเกาะจูร่ง (Jurong Island) เราพัฒนาอุตสาหกรรมโรงกลั่นและปิโตรเคมี เราขุดลึกลงไปใต้ดินเพื่อสร้างคลังเก็บน้ำมันใต้ดิน Jurong Rock Caverns ทั้งๆ ที่เราไม่มีน้ำมัน ไม่มีก๊าซธรรมชาติ และไม่มีอะไรการันตีเลยว่าแผนพวกนี้จะรอด แต่เราก็กัดฟันเดินหน้าและสร้างสิ่งที่ไม่มีอยู่จริงให้เกิดขึ้นมาได้

และในวันนี้ สิงคโปร์ได้กลายเป็นส่วนสำคัญของกระแสการไหลเวียนพลังงานระดับโลก สิ่งนี้มอบความได้เปรียบอย่างมหาศาลให้กับเรา บริษัทพลังงานชั้นนำระดับโลกต่างเข้ามาดำเนินธุรกิจที่นี่ ทั้งการกลั่น การจัดเก็บ และการซื้อขายน้ำมัน พวกเขาเชื่อมต่อกับเครือข่ายอุปทานที่หลากหลายทั่วโลก ดังนั้น เมื่อมีแหล่งพลังงานใดแหล่งหนึ่งสะดุด พวกเขาก็สามารถดึงทรัพยากรจากแหล่งอื่นมาทดแทนได้ นี่คือ ข้อได้เปรียบที่เราทุ่มเทสร้างมาหลายทศวรรษ มันไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เกิดจากการตัดสินใจอย่างรอบคอบ ความพยายามอย่างต่อเนื่อง และวินัยอันแน่วแน่ เราทำให้สิ่งนี้เกิดขึ้นมาได้ด้วยกัน

แต่ทั้งหมดนี้จะไม่สามารถขับเคลื่อนไปได้ด้วยตัวของมันเอง เบื้องหลังความสำเร็จทั้งหมด คือ ผู้คนของเรา คือ คนทำงานของเรา และในเช้าวันนี้ ผมอยากจะขอตะโกนดังๆ เพื่อขอบคุณพี่น้องของเราในโรงกลั่น โรงไฟฟ้า และตลอดทั่วทั้งภาคอุตสาหกรรมน้ำมัน ปิโตรเคมี พลังงาน และเคมีภัณฑ์ พวกเขา คือ สหภาพแรงงานของเราในกลุ่มที่เรียกว่า OPEC (OPEC cluster) นี่ไม่ใช่ OPEC แบบที่คุณเห็นตามหน้าข่าว แต่เป็น OPEC ที่คอยขับเคลื่อนเศรษฐกิจของเราในทุกๆ วัน พวกคุณทำงานกันแบบหามรุ่งหามค่ำ ข้ามคืน ข้ามวันหยุดสุดสัปดาห์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์ ดังนั้น ผมขอขอบคุณสำหรับความทุ่มเทของพวกคุณ ที่ช่วยเปิดไฟให้สว่างไสวและขับเคลื่อนสิงคโปร์ให้เดินหน้าต่อไปได้!

เป็นเพราะคนทำงานของเราทุกคน เป็นเพราะการตัดสินใจที่เราทำเมื่อหลายสิบปีก่อน ทำให้เราสามารถตอบสนองต่อวิกฤตได้จากจุดยืนที่แข็งแกร่ง เรากำลังทำงานอย่างใกล้ชิดกับประเทศที่มีแนวคิดตรงกันเพื่อเสริมสร้างความยืดหยุ่นของห่วงโซ่อุปทานและให้การสนับสนุนซึ่งกันและกัน เรากำลังรักษาเส้นทางอุปทานสำหรับพลังงานและสินค้าจำเป็นอื่นๆ ให้มั่นคง

ขณะเดียวกัน เรากำลังยกระดับการช่วยเหลือชาวสิงคโปร์ เราลงมือทำตั้งแต่เดือนที่แล้วด้วยการออกมาตรการช่วยเหลือต่างๆ เราให้ความช่วยเหลือภาคธุรกิจมากขึ้น โดยเฉพาะกลุ่มที่ได้รับผลกระทบหนักสุดจากราคาพลังงานที่พุ่งสูง รวมถึงการอัดฉีดความช่วยเหลือให้ภาคครัวเรือน ทั้งในรูปแบบของเงินคืน U-Save, การแจกเงินสดที่เพิ่มขึ้น และการแจก CDC Vouchers ที่เร็วกว่ากำหนด

รัฐบาลกำลังทำหน้าที่ในส่วนของตัวเองอย่างเต็มกำลัง และภาคธุรกิจก็สามารถเข้ามามีบทบาทร่วมกันได้ ตัวอย่างเช่น NTUC FairPrice ได้ประกาศตรึงราคาสินค้าอุปโภคบริโภคที่จำเป็นเพื่อช่วยให้ประชาชนยังจับจ่ายใช้สอยได้ ขอขอบคุณ FairPrice ผมอยากสนับสนุนให้ทุกบริษัททำในสิ่งที่สามารถทำได้ ช่วยเหลือพนักงานของคุณ และช่วยกันแบ่งเบาภาระให้กับชาวสิงคโปร์ไปพร้อมกัน

ผมรู้ว่าหลายคนกำลังคิดอะไรอยู่ CDC vouchers เดิมทีมีกำหนดแจกในเดือนมกราคมปีหน้า แต่ตอนนี้ถูกเลื่อนเข้ามาแจกเร็วขึ้น พวกคุณคงมีคำถามว่า แล้วแบบนี้จะยังมีการสนับสนุนตามมาอีกไหมในภายหลัง?

ให้ผมอธิบายแบบนี้ รัฐบาลได้ขยับตัวอย่างรวดเร็วในการรับมือเบื้องต้นกับวิกฤตครั้งนี้ แต่เราประเมินว่าสถานการณ์จะทวีความท้าทายมากขึ้นตลอดทั้งปีนี้ อย่างที่ผมเพิ่งอธิบายไป และถ้าสิ่งนั้นเกิดขึ้นจริง เราจะลงมือทำสิ่งต่างๆ เพิ่มเติมเพื่อช่วยเหลือต่อไป เพราะในช่วงเวลาแบบนี้ ชาวสิงคโปร์มั่นใจได้ในสิ่งเดียวเลยว่า รัฐบาลของพวกคุณจะลงมือทำ เราจะทำอย่างเด็ดขาด และเราจะยืนหยัดเคียงข้างพวกคุณ เคียงข้างชาวสิงคโปร์ทุกคนในทุกย่างก้าว

การเปลี่ยนผ่านสู่ยุค AI (AI Transformation) ความจริงในโลกที่เปลี่ยนไปใบนี้ ก็คือ มันจะมีความผันผวนเกิดขึ้นอีกมากมาย เราจะต้องเผชิญหน้ากับพายุลูกแล้วลูกเล่า

เราจะมาแค่นั่งกอดเข่าภาวนาแล้วหวังให้ท้องฟ้ากลับมาสดใสไม่ได้ เราต้องก้าวไปข้างหน้า เพื่อขี่พายุทุกระลอกด้วยความมั่นใจ คว้าโอกาสใหม่ๆ และเสริมสร้างจุดยืนของเราบนเวทีโลกให้แข็งแกร่ง

นอกจากนี้ ยังมีพลังขับเคลื่อนระดับลึกซึ้งที่กำลังพลิกโฉมเศรษฐกิจโลก และอย่างที่เราทุกคนรู้ดี สิ่งที่ทรงพลังที่สุดในตอนนี้ก็คือ ปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI (Artificial Intelligence)

AI คือ เทคโนโลยีที่เป็นตัวกำหนดนิยามของยุคสมัยเรา ลองคิดดูสิ แค่ 4 ปีที่แล้ว ยังไม่มีใครรู้จักสิ่งที่เรียกว่า ChatGPT เลยด้วยซ้ำ แต่วันนี้ ทุกคนในที่นี้รู้ว่ามันคืออะไร หลายคนใช้ AI ช่วยร่างอีเมลหรือสรุปรายงาน มันได้กลายมาเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวันของเราไปแล้ว

แต่นี่เป็นเพียงแค่จุดเริ่มต้นเท่านั้น ในแนวหน้าของการพัฒนา AI กำลังพลิกโฉมรูปแบบการทำงานไปอย่างสิ้นเชิง ยกตัวอย่างเช่น การเขียนโปรแกรมซอฟต์แวร์ในยุคนี้ไม่ได้ใช้คนมานั่งพิมพ์โค้ดทีละบรรทัดอีกต่อไปแล้ว วิศวกรซอฟต์แวร์แค่ป้อนคำอธิบายสิ่งที่พวกเขาต้องการ แล้ว AI จะช่วยเขียนและปรับแต่งโค้ดออกมาให้ ลองดู Google เป็นตัวอย่าง เมื่อสองปีก่อน AI เป็นคนเขียนโค้ดชุดใหม่ให้กับบริษัทถึง 25% ปีที่แล้วตัวเลขขยับไปที่ 50% และวันนี้มันปาเข้าไป 75% แล้ว แต่อย่าเพิ่งเข้าใจผิด สิ่งนี้ไม่ได้แปลว่าโลกนี้ไม่ต้องการวิศวกรซอฟต์แวร์อีกต่อไป ในทางกลับกัน พวกเขายังคงเป็นที่ต้องการอย่างมากแม้แต่ในตัว Google เอง พวกเขายอมจ่ายค่าตัวแพงลิ่วเพื่อคว้าวิศวกรซอฟต์แวร์เก่งๆ แต่บทบาทของวิศวกรเหล่านี้กำลังเปลี่ยนไป พวกเขาไม่ได้มีหน้าที่แค่เขียนโค้ดอีกแล้ว แต่พวกเขากำลังกลายเป็นสถาปนิก ผู้ดูแลระบบ และผู้สร้างสถาปัตยกรรมโครงสร้าง (System builders)

และตอนนี้ เรากำลังก้าวเข้าสู่ยุคของ ผู้ช่วย AI อัจฉริยะ (AI agents) ซึ่งมันไปไกลกว่าแชทบอทธรรมดาๆ มาก พวกมันไม่ได้แค่ตอบคำถามของคุณ แต่พวกมันสามารถวางแผนและลงมือจัดการงานที่ซับซ้อนตั้งแต่ต้นจนจบได้ด้วยตัวเองทั้งหมด และเวลาที่ผมมีโอกาสพูดคุยกับเหล่าผู้ประกอบการ หลายคนบอกเลยว่าพวกเขาเริ่มใช้ AI agents เข้ามาจัดการโซเชียลมีเดีย ร่างรายงาน และจัดการงานธุรการต่างๆ แล้ว ซึ่งกระบวนการทำงานเหล่านี้ในอดีตต้องใช้ทีมงานทั้งทีม แต่เดี๋ยวนี้คนเพียงคนเดียวที่มี AI agents ก็สามารถจัดการทั้งหมดนั้นได้สบายๆ

ดังนั้น ผลกระทบที่จะเกิดขึ้นมันจะมหาศาลมาก AI จะไม่ได้แค่เข้ามาช่วยเพิ่ม Productivity แต่มันจะเข้ามาดิสรัปต์และพลิกโฉมหน้าอุตสาหกรรมไปทั้งระบบ

สิงคโปร์ต้องเตรียมตัวเองให้พร้อมที่จะก้าวขึ้นเป็นผู้ชนะในสภาพแวดล้อมใหม่นี้ และนั่นคือ เหตุผลที่เราได้จัดตั้ง สภาปัญญาประดิษฐ์แห่งชาติ (National AI Council) ขึ้นมาเพื่อประสานความพยายามในระดับชาติของเรา เป้าหมายของเรานั้นชัดเจน: เราต้องสร้างขีดความสามารถด้าน AI ระดับลึกซึ้ง ผลักดันให้เกิดการนำไปใช้ในทุกภาคส่วนของเศรษฐกิจ และปั้นสิงคโปร์ให้กลายเป็นศูนย์กลางนวัตกรรม AI แต่ท้ายที่สุดแล้ว วัตถุประสงค์หลักของเราคือการทำให้แน่ใจว่า AI จะสร้างประโยชน์ให้กับคนทำงานทุกคน นำมาซึ่งงานที่ดีขึ้นและโอกาสที่ดีกว่าเดิม

เราเพิ่งเริ่มต้นการทำงานนี้ แต่เราก็เห็นความคืบหน้าที่ดีเยี่ยม บริษัทชั้นนำระดับโลกต่างพากันเข้ามาขยายฐานกิจกรรมด้าน AI ที่นี่ ลองดู Google เป็นตัวอย่าง พวกเขาอยู่ในสิงคโปร์มาหลายปีแล้ว และเมื่อปีที่แล้ว พวกเขาได้ก่อตั้ง Google DeepMind ขึ้นที่นี่ในสิงคโปร์ ซึ่งนี่คือห้องปฏิบัติการวิจัย AI แห่งแรกของพวกเขาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และตั้งอยู่ในสิงคโปร์ ทีมงานของพวกเขาที่นี่ทำงานเกี่ยวกับ AI ระดับแนวหน้าและแอปพลิเคชันที่ใช้ได้จริงในโลกยุคปัจจุบัน พวกเขาดึงดูดผู้เชี่ยวชาญและนักวิทยาศาสตร์จากทั่วทุกมุมโลก โดยมีชาวสิงคโปร์ทำงานเคียงบ่าเคียงไหล่ไปด้วย และผมภูมิใจเป็นอย่างยิ่งที่จะบอกว่าหนึ่งในทีมเหล่านั้นนำทัพโดยชาวสิงคโปร์ เขาคือ Yi Tay บัณฑิตจาก NTU ตอนนี้เขากำลังมีส่วนสำคัญในการผลักดันการพัฒนา Gemini ซึ่งหลายคนคงทราบดีว่า Gemini คือโมเดล AI ระดับเรือธงของ Google

เราจะเดินหน้าดึงดูดเม็ดเงินลงทุนเข้ามาอย่างต่อเนื่อง และมันจะไม่ได้มาจากแค่ยักษ์ใหญ่ด้านเทคฯ ระดับโลกเท่านั้น แต่ยังรวมถึงสตาร์ทอัพที่กำลังเติบโตอย่างก้าวกระโดด ตัวอย่างหนึ่ง คือ Advanced Machine Intelligence บริษัทที่ก่อตั้งโดย Yann LeCun ซึ่งเป็นหนึ่งในนักวิทยาศาสตร์ด้าน AI ระดับท็อปของโลก พวกเขากำลังพัฒนาสิ่งที่เรียกว่า “Physical AI” พูดง่ายๆ คือการดึงศักยภาพของ AI มาใช้ไม่ใช่แค่เพื่อการสร้างข้อความหรือรูปภาพ แต่เพื่อให้เข้าใจและโต้ตอบกับโลกความเป็นจริงได้ ปัจจุบันพวกเขามีสำนักงาน 4 แห่งทั่วโลก และสิงคโปร์ก็เป็นหนึ่งในนั้น เราคือฐานทัพในเอเชียสำหรับงานล้ำยุคระดับแนวหน้านี้

ดังนั้น เมื่อเราดึงดูดการลงทุนเหล่านี้เข้ามามากขึ้น เมื่อเราขยายระบบนิเวศด้าน AI ของเราให้ใหญ่ขึ้น เราจะรับประกันได้ว่าโอกาสสำหรับชาวสิงคโปร์จะเบ่งบานตามไปด้วยอย่างสอดคล้องกัน

และในเวลาเดียวกัน เราจะช่วยให้บริษัทในประเทศของเราสามารถทำ Transformation ได้ด้วย ลองดู DBS เป็นตัวอย่าง พวกเขาเริ่มลงทุนใน AI มานานกว่าทศวรรษแล้ว เมื่อเวลาผ่านไป พวกเขาได้ฝังระบบ AI เข้าไปในทุกกระบวนการทำงาน ช่วยเพิ่มผลผลิตและสร้างมูลค่าใหม่ๆ และวันนี้พวกเขากำลังก้าวไปอีกขั้น พวกเขากำลังฝึกอบรมพนักงานทุกคนให้สามารถใช้เครื่องมือ AI และมอบพลังให้พนักงานสามารถสร้างโซลูชัน AI ของตัวเองเพื่อซัพพอร์ตการทำงานได้ ด้วยวิธีนี้ พนักงานหลายคนได้รับประโยชน์และสามารถขยายขอบเขตหน้าที่การทำงานของตัวเองออกไป อย่างเช่น Ali Jinah Mohamed Yusuf เขาอยู่ที่นี่กับเราในวันนี้ด้วย Jinah เข้ามาร่วมงานกับ DBS เมื่อ 26 ปีที่แล้ว หลังจากเรียนจบจาก Singapore Poly เขาเริ่มต้นจากตำแหน่งเจ้าหน้าที่บริการลูกค้า และตลอดหลายปีที่ผ่านมา เขาไม่เคยหยุดที่จะเรียนรู้และอัปเกรดตัวเองผ่านการรับบทบาทหน้าที่ต่างๆ ในธนาคาร เมื่อ AI สร้างโอกาสใหม่ๆ ขึ้นมา เขาก็ก้าวออกมารับความท้าทายนั้น เขาไปลงเรียนคอร์สต่างๆ เรียนรู้ทักษะใหม่ และหัดนำ AI มาประยุกต์ใช้กับงานของเขา วันนี้เขาเป็นผู้นำทีมงาน 20 คนใน Customer Centre ของ DBS คอยขับเคลื่อนโปรเจกต์ AI เพื่อยกระดับบริการและการดำเนินงาน ทำได้ยอดเยี่ยมมาก!

นี่แหละ คือหน้าตาของการทรานส์ฟอร์มด้วย AI มันคือ การที่คนทำงานเติบโต ปรับตัว และก้าวเข้าสู่บทบาทหน้าที่ที่ดียิ่งขึ้น

การสนับสนุนคนทำงาน (Support for Workers) เราต้องการสนับสนุนให้เกิดการเปลี่ยนผ่านสายงานแบบนี้ให้มากขึ้น แต่ผมเข้าใจดีว่า ไม่ใช่ทุกคนที่จะรู้สึกพร้อม ชาวสิงคโปร์จำนวนมากกำลังวิตกกังวลเกี่ยวกับ AI พวกเขาตั้งคำถามว่า มันจะมาแย่งงานหรือเปล่า? เราจะตามโลกทันยากขึ้นไหม? คนรุ่นต่อไปจะยังมีโอกาสดีๆ รออยู่หรือไม่? ความกังวลเหล่านี้คือเรื่องจริง

แต่ลองมองย้อนกลับไปในอดีต เพราะเราเคยผ่านยุคเปลี่ยนผ่านทางเทคโนโลยีครั้งใหญ่ๆ มาแล้ว ผมจำได้ว่าตอนที่ผมเริ่มทำงานในช่วงกลางยุค 90 เครื่องมืออย่างสเปรดชีต Excel กำลังเริ่มฮิต และมันส่งผลกระทบทันที เพราะออฟฟิศทุกแห่งต้องการพนักงานป้อนข้อมูลลดลง แต่ในขณะเดียวกัน โอกาสใหม่ๆ ก็ผุดขึ้นมา มีความต้องการนักบัญชีและนักวิเคราะห์ที่สามารถใช้เครื่องมือเหล่านี้สร้างมูลค่าเพิ่มได้เก่งๆ

แน่นอนว่า AI นั้น ทรงพลังกว่าสเปรดชีตอย่างเทียบไม่ติด ดังนั้น ผลกระทบที่จะเกิดขึ้นกับสถานที่ทำงานของเราย่อมต้องรุนแรงกว่ามาก

และนั่นคือ เหตุผลที่ผมไม่สามารถให้คำสัญญาได้ว่าจะไม่มีการดิสรัปต์เกิดขึ้น งานต่างๆ จะเปลี่ยนแปลงไป บางตำแหน่งอาจจะหายไปเลย และความเร็วของความเปลี่ยนแปลงครั้งนี้จะเร็วกว่าทุกสิ่งที่เราเคยเห็นมา

แต่สิ่งนี้ คือ สิ่งที่ผมสามารถสัญญากับพวกคุณได้ คือ ในขณะที่เศรษฐกิจของเรากำลังเปลี่ยนผ่าน เราจะสร้างงานใหม่ที่ดีกว่าเดิม เราอาจไม่สามารถปกป้องงานได้ทุกตำแหน่ง แต่เราจะปกป้องคนทำงานทุกคน เพราะในสิงคโปร์ คนทำงานทุกคนมีความหมาย!

การสร้างการเติบโตที่ครอบคลุมทุกคนแบบนี้ มันไม่ได้เกิดขึ้นได้เอง และเราจะไม่ปล่อยให้เป็นเรื่องของโชคชะตา หรือปล่อยให้กลไกตลาดจัดการไปตามยถากรรม แต่เราจะดำเนินการตามแผนงานอย่างเป็นระบบ เพื่อรับประกันว่าทุกคนจะได้ประโยชน์จาก AI ร่วมกัน

และนั่นเป็นเหตุผลที่รัฐบาลกำลังเสริมความแข็งแกร่งในการช่วยเหลือคนทำงาน เรากำลังดึงเรื่องของการฝึกอบรมทักษะและการจับคู่งานให้เข้ามาเชื่อมโยงกันอย่างใกล้ชิดยิ่งขึ้น ด้วยการควบรวม WSG และ SSG เข้าเป็นหน่วยงานใหม่ในชื่อ Skills and Workforce Development Agency (SWDA) ซึ่งจะอยู่ภายใต้การกำกับดูแลร่วมกันของกระทรวงแรงงาน (MOM) และกระทรวงศึกษาธิการ (MOE) เรากำลังติดปีกให้กับ SkillsFuture เพื่อให้คุณสามารถเรียนรู้ได้ตลอดชีวิตและยกระดับตัวเองด้วยความมั่นใจ และถ้าคุณต้องล้มลุกคลุกคลาน เราจะคอยซัพพอร์ตคุณผ่านโครงการ SkillsFuture Jobseeker Support Scheme

รัฐบาลจะจัดเตรียมเครื่องมือ สร้างเส้นทาง และให้การสนับสนุน แต่เราต้องการให้ชาวสิงคโปร์ก้าวออกมาข้างหน้าด้วยเช่นกัน อย่าปล่อยให้ความวิตกกังวลหรือความไม่แน่นอนมาฉุดรั้งคุณจากการเรียนรู้และนำ AI มาใช้ AI เกิดมาเพื่ออยู่กับเราไปตลอด ดังนั้น จงอ้าแขนรับมัน เรียนรู้มัน ใช้งานมัน และเชี่ยวชาญมันให้ได้ บริษัทที่ทำแบบนี้ได้จะยังคงสามารถแข่งขันได้ ส่วนคนทำงานที่สร้างทักษะด้าน AI จะมีโอกาสและอนาคตที่สดใสกว่า

ในตอนที่ผมลงพื้นที่พบปะกับชาวสิงคโปร์ ผมชอบถามพวกเขาว่า คุณใช้ AI อยู่หรือเปล่า? แทบทุกคนตอบว่า ใช่ ผมมั่นใจว่าถ้าผมถามพวกคุณในห้องนี้ ทุกคนก็ต้องตอบว่า “ใช่ เราใช้ AI” แต่พอผมเจาะลึกลงไป หลายคนบอกว่า พวกเขาใช้มันเหมือนเป็นเครื่องมือเสิร์ชเอนจินแบบอัปเกรด คุณพิมพ์ถามคำถาม คุณก็ได้คำตอบ นั่นคือ จุดเริ่มต้นที่ดี แต่มันก็เป็นเพียงแค่การเกาถูกเปลือกนอกเท่านั้น ยังมีศักยภาพอีกมหาศาลที่รอการปลดล็อก และหลายคนบอกผมว่า “ฉันอยากทำได้มากกว่านี้ ฉันแค่ไม่รู้ว่าจะเริ่มจากตรงไหน”

และนี่แหละ คือ เหตุผลที่เราเตรียมการสนับสนุนเพิ่มเติมเอาไว้ เรากำลังออกแบบพอร์ทัล SkillsFuture ใหม่ทั้งหมด เพื่อให้คุณค้นหาคอร์สเรียนที่ตรงกับความต้องการของคุณได้ง่ายขึ้น และเมื่อคุณลงทะเบียนเรียนคอร์สเหล่านี้ คุณจะได้รับสิทธิ์เข้าถึงเครื่องมือ AI ระดับพรีเมียมแบบฟรีๆ ถึง 6 เดือน และเมื่อสักครู่นี้ผมดีใจมากที่ได้ยินจากพี่ Chee Meng เลขาธิการ NTUC ว่าทาง NTUC ก็กำลังเตรียมเพิ่มการสนับสนุนพิเศษท็อปอัปเข้าไปจากฝั่งของรัฐบาลด้วย ดังนั้น คุณสามารถเริ่มต้นเรียนรู้ได้เลย และสามารถเริ่มนำสิ่งที่เรียนมาประยุกต์ใช้ได้อย่างรวดเร็ว และในสิงคโปร์ นี่คือ แนวทางของเรา และนี่คือ คำมั่นสัญญาที่เรามีต่อชาวสิงคโปร์ เพียงแค่คุณลงมือพยายาม เราก็จะอยู่ตรงนั้นเพื่อสนับสนุนคุณ ในทุกๆ ก้าวที่คุณเดิน

ไตรภาคีในภาคปฏิบัติ (Tripartism in Action) เราสามารถทำทั้งหมดนี้ได้เพราะข้อได้เปรียบที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวของสิงคโปร์: ระบบไตรภาคี (Tripartism) ในประเทศอื่นๆ หลายประเทศ ความเปลี่ยนแปลงมักนำไปสู่ความแตกแยก สหภาพแรงงานต่อสู้กับนายจ้าง ภาคธุรกิจก็ดูแลแต่ผลประโยชน์ของตัวเอง และคนทำงานก็ถูกทิ้งไว้ข้างหลัง

แต่ในสิงคโปร์ เราทำสิ่งต่างๆ แตกต่างออกไป รัฐบาล สหภาพแรงงาน และนายจ้าง ทำงานร่วมกัน ไม่ใช่ในฐานะคู่ขัดแย้ง แต่ในฐานะพันธมิตร และเราได้นำสิ่งนี้มาปฏิบัติจริงผ่าน Company Training Committees หรือ CTCs ซึ่งพวกคุณเพิ่งได้ฟังจากท่านเลขาธิการไปเมื่อสักครู่นี้ มันเป็นไอเดียที่มีจุดกำเนิดมาจากขบวนการแรงงาน โดยเป็นการดึงเอาบริษัท พนักงาน และสหภาพแรงงานมานั่งจับเข่าคุยกัน เพื่อระบุทักษะที่จำเป็นต่อการทำทรานส์ฟอร์เมชัน และวางแผนงานที่เป็นรูปธรรมเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของคนทำงาน

ดังนั้น นี่คือ ไตรภาคีที่เกิดการลงมือทำจริง สร้างผลลัพธ์แบบ win, win, win ให้กับทุกฝ่าย!

ลองดูตัวอย่างจากโรงพยาบาล Tan Tock Seng (Tan Tock Seng Hospital) หนึ่งในหน้าที่รับผิดชอบของพยาบาลอาวุโสคือการจัดตารางเวรให้พยาบาล คุณอาจคิดว่ามันเป็นเรื่องง่ายๆ ตรงไปตรงมา แต่ในความเป็นจริง มันไม่ใช่งานหมูๆ เลย พยาบาลอาวุโสต้องนำปัจจัยหลายอย่างมาคำนวณ ทั้งเรื่องนโยบายของโรงพยาบาล ประสบการณ์และทักษะของพยาบาลแต่ละคนที่แตกต่างกัน อาจจะมีคำขอส่วนตัวเข้ามาด้วยเพราะสถานการณ์ทางครอบครัวทำให้พวกเขาต้องการทำงานในบางช่วงเวลาของสัปดาห์ และคุณยังต้องแน่ใจว่าตารางเวรถูกจัดอย่างยุติธรรม เพราะอย่างที่พวกคุณรู้กันดี กะงาน ก็คือ กะงาน บางกะคนแย่งกันทำ ส่วนบางกะไม่มีใครอยากทำ แล้วจะจัดการกะที่ไม่มีใครอยากทำยังไง? จะแบ่งกันยังไงให้แฟร์? ทุกอย่างต้องถูกบาลานซ์อย่างระมัดระวัง มันเป็นงานที่ซับซ้อนและน่าปวดหัว พยาบาลอาวุโสอาจต้องเสียเวลามากกว่า 1 ชั่วโมงเพียงเพื่อจัดตารางเวร

แต่ผ่านระบบ CTC สหภาพแรงงานผู้ให้บริการด้านสาธารณสุขได้จับมือกับทีมพยาบาล และพวกเขาได้ทำงานร่วมกับผู้เชี่ยวชาญด้านไอทีเพื่อหาทางออก Nurse Manager อย่างคุณ Mo Minyi มีส่วนร่วมในเรื่องนี้อย่างจริงจัง เธออยู่ที่นี่กับเราด้วย เธอต้องรับมือกับงานประจำวันไปพร้อมๆ กับเจียดเวลามาลุยโปรเจกต์นี้ และนี่ไม่ใช่แค่โปรเจกต์ไอทีไก่กา มันต้องผ่านการทดสอบซ้ำแล้วซ้ำเล่า เจาะลึกไปในรายละเอียด เพื่อให้มั่นใจว่าโซลูชันนี้สามารถแก้ปัญหาหน้างานจริงที่พยาบาลต้องเจอในทุกๆ วันได้

และในท้ายที่สุด พวกเขาก็ร่วมกันพัฒนาเครื่องมือจัดตารางเวรที่ขับเคลื่อนด้วย AI ขึ้นมาได้สำเร็จ และสิ่งที่เคยต้องใช้เวลากว่า 1 ชั่วโมง ตอนนี้สามารถทำเสร็จได้ภายในเวลาแค่ 15 นาที! ประโยชน์ที่ได้มันไปไกลกว่าแค่เรื่องประสิทธิภาพและการประหยัดเวลา เพราะการจัดตารางเวรที่ดีขึ้นทำให้การทำงานมีความยืดหยุ่น เปิดโอกาสให้พยาบาลหลายคน รวมถึงคนที่มีภาระทางครอบครัว สามารถทำงานและบริหารจัดการตารางเวลาของตัวเองได้ดีขึ้น ตอนนี้ทุกคนสามารถทำงานได้ดีขึ้น เร็วขึ้น และฉลาดขึ้น! ยอดเยี่ยมมาก Tan Tock Seng Hospital!

อีกหนึ่งตัวอย่าง คือ SMRT ผมได้ไปเยือนที่ Bishan Depot เมื่อต้นปีนี้ ผมได้เห็นว่าสิ่งต่างๆ ที่ศูนย์ซ่อมบำรุงแห่งนั้นเปลี่ยนไปมากแค่ไหน งานที่นั่นเคยต้องใช้แรงงานคนอย่างหนักหน่วง พนักงานต้องยกและจัดการอุปกรณ์หนักๆ ด้วยมือเปล่า แต่ตอนนี้มันได้รับการสนับสนุนจากระบบอัตโนมัติและหุ่นยนต์แล้ว เครื่องจักรหนักๆ ถูกเคลื่อนย้ายด้วยเครื่องจักร หุ่นยนต์ทำงานข้ามคืนเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับวันถัดไป และ AI เข้ามาช่วยจัดตารางการซ่อมบำรุง โดยจับคู่งานที่ใช่ให้กับช่างเทคนิคที่ตรงกับประสบการณ์ AI ยังช่วยตรวจจับความผิดปกติที่อาจเกิดขึ้นได้ตั้งแต่เนิ่นๆ ทำให้วิศวกรสามารถเข้าไปแก้ไขได้ก่อนที่จะเกิดปัญหาระบบขัดข้อง

และที่สำคัญที่สุดคือ ความเปลี่ยนแปลงทั้งหมดนี้เกิดขึ้นได้ก็เพราะกลไกของ CTC ที่มีส่วนร่วมอย่างแข็งขันจากสหภาพแรงงานขนส่งแห่งชาติและตัวพนักงานเอง

เมื่อร่วมมือกัน พวกเขาได้นำแนวทางที่ชาวญี่ปุ่นเรียกว่า “ไคเซ็น” (Kaizen) มาปรับใช้ ซึ่งก็คือการปรับปรุงอย่างต่อเนื่องทั่วทั้งองค์กร และผลลัพธ์ก็คือพนักงานไม่ได้แค่ทำงานได้มีประสิทธิภาพมากขึ้นเท่านั้น แต่พวกเขายังมีความสุขกับงานมากขึ้นด้วย ลองดู Yahya Kharthi เป็นตัวอย่าง เขาอายุ 62 ปี และร่วมงานกับ SMRT มานานกว่า 30 ปีแล้ว ในอดีต งานนี้ใช้แรงกายหนักหน่วงและส่งผลกระทบต่อสุขภาพ ครอบครัวของเขาเป็นห่วงและคิดว่าเขาน่าจะรีบเกษียณอายุได้แล้ว แต่ตอนนี้ด้วยสภาพแวดล้อมการทำงานที่ดีขึ้นและปลอดภัยขึ้น เขากลับมาพร้อมและกระตือรือร้นที่จะลุยงานต่อไป!

และสิ่งที่น่าชื่นใจที่สุดที่ได้เห็นก็คือ ผลตอบแทนจากการทรานส์ฟอร์มใน SMRT ถูกแบ่งปันให้กับทุกคน ผลผลิตจากประสิทธิภาพของศูนย์ซ่อมบำรุง Bishan พุ่งสูงขึ้น พนักงานได้ผลประโยชน์ผ่านค่าจ้างที่เพิ่มขึ้นและความก้าวหน้าในสายอาชีพ และในปีนี้ SMRT ได้จ่ายโบนัสพิเศษที่เรียกว่า “Kaizen Bonus” จำนวน 1,600 ดอลลาร์ ให้กับพนักงานทุกคน ท็อปอัปไปจากโบนัสปกติที่ได้อยู่แล้ว! มันก็สมควรจะเป็นแบบนั้น! นั่นแหละคือ วิถีทางที่ควรจะเป็น เมื่อบริษัททำกำไรได้ดี พนักงานก็ต้องได้รับผลประโยชน์ด้วย

SMRT ไม่ได้แค่ทรานส์ฟอร์มตัวเองเท่านั้น แต่พวกเขายังรับบทบาทเป็น “บริษัทแม่ข่าย” (Queen Bee company) อีกด้วย พูดง่ายๆ คือเรากำลังนำแนวทาง CTC นี้ขยายผลไปไกลกว่าแค่ระดับบริษัทเดี่ยวๆ แต่ยกระดับไปสู่คลัสเตอร์และสร้างบริษัทแม่ข่ายขึ้นมา ดังนั้นบริษัทแม่ข่ายอย่าง SMRT สามารถช่วยเครือข่ายผู้รับเหมา SME ในการรับเอาเทคโนโลยีใหม่ๆ เข้ามาใช้และปรับปรุงการดำเนินงานได้ และด้วยการทำเช่นนี้ มันจะช่วยยกระดับมาตรฐานและแนวปฏิบัติต่างๆ ให้กับทั้งระบบนิเวศของการขนส่งสาธารณะทั้งหมด ขอชมเชยอีกครั้ง ทำได้ดีมาก SMRT!

แก่นแท้ของ CTC นั้นไปไกลกว่าแค่การเอาเทคโนโลยีมาใช้ แต่มันคือการเสริมพลัง (Empower) ให้กับคนทำงานของเรา พวกเขารับประกันว่าเมื่อบริษัทก้าวเข้าสู่กระบวนการทรานส์ฟอร์เมชัน พนักงานจะไม่ถูกทิ้งให้เป็นเพียงผู้สังเกตการณ์ที่รอรับผลกระทบจากการดิสรัปต์ คุณจะไม่ใช่แค่คนที่นั่งรอรับคำสั่งจากเบื้องบน ในทางกลับกัน คุณคือผู้มีส่วนร่วมสำคัญในเส้นทางการทรานส์ฟอร์มนี้ เป็นคนกำหนดอนาคตของตัวคุณเอง และทำให้งานของคุณดีขึ้น ฉลาดขึ้น และรวดเร็วขึ้น

และเพราะโมเดล CTC นี้ทำงานได้ผลและให้ผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม ตอนนี้เราจึงสามารถต่อยอดมันไปได้ไกลกว่าเดิม

ดังนั้น เรามีแผนที่จะขยายสเกลการทำงานแบบ CTC เพื่อรองรับการเปลี่ยนผ่านสู่ยุค AI โดยจะลุยกันแบบรายเซกเตอร์และรายบริษัท กับเรื่องของ AI มันไม่มีโซลูชันสำเร็จรูปที่เหมาะกับทุกสถานการณ์ (one-size-fits-all) ทุกอุตสาหกรรมมีความเฉพาะตัว และทุกบริษัทเผชิญหน้ากับข้อจำกัดที่ต่างกัน แต่ถ้าเราร่วมมือกัน ทั้งสหภาพแรงงานและนายจ้างจะสามารถขับเคลื่อนการนำ AI มาใช้ เพื่อสร้างการเติบโตที่แข็งแกร่งและสร้างงานที่ดีขึ้นให้กับคนทำงานของเราได้

และนั่นแหละคือ เหตุผลที่เราได้จัดตั้ง สภางานไตรภาคี (Tripartite Jobs Council) ขึ้นมา เพื่อรวบรวมทรัพยากรแบบไตรภาคีของเราเข้าด้วยกัน ประสานความพยายาม รวบรวมสรรพกำลัง และเป็นเข็มทิศนำทางให้กับงานทรานส์ฟอร์เมชันที่สำคัญนี้ แล้วเราจะสามารถรับประกันได้ว่า แรงผลักดันด้าน AI ของเราจะเข้ามาเติมเต็มการทำงาน และสร้างประโยชน์สูงสุดให้กับพนักงานเสมอ คุณเพิ่งได้ยินจากเลขาธิการ พี่ Ng Chee Meng ไปเมื่อครู่นี้เกี่ยวกับแผนการของพวกเขาผ่าน Tripartite Job Council และสิ่งที่พวกเขาหวังว่าจะทำสำเร็จ สัปดาห์หน้าที่รัฐสภา เขาจะเปิดเผยรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับแผนงานของ NTUC และรัฐบาลจะให้การสนับสนุนภารกิจสำคัญนี้อย่างเต็มที่

วิถีแห่งสิงคโปร์ (Our Singapore Way) เป็นเวลา 65 ปีแล้วที่ขบวนการแรงงานได้เดินเคียงข้างคนทำงานในสิงคโปร์ ฝ่าฟันการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจครั้งใหญ่มาทุกยุคทุกสมัย ตั้งแต่ยุคปฏิวัติอุตสาหกรรมในยุค 60 และ 70 มาจนถึงคลื่นลูกใหญ่ของการปรับใช้คอมพิวเตอร์ในยุค 1980 และเข้าสู่ยุคโลกาภิวัตน์ในยุค 1990 และจากวิกฤตสู่วิกฤต ทั้งวิกฤตต้มยำกุ้ง (Asian Financial Crisis), โรคระบาดซาร์ส (SARS), วิกฤตสินเชื่อซับไพรม์ (Global Financial Crisis) และล่าสุดคือมหาวิกฤตโควิด ดังนั้น วันนี้เราขอคารวะผู้นำสหภาพแรงงานทุกท่านทั้งในอดีตและปัจจุบัน ขอขอบคุณอย่างสุดซึ้งสำหรับความทุ่มเทอย่างไม่ย่อท้อของพวกท่าน!

เราก้าวข้ามคลื่นแห่งการดิสรัปต์มาแล้วทุกระลอก และเราจะทำมันให้สำเร็จอีกครั้ง ด้วยการจับมือไปด้วยกัน!

ระบบไตรภาคีของเรามันเวิร์ค ประเทศอื่นพยายามก๊อปปี้ พวกเขามีองค์กร มีชื่อเรียก แต่พวกเขาก็ไม่สามารถเลียนแบบสิ่งที่เรามีได้เสมอไป เพราะเคล็ดลับความอร่อย ส่วนผสมลับของสิงคโปร์ก็คือ เราได้สร้างความเชื่อใจซึ่งกันและกัน แน่นอนว่า เราอาจไม่ได้เห็นพ้องต้องกันตลอดเวลา ในความเป็นจริง เรามีการพูดคุยที่ตึงเครียด และบางเรื่องก็ยังเจรจากันอยู่จนถึงตอนนี้ บางครั้งสหภาพแรงงานก็กดดัน นายจ้างก็ตอบโต้ บางครั้งรัฐบาลอาจมีข้อกังวลต่อข้อเสนอแนะบางอย่าง แต่บทสนทนาไม่เคยจบลงด้วยการเดินหนี เราไม่เคยวอล์กเอาต์ เราคุยกันต่อไป เราพยายามหาทางออกร่วมกัน และเราไม่ได้แค่หลับหูหลับตาก๊อปปี้สิ่งที่คนอื่นทำ แต่เราพัฒนาโซลูชันนวัตกรรมของเราเอง เป็นโซลูชันที่ปฏิบัติได้จริง มีประสิทธิภาพ และตอบโจทย์ความต้องการของเรา

ดังนั้น ในสิงคโปร์ เราไม่ได้ให้ สวัสดิการแบบให้เปล่า (Welfare) แต่เราใช้ Workfare (การสนับสนุนให้คนมีงานทำ) เราไม่มี ค่าแรงขั้นต่ำ (Minimum Wage) แต่เรามี Progressive Wages (ค่าแรงแบบก้าวหน้าตามทักษะ) และเราไม่มีประกันการว่างงาน (Unemployment insurance) แต่เรามี Job Seeker Support (การสนับสนุนคนหางาน) และนี่แหละคือวิถีแห่งสิงคโปร์ เราไม่เก่งแต่พูด เราลงมือทำ เราไม่ได้มีแค่แผน แต่เราสร้างผลลัพธ์ และเราจะพาสิงคโปร์ก้าวไปข้างหน้าด้วยกัน

บทสรุป 

พี่น้องทั้งหลาย หนทางข้างหน้าไม่ใช่เรื่องง่ายเลย ลองมองดูรอบโลกวันนี้สิ ความขัดแย้ง การดิสรัปต์ การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีแบบก้าวกระโดด มันง่ายมากที่จะทำให้เรารู้สึกถูกถาโถมจนแทบรับไม่ไหว

เราเป็น และจะเป็นประเทศเล็กๆ เสมอ ประเทศที่เปิดรับความเสี่ยง เปราะบาง และแทบไม่มีพื้นที่ว่างให้สำหรับความผิดพลาด

แต่สิ่งที่นิยามความเป็นสิงคโปร์ คือสิ่งนี้ เราไม่เคยยอมแพ้ เราไม่เคยทอดทิ้งกัน ในทุกวิกฤต ชาวสิงคโปร์ได้พิสูจน์ให้เห็นสิ่งหนึ่งมาตลอด นั่นคือเราดูแลซึ่งกันและกันเสมอ

เมื่อตอนที่เกิดวิกฤตในตะวันออกกลาง และมีชาวสิงคโปร์ติดค้างอยู่ในต่างประเทศ เราลงมือจัดการอย่างรวดเร็ว เราจัดเตรียมเที่ยวบินพาณิชย์เพิ่มเติม เมื่อสถานการณ์เริ่มอันตรายเกินไป เราตัดสินใจเคลื่อนกำลังพลจากกองทัพสิงคโปร์ (SAF) เราพาทุกคนกลับบ้านอย่างปลอดภัย

หนึ่งในชาวสิงคโปร์บนเที่ยวบินนั้น  Nisar Keshvani  ได้เขียนบรรยายความรู้สึกถึงการได้กลับบ้านบนเครื่องบินของกองทัพอากาศสิงคโปร์ (RSAF) ขอให้ผมได้แชร์สิ่งที่เขาเขียนสักนิด

‘ยินดีต้อนรับกลับบ้าน’ คำสองคำนั้นมันมีน้ำหนักในแบบที่ผมไม่เคยสัมผัสมาก่อน มันถูกเอื้อนเอ่ยโดยทหารอากาศชาวสิงคโปร์ในขณะที่ครอบครัวของผมกำลังก้าวขึ้นเครื่องบินอพยพในกรุงริยาด… เรายังไม่ได้เทกออฟด้วยซ้ำ แต่ในวินาทีนั้น มีบางอย่างเปลี่ยนแปลงไปภายในห้องโดยสาร ผู้โดยสารมองหน้ากันอย่างเงียบๆ บางคนส่งยิ้ม บางคนปาดน้ำตา… และทันทีที่ล้อเครื่องบินพ้นพื้นรันเวย์ เสียงปรบมือก็ดังกึกก้อง จากนั้นเสียงร้องเพลงค่อยๆ ดังขึ้นทั่วทั้งเคบิน มีใครบางคนเริ่มร้องเพลง Majulah Singapura และคนอื่นๆ ก็เริ่มประสานเสียงตาม

มันเป็นหนึ่งในช่วงเวลาที่คุณตระหนักได้ว่า คำว่า บ้าน ไม่ได้เป็นเพียงแค่พิกัดบนแผนที่ แต่มันคืออะไรที่ลึกซึ้งกว่านั้น มันคือ อัตลักษณ์ที่แบ่งปันร่วมกัน ความรู้สึกของการเป็นส่วนหนึ่ง และความเชื่อมั่นที่ว่า ไม่ว่าสถานการณ์จะเลวร้ายแค่ไหน ประเทศของคุณจะเดินทางไปรับคุณ…

ในค่ำคืนที่เครื่องบิน RSAF พาเราเดินทางกลับบ้าน คำว่า “ยินดีต้อนรับกลับบ้าน” มันมีความหมายที่เปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง มันไม่ใช่แค่คำทักทายอีกต่อไป

แต่มันคือ คำสัญญา คำสัญญาที่ว่า ไม่ว่าชาวสิงคโปร์จะไปอยู่ที่มุมไหนของโลก ชาติของเราจะดูแลคนของเราเสมอ และนั่นคือ คำสัญญาที่คุ้มค่าแก่การปกป้อง ส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น

พี่น้องครับ คำสัญญานี้ฝังรากลึกอยู่ในหัวใจและตัวตนของเรา ดังนั้น ไม่ว่าจะเป็นวิกฤตพลังงาน หรือการปฏิวัติของ AI — เราจะดูแลคนของเรา จะไม่มีชาวสิงคโปร์คนไหนถูกทิ้งไว้ข้างหลัง

ความสามัคคี คือ ความแข็งแกร่งที่สุดของเรา มันพาเราฝ่าพายุมาแล้วทุกระลอกในอดีต มันมอบความมั่นใจให้กับเราในวันนี้ และมันจะพาพวกเราทุกคนก้าวไปข้างหน้า สู่อนาคตที่เรากำลังสร้างร่วมกัน

ดังนั้น หนทางข้างหน้าอาจจะขรุขระ อาจมีพายุฝนรอเราอยู่เบื้องหน้า แต่จงฮึดสู้ไว้เถิดพี่น้องและชาวสิงคโปร์ที่รัก เราจะผ่านมันไปด้วยกัน Majulah NTUC, Majulah PAP, Majulah Singapura! สุขสันต์วันแรงงานครับทุกคน!

อ้างอิงจาก 

• https://www.pmo.gov.sg/newsroom/pm-lawrence-wong-at-may-day-rally-2026/
• https://www.youtube.com/watch?v=eiLXIe9Ox2w

The post วิธีรับมือวิกฤตเศรษฐกิจ 2026 จาก ลอว์เรนซ์ หว่อง กับคำเตือนที่นักธุรกิจไทยต้องรู้ appeared first on The Signals.

วิกฤต Private Equity คืออะไร หลังสงครามอิหร่านและ AI ทำไมจะพลิกโฉมตลาด M&A 

ตัวเลขที่หดตัวลงนี้ตอกย้ำให้เห็นถึงทิศทางความขัดแย้งกันอย่างชัดเจน ในขณะที่มูลค่าดีล M&A ทั่วโลกทะยานทะลุ 1.2 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐในไตรมาสนี้ ซึ่งเป็นสถิติใหม่ตามข้อมูลของ LSEG แต่เม็ดเงินส่วนใหญ่นั้นกลับกระจุกตัวอยู่ในการทำธุรกรรมขนาดมโหฬารฝั่งเทคโนโลยีและปัญญาประดิษฐ์ (AI) มากกว่าที่จะเป็นการถอนทุนของ Private Equity แบบดั้งเดิม ในขณะเดียวกัน ปริมาณดีลของ Private Equity กลับหดตัวลง 32% แบบปีต่อปีในช่วงเดือนมกราคมและกุมภาพันธ์เพียงแค่สองเดือนเท่านั้น อ้างอิงจากฐานข้อมูลของ GlobalData

ผลกระทบแบบแพ็กคู่ ช็อกตลาดด้วยสงครามอิหร่านและเทคโนโลยี AI

มีสองปัจจัยหลักที่เปรียบเสมือนพายุลูกใหญ่ที่พัดมาแช่แข็งท่อส่งผ่านการถอนทุนในตลาด ปัจจัยแรก คือ ปฏิบัติการโจมตีทางทหารร่วมกันระหว่างสหรัฐฯ และอิสราเอลต่อเป้าหมายในอิหร่านที่เปิดฉากขึ้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ภายใต้ชื่อรหัส “Operation Epic Fury” เหตุการณ์ระดับโลกนี้ได้กระชากราคาพลังงานและความเชื่อมั่นต่อความเสี่ยงให้ผันผวนอย่างรุนแรงในทันที พร้อมกับอัดฉีดความไม่แน่นอนระลอกใหม่เข้าสู่กระบวนการเจรจาข้อตกลงที่กำลังดำเนินอยู่ บรรดานายธนาคารชั้นนำต่างรายงานตรงกันว่า แม้พาดหัวข่าวความเคลื่อนไหวของดีล M&A ใหญ่ๆ จะยังคงเดินหน้าต่อไป แต่ผู้ขายในฝั่ง Private Equity กลับตัดสินใจดึงเบรกชะลอการขายออกไปก่อน เนื่องจากความผันผวนของการประเมินมูลค่า (Valuation) ทำให้การตั้งราคาบริษัทในพอร์ตโฟลิโอทำได้ยากยิ่งขึ้น

ในอีกด้านหนึ่ง พัฒนาการที่ก้าวกระโดดอย่างรวดเร็วของปัญญาประดิษฐ์ (AI) ได้สร้างตลาดการลงทุนที่เดินด้วย “ความเร็วสองระดับ” สี่ในหกของธุรกรรมที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในไตรมาสนี้ ล้วนเกี่ยวข้องกับบริษัทผู้นำด้าน AI ทั้งสิ้น ซึ่งรวมถึงการระดมทุนรอบใหม่มูลค่ามหาศาลถึง 110,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐของ OpenAI และการระดมทุนมูลค่า 30,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐของ Anthropic แต่ในทางกลับกัน กลุ่มบริษัทที่ถูกมองว่ามีความเปราะบางและเสี่ยงต่อการถูก AI เข้ามาดิสรัปต์ กลับต้องเผชิญกับภาวะที่ความสนใจในการซื้อขายเหือดแห้งลง โดยเฉพาะอย่างยิ่งการประเมินมูลค่าของบริษัทกลุ่มซอฟต์แวร์ที่ต้องตกอยู่ภายใต้แรงกดดันอย่างหนัก นับตั้งแต่ DeepSeek จากประเทศจีนได้ปล่อยโมเดลคู่แข่งออกมาท้าทายความเป็นผู้นำของสหรัฐฯ ในภาคอุตสาหกรรมนี้

อุตสาหกรรมที่ยังคงเฝ้ารอการเยียวยา

ภาวะแห้งแล้งในการถอนทุน (Exit Drought) ครั้งนี้ได้ซ้ำเติมวิกฤตสภาพคล่องที่ก่อตัวสะสมมานานหลายปี รายงาน Global Private Equity ประจำปี 2026 ของ Bain & Company ที่เผยแพร่เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ ระบุว่า สัดส่วนการจ่ายผลตอบแทนคืนให้กับนักลงทุน (Limited Partners หรือ LPs) เมื่อเทียบกับมูลค่าทรัพย์สินสุทธิ (NAV) ทรงตัวอยู่ในระดับเพียง 14% ในปี 2025 ซึ่งเป็นระดับที่ตกต่ำที่สุดนับตั้งแต่วิกฤตการเงินโลก แม้ว่ามูลค่าการถอนทุนจากการซื้อกิจการตลอดทั้งปีจะพุ่งขึ้น 47% แตะระดับ 717,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐก็ตาม ปัจจุบัน อุตสาหกรรมนี้ยังคงนั่งทับบริษัทที่ยังขายไม่ออกอยู่ราว 32,000 แห่ง คิดเป็นมูลค่ารวมกว่า 3.8 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยระยะเวลาถือครองเฉลี่ย (Holding Period) ได้ยืดเยื้อยาวนานออกไปถึง 7 ปีแล้ว

David Gross ซึ่งเพิ่งก้าวขึ้นรับตำแหน่ง Sole Managing Partner ของ Bain Capital ได้ออกมาเตือนว่า ช่องทางของตลาดทุนสาธารณะมีความน่าเชื่อถือน้อยลง “นับตั้งแต่วิกฤตการเงินโลกเป็นต้นมา เราได้เห็นความผันผวนที่พุ่งสูงขึ้นในโลกของการลงทุน” Gross กล่าวในการให้สัมภาษณ์ล่าสุดกับสื่อ Private Equity International พร้อมตั้งข้อสังเกตว่า ตลาด IPO กลายเป็นเส้นทางทางออกที่ไม่สามารถพึ่งพาได้ ท่ามกลางความผันผวนที่แกว่งตัวอย่างต่อเนื่องของดัชนีความกลัวอย่าง VIX สิ่งนี้ทำให้กองทุนความมั่งคั่งแห่งชาติ (Sovereign Wealth Funds) และกองทุนบำเหน็จบำนาญ (Pension Funds) ต้องก้าวเข้ามาเติมเต็มช่องว่างที่หายไปมากขึ้นเรื่อยๆ โดยมูลค่าของการร่วมลงทุน (Co-investments) ที่อิงกับดัชนี S&P 500 และการซื้อกิจการโดยกองทุนความมั่งคั่งแห่งชาติ มีมูลค่าเพิ่มขึ้นเกือบสามเท่าในปี 2025

ทิศทางต่อไปในอนาคตของการลงทุน

คำถามสำคัญที่นักลงทุนต้องจับตาในขณะนี้ คือ ความขัดแย้งในอิหร่านที่กำลังล่วงเลยเข้าสู่สัปดาห์ที่ห้าโดยยังไม่มีวี่แววของข้อยุติ จะไปเตะถ่วงการฟื้นตัวในวงกว้างที่อุตสาหกรรมนี้เฝ้ารอคอยอยู่หรือไม่ ทาง Schroders ได้ระบุไว้เมื่อวันที่ 1 เมษายนที่ผ่านมาว่า กิจกรรมการลงทุนและการถอนทุนได้ “ฟื้นตัวขึ้นมาเพียงเล็กน้อยจากจุดต่ำสุด” แต่ก็ออกโรงเตือนว่า สงครามในอิหร่าน “อาจชะลอการฟื้นตัวในวงกว้างออกไปอีก” ในขณะที่ปริมาณงานถอนทุนที่ค้างท่ออยู่ยังคงไม่ได้รับการระบาย เมื่อฝั่งนักลงทุน (LPs) ต้องเผชิญกับสภาพคล่องที่ตึงตัวและเงินทุนสำรอง (Dry Powder) ที่เก่าเก็บสะสมมานาน แรงกดดันจะถาโถมกลับไปที่ผู้บริหารกองทุน (General Partners หรือ GPs) ให้ต้องงัดกลยุทธ์สร้างสรรค์สารพัดวิธีเพื่อค้นหาทางออกด้านสภาพคล่อง ไม่ว่าจะเป็นการจัดตั้งกองทุนต่อเนื่อง (Continuation Vehicles) ไปจนถึงการขายในตลาดรอง (Secondary Sales) ซึ่งแรงกดดันเหล่านี้จะทวีความรุนแรงและเห็นภาพชัดเจนยิ่งขึ้นในไตรมาสต่อๆ ไป

มุมมองและยุทธศาสตร์การเอาตัวรอดในยุคที่ตลาดแบ่งแยกชัดเจน

หากวิเคราะห์จากพื้นฐานความเป็นจริงทางการเงินและภูมิรัฐศาสตร์ที่กำลังดำเนินอยู่ ปรากฏการณ์นี้ไม่ใช่เพียงแค่ “ภาวะสะดุดชั่วคราว” แต่คือ การจัดระเบียบโครงสร้างทางเศรษฐกิจใหม่ ตราบใดที่สงครามอิหร่านยังไม่พบทางออกที่ชัดเจน ราคาน้ำมันและความเสี่ยงด้านซัพพลายเชนจะเป็นตัวกดดันกระแสเงินสดของธุรกิจดั้งเดิมอย่างต่อเนื่อง ในขณะเดียวกัน กระแสคลื่นของ AI ไม่ได้เป็นเพียงเทรนด์ชั่วข้ามคืน แต่คือผู้คัดกรองว่าธุรกิจไหนจะได้ไปต่อ

สิ่งที่อาจเกิดขึ้นได้อย่างแน่นอนในระยะกลางคือ เราจะได้เห็นการควบรวมกิจการในรูปแบบ “ปลาใหญ่กินปลาเล็ก” ที่รุนแรงขึ้น บริษัทที่ไม่มีศักยภาพในการผสาน AI เข้ากับระบบปฏิบัติการของตนเองจะถูกบีบให้ต้องยอมเทขายกิจการในราคาที่ถูกลง (Discounted Valuation) เพื่อเอาตัวรอด นักลงทุนรายย่อยรวมถึงนักลงทุนสถาบันจำเป็นต้องจัดพอร์ตโฟลิโออย่างระมัดระวัง ลดสัดส่วนการลงทุนในอุตสาหกรรมที่เสี่ยงต่อการถูกเทคโนโลยีดิสรัปต์ และให้ความสำคัญกับธุรกิจที่มีกระแสเงินสดแข็งแกร่งและมีวิสัยทัศน์ด้านนวัตกรรมที่ชัดเจน เพราะโลกแห่งการลงทุนในทศวรรษนี้ คือโลกของผู้ที่มองเห็นเทรนด์และปรับตัวได้ไวที่สุดเท่านั้น

ตาราง สรุปวิกฤต Private Equity 2026 เมื่อโลกการลงทุนเผชิญพายุ 2 ลูก

อ้างอิงจาก 

• https://www.cnbc.com/2026/03/27/asia-private-equity-fundraising-tested-middle-east-in-doldrum-deals.html
• https://www.forbes.com/sites/alisoncoleman/2026/03/09/how-the-war-in-iran-is-reshaping-valuations-and-investor-expectations/
• https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/another-deepseek-shock-loading-will-the-new-deepseek-ai-model-trigger-a-nasdaq-tech-stock-crash-as-chinas-ai-race-heats-up/articleshow/128751020.cms
• https://news.futunn.com/en/post/70973416/record-breaking-iran-war-fails-to-halt-global-m-a?level=1&data_ticket=1775104452317910

The post วิกฤต Private Equity คืออะไร หลังสงครามอิหร่านและ AI ทำไมจะพลิกโฉมตลาด M&A  appeared first on The Signals.

วิกฤตฮีเลียมจากสงครามทำชิปขาด มือถือแพงพุ่ง กระทบตลาดสมาร์ทโฟนทั่วโลก

ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ อิสราเอล และอิหร่าน ไม่ได้จบลงแค่ในพื้นที่ แต่ลุกลามมาปิดสวิตช์หนึ่งในศูนย์กลางการผลิตฮีเลียมที่ใหญ่ที่สุดของโลกไปเรียบร้อยแล้ว ย้อนไปเมื่อวันที่ 4 มีนาคม ที่ผ่านมา บริษัท QatarEnergy ต้องประกาศเหตุสุดวิสัย (Force Majeure) ที่นิคมอุตสาหกรรม Ras Laffan หลังจากโดนรโดรนของอิหร่านโจมตีจนโรงงานเสียหายหนัก ทำให้การผลิตฮีเลียมต้องชะงักลงโดยไม่มีกำหนดเปิดเครื่องใหม่ที่ชัดเจน

ซ้ำร้าย การโจมตีด้วยขีปนาวุธของอิหร่านในสัปดาห์ที่ผ่านมา ได้สร้างความเสียหายในระดับที่ QatarEnergy ออกมายอมรับว่า “รุนแรงมาก” และอาจต้องใช้เวลาซ่อมแซมนานหลายปี ส่งผลให้ยอดส่งออกฮีเลียมรายปีทั่วโลกหายวับไปทันที 14% (อ้างอิงข้อมูลจาก Fortune)

ทำไมเรื่องนี้ถึงน่ากลัว? ข้อมูลจาก U.S. Geological Survey ระบุว่า กาตาร์ครองสัดส่วนการผลิตฮีเลียมถึง 30% ของโลก และช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางส่งออกหลักทางเดียวของฮีเลียมจากตะวันออกกลาง ตอนนี้แทบจะถูกปิดตายสำหรับเรือพาณิชย์ของชาติตะวันตกไปแล้ว

ผลกระทบต่อราคานั้น รุนแรงและรวดเร็วมากครับ Bank of America ประเมินว่า ราคาฮีเลียมในตลาดสปอต (Spot Price) กระโดดขึ้นถึง 40% ภายในสัปดาห์เดียว (อ้างอิงจาก Maeil Business Newspaper ของเกาหลีใต้) ขณะที่นักวิเคราะห์ด้านพลังงานจาก AKAP Energy เตือนว่าราคาอาจพุ่งทะยานขึ้นถึง 4 เท่า จากช่วงก่อนสงครามที่ $500 สู่ระดับ $2,000 ต่อพันลูกบาศก์ฟุต (MCF) ซึ่งในความเป็นจริง ตอนนี้ราคาในบางพื้นที่ที่ขาดแคลนหนักได้ทะลุแนวต้าน $1,000 ต่อ MCF ไปเรียบร้อยแล้ว

ประเทศที่ต้องนั่งไม่ติดเก้าอี้ คือ เกาหลีใต้ ครับ Fitch Ratings ออกมาเตือนว่าเกาหลีใต้นำเข้าฮีเลียมจากกาตาร์สูงถึง 65% ซึ่งแปลว่า ยักษ์ใหญ่ผู้ผลิตชิปหน่วยความจำของโลกอย่าง Samsung Electronics และ SK Hynix กำลังตกอยู่ในความเสี่ยงเต็มๆ แม้ว่าคุณ Phil Kornbluth ประธานของ Kornbluth Helium Consulting จะให้สัมภาษณ์กับ Fortune ว่า “ตอนนี้ยังไม่มีใครฮีเลียมหมดเกลี้ยงสต็อก” แต่เขาก็ทิ้งท้ายไว้อย่างน่าคิดว่า วิกฤตของขาดนั้นอยู่ห่างออกไปแค่ “ไม่กี่สัปดาห์” เท่านั้น

พายุอีกลูก ชิปหน่วยความจำขาดแคลนหนัก เพราะ AI ดึงดูดทรัพยากร

ปัญหาไม่ได้มีแค่ฮีเลียมครับ เพราะก่อนหน้านี้อุตสาหกรรมสมาร์ทโฟนก็บอบช้ำจากภาวะขาดแคลนชิปหน่วยความจำอยู่แล้ว ซึ่งต้นเหตุก็มาจากกระแสการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้าน AI ที่เติบโตแบบก้าวกระโดด บรรดาบิ๊กเทคฯ อย่าง Meta, Alphabet และ Microsoft กว้านซื้อ DRAM และหน่วยความจำแบนด์วิดท์สูง (HBM) จำนวนมหาศาลเพื่อป้อนให้ศูนย์ข้อมูล (Data Center) ของตัวเอง จนแทบไม่เหลือส่วนแบ่งมาถึงฝั่งอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ทั่วไป

ตลาดสมาร์ทโฟนสะเทือน ยอดขายร่วง ราคาพุ่ง

เมื่อต้นทุนพุ่งและของขาด ตลาดสมาร์ทโฟนจึงถูกบีบอย่างหนัก ตัวเลขคาดการณ์จาก IDC ระบุว่า ยอดจัดส่งสมาร์ทโฟนทั่วโลกในปี 2026 จะดิ่งลงถึง 12.9% เหลือเพียง 1.12 พันล้านเครื่อง ซึ่งถือเป็นการหดตัวที่รุนแรงที่สุดเป็นประวัติการณ์ ในขณะเดียวกัน ราคาขายเฉลี่ย (ASP) กลับพุ่งขึ้น 14% ทำสถิติใหม่ที่ $523 ต่อเครื่อง ทางด้าน Counterpoint Research ก็มองไปในทิศทางเดียวกัน โดยคาดการณ์ยอดจัดส่งลดลงที่ 12.4%

Francisco Jeronimo จาก IDC ให้ข้อมูลที่น่าสนใจว่า ต้นทุนชิ้นส่วนหน่วยความจำบางรายการพุ่งสูงขึ้นถึง 200 – 300% ในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา สิ่งนี้นำไปสู่จุดเปลี่ยนสำคัญที่ Nabila Popal จาก IDC เตือนว่า ตลาดสมาร์ทโฟนกลุ่มราคาต่ำกว่า $100 (ซึ่งมีสัดส่วนยอดขายถึง 171 ล้านเครื่อง ทั่วโลก) อาจต้องเผชิญกับภาวะ “สูญพันธุ์อย่างถาวร” เพราะทำตลาดต่อไปไม่ได้ในสภาวะต้นทุนเช่นนี้

เจาะตลาดอินเดีย ผู้เล่นกลุ่มราคาประหยัดกำลังแย่

อินเดีย ซึ่งเป็นตลาดที่ขับเคลื่อนด้วยสมาร์ทโฟนราคาประหยัดมาตลอด กำลังเจอแรงลมต้านอย่างหนักหน่วง บริษัทวิจัยหลายแห่งต้องหั่นตัวเลขคาดการณ์ปี 2026 ลงซ้ำแล้วซ้ำเล่า

• IDC คาดว่ายอดจัดส่งจะร่วงลงเหลือ 132 ล้านเครื่อง (จากเดิมที่คาดไว้ 152 ล้านเครื่องในปี 2025)
• Counterpoint หั่นเป้าเหลือ 139 ล้านเครื่อง
• Omdia ปรับลดตัวเลขลงมาอยู่ที่กรอบ 142–145 ล้านเครื่อง

เราเริ่มเห็นผลกระทบนี้ที่หน้าร้านแล้วครับ อย่างเช่น Samsung Galaxy S26 series ที่เปิดตัวมาด้วยราคาที่กระโดดจากรุ่นก่อนหน้าถึง 10,000 รูปี ขณะที่แบรนด์จีนอย่าง iQOO และ Vivo ก็ขยับราคาขึ้น 1,500 ถึง 2,500 รูปี ในหลายๆ โมเดล

“แรงกดดันด้านราคานี้จะอยู่กับเราต่อไปอย่างน้อยก็อีก 2-3 ปีข้างหน้า ไม่ใช่แค่จบในไม่กี่เดือน” Jeronimo กล่าวทิ้งท้ายไว้กับสื่อ Indian Express

การประเมินสถานการณ์อนาคต

เราจะเห็นได้ว่า วิกฤตครั้งนี้ไม่ใช่แค่การขึ้นราคาของสินค้าไอทีธรรมดา แต่เป็นการจัดระเบียบห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain) ครั้งใหญ่ของโลก สิ่งที่อาจเกิดขึ้นหลังจากนี้และเป็นประเด็นที่เราต้องจับตา คือ

1. การเร่งหาแหล่งวัตถุดิบทดแทน (Supply Diversification) ผู้ผลิตชิปจะต้องเร่งหาแหล่งฮีเลียมจากภูมิภาคอื่น เช่น อเมริกาเหนือ หรือแอฟริกา ซึ่งบริษัทที่มีสัมปทานในพื้นที่เหล่านี้อาจเป็น “หุ้นเด้ง” ที่น่าสนใจในช่วงวิกฤต
2. การยืดอายุการใช้งานของผู้บริโภค (Replacement Cycle Extension) เมื่อสมาร์ทโฟนราคาแพงขึ้นแตะระดับ Hi-End กันหมด ผู้บริโภคจะเปลี่ยนมือถือช้าลง ส่งผลกระทบต่อกำไรสุทธิของบริษัทผลิตชิ้นส่วนประกอบย่อย แต่อาจไปส่งผลดีต่อธุรกิจรับซ่อมหรือตลาดสมาร์ทโฟนมือสอง (Refurbished)
3. การปรับฐานราคาหุ้นเทคโนโลยี แม้บริษัทเทคฯ ที่ทำ AI จะเติบโต แต่บริษัทฮาร์ดแวร์ที่พึ่งพาสายการผลิตแบบดั้งเดิมอาจเผชิญภาวะ “ต้นทุนกินกำไร” ทำให้นักลงทุนต้องใช้ความระมัดระวังในการเลือกหุ้น (Stock Picking) ในกลุ่มชิปและฮาร์ดแวร์มากขึ้นในช่วง 2-3 ปีนี้

วิกฤตครั้งนี้ จึงเป็นเหมือนบททดสอบความแข็งแกร่งของบริษัทเทคโนโลยีทั่วโลก ใครปรับตัวหาวัตถุดิบได้เร็วกว่า และจัดการโครงสร้างต้นทุนได้ดีกว่า จะกลายเป็นผู้ชนะในยุคที่ “ชิป” คือ ทองคำแห่งศตวรรษที่ 21

อ้างอิงจาก

• https://www.dw.com/en/ai-chip-shortage-semiconductor-industry-smartphone-prices-apple-iphone-samsung/a-75925338

https://cen.acs.org/business/specialty-chemicals/Iran-war-threatens-global-helium/104/web/2026/03

• https://www.caixinglobal.com/2026-03-15/memory-chip-surge-forces-chinese-smartphone-makers-to-raise-prices-102423660.html
• https://nokiamob.net/2026/02/27/vivo-and-iqoo-smartphone-prices-to-surge-in-india/
• https://www.cnbc.com/2026/03/19/the-iran-war-is-threatening-supply-helium-what-it-means-for-markets.html
• https://gadgetwiser.com/new-smartphone-price-hike-list/

The post วิกฤตฮีเลียมจากสงครามทำชิปขาด มือถือแพงพุ่ง กระทบตลาดสมาร์ทโฟนทั่วโลก appeared first on The Signals.

เปิดเบื้องหลัง Layoff  AI แย่งงาน หรือแค่ข้ออ้างลดต้นทุน

สิ่งนี้มีส่วนจริงอยู่บ้างทีเดียว โดยเฉพาะในกลุ่มสายงานที่มีรูปแบบตายตัว เป็นแบบแผน และคือ งานประจำ (Routine) ที่ระบบสามารถประมวลผลได้ดีกว่ามนุษย์บางส่วนจริงๆ อย่างไรก็ตาม จากการติดตามข่าวสารวงการเทคโนโลยีและวิเคราะห์โครงสร้างธุรกิจมานาน ประกอบกับข้อมูลเชิงลึกที่ได้รับการนำมาต่อยอดจากบทวิเคราะห์ของ YouTube ช่อง Ing เมื่อวิเคราะห์อย่างเจาะลึกกลับพบว่ากระแสข่าวนี้มีจุดที่น่าสังเกตและชวนตั้งคำถาม พูดให้ชัดก็คือ แท้จริงแล้ว AI อาจเป็นเพียงข้ออ้างส่วนหนึ่งในการเลิกจ้างพนักงานเพื่อวัตถุประสงค์หลักในการลดต้นทุนของบริษัทเท่านั้น มันอาจจะไม่ได้เก่งกาจถึงขั้นเข้ามาเสียบเก้าอี้แทนที่มนุษย์ได้อย่างที่หลายคนกังวลกัน

ตามกลไกปกติของการบริหารธุรกิจ เมื่อบริษัทมีความจำเป็นต้องลดขนาดองค์กรและเลิกจ้างพนักงาน นายจ้างก็มักจะต้องหาเหตุผลมารองรับการตัดสินใจนั้นเสมอ ย้อนกลับไปตลอดหลายสิบปีที่ผ่านมา ผู้บริหารมักอ้างถึงสภาวะเศรษฐกิจมหาภาคที่ย่ำแย่ การเปลี่ยนผ่านสู่ยุคดิจิทัล (Digital Transformation) หรือความจำเป็นในการปรับโครงสร้างองค์กรเพื่อรองรับการเติบโตในอนาคต แต่ในปัจจุบันนี้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ได้กลายมาเป็นเหตุผลล่าสุดที่ดูดีและถูกหยิบมาใช้บ่อยที่สุด

ประเด็นที่ชวนคิดต่อก็คือ เหตุผลที่บริษัทอ้างนั้นเป็นความจริงทั้งหมดหรือไม่ พนักงานเหล่านั้นถูกเลิกจ้างเพราะระบบทำงานแทนได้จริง หรือแท้จริงแล้วบริษัทมีเป้าหมายที่ต้องการเลิกจ้างอยู่ก่อนแล้ว เพียงแต่หยิบยกบริบทของความล้ำสมัยมาใช้เพื่อให้การตัดสินใจนั้นดูเหมาะสม เข้ากับยุคสมัย และมีความชอบธรรมในสายตานักลงทุนมากขึ้น ดังนั้นก่อนที่จะไปตีความกันต่อ ควรมาวิเคราะห์แก่นแท้กันก่อนว่า สรุปแล้วเทคโนโลยีนี้ในปัจจุบันมีความเก่งกาจจริงแค่ไหน

สแกนความสามารถที่แท้จริง AI เก่งระดับไหนและมีข้อจำกัดอะไรบ้าง

หากยอมรับว่าเทคโนโลยีเหล่านี้มีความเก่งกาจ ขอบเขตความสามารถที่ไปถึงนั้นอยู่ที่ระดับใด จุดที่ผู้เชี่ยวชาญหลายฝ่ายน่าจะเห็นตรงกันก็คือระบบทำได้ดีเยี่ยมในงานจัดการเอกสาร การสรุปใจความสำคัญจากข้อมูลมหาศาล งานแปลภาษา การเขียนโค้ดในระดับกลางที่ไม่ได้มีความซับซ้อนมากนัก รวมถึงการช่วยวิเคราะห์ภาพทางการแพทย์ขั้นพื้นฐาน เช่น ฟิล์มเอ็กซเรย์ (X-ray) หรือภาพถ่าย MRI ตลอดจนงานอื่นๆ ที่มีรูปแบบและโครงสร้างตายตัว (Template)

ในทางตรงกันข้าม สิ่งที่เห็นได้ชัดคือพื้นที่ที่ระบบยังคงทำได้แย่มาก คืองานที่ต้องอาศัยสามัญสำนึก (Common Sense) ในการแก้ปัญหาบนโลกความเป็นจริง รวมถึงงานที่ต้องใช้อารมณ์ความรู้สึกในการทำความเข้าใจพฤติกรรมมนุษย์ เช่น อาชีพนักจิตวิทยา ครูสอนเด็กปฐมวัย หรืองานที่เกี่ยวข้องกับการตัดสินใจและมีความรับผิดชอบทางศีลธรรมเข้ามาเกี่ยวข้อง ยิ่งไปกว่านั้น งานสร้างสรรค์ที่ต้องใช้มุมมองและประสบการณ์ส่วนลึกของความเป็นมนุษย์ ตลอดจนงานที่ต้องเผชิญกับสถานการณ์เฉพาะหน้าซึ่งไม่เคยพบเจอมาก่อนและไม่มีฐานข้อมูลให้เรียนรู้ล่วงหน้า ก็ยังเป็นจุดอ่อนสำคัญของระบบอัตโนมัติ

คนส่วนใหญ่มักมีความเข้าใจว่าเทคโนโลยีมีอัตราการพัฒนาตัวเองที่รวดเร็วก้าวกระโดด และเชื่อว่าอีกไม่นานมันจะกวาดล้างและแทนที่มนุษย์ในทุกสายอาชีพ แต่สิ่งที่อาจลืมตระหนักไปก็คือระบบเองมีเพดานการเรียนรู้และข้อจำกัดทางเทคนิคในตัวเองอยู่เช่นกัน ยกตัวอย่างเช่น ท้ายที่สุดแล้วระบบก็ยังคงต้องการมนุษย์คอยป้อนคำสั่ง ควบคุมทิศทาง และตรวจสอบความถูกต้องอยู่เสมอ นอกจากนี้ ในบางครั้งมันอาจทำให้ผลงานแย่ลงจากปัญหาการสร้างข้อมูลเท็จ (Hallucination) ซึ่งเป็นภาวะที่ระบบแต่งเรื่องขึ้นมาเองอย่างแนบเนียน รวมถึงปัญหาด้านความรับผิดชอบทางกฎหมายที่ระบบไม่มีสถานะรองรับ หากเกิดข้อผิดพลาดรุนแรงขึ้นมา ผู้ที่ต้องรับผิดชอบและแก้ไขปัญหาก็คือมนุษย์อยู่ดี

มีกรณีศึกษาหนึ่งที่น่าสนใจและถูกแชร์อย่างแพร่หลายบนอินเทอร์เน็ต โพสต์ดังกล่าวอยู่ในเว็บไซต์สังคมออนไลน์ Reddit โดยมีหัวข้อที่ดึงดูดความสนใจว่า เราเพิ่งทราบว่า AI ที่เราใช้งานนั้นสร้างข้อมูลวิเคราะห์ปลอมขึ้นมาตลอด 3 เดือน ตอนนี้รู้สึกคลื่นไส้มาก

เนื้อหาในโพสต์อธิบายว่า ทีมงานเริ่มใช้ระบบตั้งแต่เดือนพฤศจิกายนเพื่อช่วยหาคำตอบให้กับผู้บริหารเกี่ยวกับสถิติและตัวเลขผลประกอบการต่างๆ ในช่วงแรกผลลัพธ์ที่ได้ออกมาดูดีมาก ระบบตอบสนองได้รวดเร็วทันใจและอธิบายข้อมูลได้ละเอียดจนทุกคนในทีมชื่นชอบ แต่ความจริงปรากฏเมื่อพวกเขาเพิ่งค้นพบว่าระบบได้สร้างตัวเลขปลอม (Hallucinate) ขึ้นมาเองตลอดเวลา สิ่งที่ตามมาคือความเสียหายทางธุรกิจ เมื่อรองประธานฝ่ายขาย (VP of Sales) ตัดสินใจแบ่งเขตการขายและจัดสรรทรัพยากรจากข้อมูลที่ไม่มีอยู่จริง และประธานเจ้าหน้าที่บริหารฝ่ายการเงิน (CFO) ก็นำสไลด์ที่มีข้อมูลเชิงลึกปลอมๆ เหล่านี้ไปนำเสนอต่อคณะกรรมการบริษัท

ระบบเพียงแค่นำเสนอตัวเลขที่ดูสมเหตุสมผลและร้อยเรียงภาษาให้ดูน่าเชื่อถือขึ้นมาเองเท่านั้น สาเหตุที่ทีมงานจับได้นั้นเป็นเพียงเรื่องบังเอิญ เนื่องจากมีพนักงานคนหนึ่งขอให้ตรวจสอบข้อมูลบางจุดซ้ำ เมื่อลองขุดลึกลงไปในฐานข้อมูลจึงพบความเสียหายที่เลวร้ายมาก นี่คือปัญหาหลักที่คนทำงานกับเทคโนโลยีต้องระวัง อาการ Hallucinate เปรียบเสมือนคนเก่งที่มีอาการหลอน เมื่อป้อนคำถามลงไป มันสามารถเชื่อมโยงข้อมูลจากแหล่งต่างๆ ออกมาเป็นคำตอบที่ดูฉลาดหลักแหลมได้ แต่ในบางครั้งข้อมูลเหล่านั้นก็ถูกประกอบสร้างขึ้นมาเองโดยที่ไม่อาจทราบได้เลย เพราะในสภาพแวดล้อมการทำงานจริง ไม่มีเวลาตรวจสอบข้อมูลทุกบรรทัดทุกครั้ง ประกอบกับบางครั้งคนเราก็เกิดอคติเชื่อไปแล้วว่าระบบเก่งและแม่นยำกว่ามนุษย์จนละเลยการตรวจสอบ

เปิดผลวิจัยเมื่อ AI ลงสนามจริงบนตลาดแรงงาน

ยิ่งไปกว่านั้น มีอีกหนึ่งงานวิจัยที่น่าสนใจมากและตอบโจทย์เรื่องนี้ได้เป็นอย่างดี งานวิจัยชิ้นนี้จัดทำโดย Remote Labor Index ซึ่งได้ทำการทดลองนำโมเดลระดับท็อปของตลาดที่คุ้นเคยกันดีไปลองรับงานและทำงานจริงบนแพลตฟอร์ม Upwork ซึ่งเป็นตลาดระดับโลกสำหรับสายฟรีแลนซ์ (Freelance) ที่เปิดให้ผู้ว่าจ้างสามารถจ้างงานไอที งานออกแบบ งานการตลาด หรืองานเขียนได้โดยตรงแบบบุคคลต่อบุคคล

ผลสรุปที่ออกมาปรากฏว่าล้มเหลวอย่างสิ้นเชิง ระบบสอบตกเกือบ 100% แม้ว่าหน้าสื่อและบทความต่างๆ จะพากันยกย่องว่าโมเดลรุ่นใหม่ๆ มีความเก่งและฉลาดล้ำลึก สามารถทำคะแนนทดสอบความรู้ทั่วไปในการสอบมาตรฐานได้สูงลิ่วจนมี IQ แซงหน้ามนุษย์ไปมากแล้วก็ตาม แต่เมื่อนำระบบเหล่านี้มาใช้ทำงานระดับมืออาชีพที่ต้องส่งมอบให้ลูกค้าจริงๆ อัตราความสำเร็จในการทำงานแทนมนุษย์ได้อย่างสมบูรณ์ (Automation Rate) กลับทำได้สูงสุดเพียง 4.17% เท่านั้น

งานวิจัยระบุว่า ในบางโครงการบนแพลตฟอร์ม หากเป็นการว่าจ้างมนุษย์ให้ทำงาน จะมีมูลค่าสัญญาจ้างสูงถึงหลายหมื่นดอลลาร์สหรัฐและต้องใช้เวลาทำงานหลายร้อยชั่วโมง แต่เมื่อป้อนคำสั่งให้ระบบทำและประเมินผลลัพธ์ที่ได้ จะเห็นได้ว่าแม้แต่โมเดล Manus ที่ทำคะแนนสูงสุดในการทดสอบครั้งนี้ก็ทำคะแนนความสำเร็จได้เพียง 2.5% เท่านั้น ส่วนโมเดลอื่นๆ อย่าง Grok 4 และ Claude Sonnet 4.5 ทำได้ 2.1% โมเดล GPT-5 ทำได้ 1.7% โมเดล ChatGPT Agent ทำได้ 1.3% และ Gemini 2.5 Pro ทำผลงานได้เพียง 0.8% เท่านั้น

สิ่งที่สะท้อนว่าผลงานออกมาไม่ดีนั้น ไม่ใช่ประเด็นแค่เรื่องของคุณภาพงานที่ต่ำกว่าเกณฑ์ แต่มันถึงขั้นล้มเหลวและใช้งานไม่ได้เลยทีเดียว ตัวอย่างเช่น เมื่อป้อนคำสั่งให้สร้างวิดีโอความยาว 8 นาที ระบบกลับประมวลผลและส่งผลลัพธ์มาให้เพียง 8 วินาที หรือเมื่อสั่งให้ออกแบบโครงสร้างบ้าน ก็ได้ไฟล์ที่ชำรุดและมีสัดส่วนการออกแบบที่ผิดพลาด ข้อมูลที่ได้ไม่ตรงตามความต้องการที่ร้องขอไปเลยแม้แต่น้อย

สาเหตุที่เป็นเช่นนี้ไม่ใช่เพราะระบบไม่มีความฉลาด หากเปลี่ยนวิธีการโดยสั่งให้ทำงานทีละขั้นตอนโดยมีมนุษย์คอยเป็นผู้ควบคุมและตรวจสอบอย่างละเอียดในทุกกระบวนการ มันก็คงทำงานนั้นให้ออกมาดีได้ แต่การคาดหวังที่จะปล่อยให้รับผิดชอบงานโปรเจกต์ทั้งหมดตั้งแต่ต้นจนจบด้วยตัวมันเองนั้นยังคงเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้ในปัจจุบัน งานวิจัยชิ้นนี้จึงเป็นเครื่องยืนยันที่แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่า แม้จะเป็นโมเดลระดับชั้นนำของโลก แต่มันก็ยังห่างไกลจากขีดความสามารถที่จะนำมาทดแทนมนุษย์ในโปรเจกต์ระดับมืออาชีพได้อย่างแท้จริง

จากข้อมูลเชิงประจักษ์สิ่งนี้จึงทำให้ต้องตั้งข้อสังเกตอย่างจริงจังว่า การที่บริษัทอ้างเหตุผลเลิกจ้างพนักงานเพราะนำระบบมาทำงานแทนนั้น อาจจะไม่ใช่เรื่องจริงหรือบอกความจริงไม่หมดเสมอไป

ในด้านของการพัฒนาซอฟต์แวร์และการเขียนโปรแกรม (Coding) ก็มีสถานการณ์ที่คล้ายคลึงกัน ปัจจุบันในวงการมีกระแสการทำงานที่เรียกว่า Vibe Coding ซึ่งเป็นการให้ระบบรับหน้าที่เขียนโค้ดโดยที่โปรแกรมเมอร์ที่เป็นมนุษย์เพียงแค่ป้อนคำสั่งเป็นภาษาธรรมดาทั่วไป ระบบก็สามารถสร้างโครงสร้างโค้ดออกมาให้ได้ทันที ฟังดูเป็นเทคโนโลยีที่ช่วยประหยัดเวลาและดูดีใช่ไหม ทว่าในความเป็นจริง โค้ดที่สร้างขึ้นกลับตรวจพบว่ามีช่องโหว่ด้านความปลอดภัยในสัดส่วนที่สูงมาก โดยงานวิจัยจาก Stanford และ NYU ระบุตัวเลขอยู่ในช่วง 40–62% ขณะที่การสแกนแอปพลิเคชันจริงในตลาดโดย VAS Research พบว่าสูงถึงราว 80% ของแอปที่สร้างด้วย AI มีช่องโหว่ที่สามารถถูกโจมตีได้อย่างน้อยหนึ่งจุด ผลที่ตามมาคือโปรแกรมเมอร์ระดับซีเนียร์ต้องสละเวลาทำงานมากกว่าสัปดาห์ละ 10 กว่าชั่วโมงเพื่อมาทำหน้าที่เป็นเหมือนพี่เลี้ยงคอยดูแล คอยตามล้างตามเช็ดและแก้ไขข้อผิดพลาดที่ระบบสร้างขึ้น จนสุดท้ายวงจรการทำงานนี้กลับกลายเป็นว่าทำให้โปรเจกต์เสร็จช้ากว่าการเขียนโค้ดเองตั้งแต่แรกเสียอีก

จากสถานการณ์ที่เกิดขึ้นจริงเหล่านี้ ก็น่าสงสัยว่าในเมื่อระบบยังคงมีข้อบกพร่องและทำงานผิดพลาดมากมายขนาดนี้ เหตุใดซีอีโอขององค์กรระดับโลกหลายบริษัทจึงยังกล้าออกมาประกาศอย่างมั่นใจว่าจะนำเทคโนโลยีมาแทนที่มนุษย์ เรื่องนี้อาจจะต้องก้าวถอยหลังและย้อนกลับไปดูที่โครงสร้างต้นเหตุว่า ในปัจจุบันจำนวนบุคลากรและแรงงานในระบบของบริษัทเหล่านี้มีมากเกินความจำเป็นตั้งแต่แรกอยู่แล้วหรือไม่

ฟองสบู่การจ้างงาน ผลพวงจากยุคโรคระบาดสู่การปรับสมดุล

ในจุดนี้ ลองชวนทุกคนย้อนคิดไปถึงช่วงปี 2019-2021 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ทั่วโลกเผชิญกับการระบาดของโควิด-19 ลองนึกภาพตามดูว่าในช่วงเวลานั้นหลายบริษัทมีการขยายตัวและจ้างงานเพิ่มขึ้นมากเพียงใด เมื่อรัฐบาลประกาศล็อกดาวน์ ความต้องการด้านโครงสร้างพื้นฐานในการทำงานทางไกล (Remote Work) ระบบคลาวด์ ซอฟต์แวร์ และบริการด้านดิจิทัลต่างๆ พุ่งทะยานขึ้นสู่จุดสูงสุด บริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่ต่างแข่งขันและแย่งชิงตัวพนักงานกันอย่างมหาศาลเพื่อรองรับการเติบโต

ตัวอย่างเช่น ข้อมูลสะท้อนภาพในพื้นที่ Bay Area ซึ่งเป็นศูนย์กลางและที่ตั้งของบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่อย่าง Apple, Google, Meta, Nvidia และ Adobe ในช่วงเวลานั้นตลาดแรงงานมีความคึกคักจนมีการจ้างงานเพิ่มขึ้นหลายแสนตำแหน่ง บริษัทแม่อย่าง Alphabet หรือ Google มีการขยายทีมและรับพนักงานเพิ่มขึ้นกว่า 60% ในขณะที่บริษัท Meta ซึ่งเป็นเจ้าของ Facebook และ Instagram ก็รับพนักงานเพิ่มจำนวนมากจนขนาดองค์กรขยายตัวใหญ่ขึ้นเป็น 2 เท่า กล่าวในภาษาธุรกิจคืออยู่ในสภาวะขยายกิจการเกินความพอดีอย่างหนักเพื่อตอบสนองดีมานด์ที่ผิดปกติในช่วงเวลานั้น

แต่ทว่าเมื่อสถานการณ์โรคระบาดผ่านพ้นไปและโลกกลับเข้าสู่สภาวะปกติ บางตำแหน่งงานหรือบางโปรเจกต์ในบริษัทก็แทบจะไม่มีภาระงานให้ทำเลยด้วยซ้ำ ต่อมาเมื่อสภาวะเศรษฐกิจมหาภาคเริ่มมีความตึงตัวและธนาคารกลางปรับอัตราดอกเบี้ยให้สูงขึ้นเพื่อสู้กับเงินเฟ้อ บริษัทเหล่านี้จึงตกอยู่ในสถานการณ์ที่จำเป็นต้องลดต้นทุนการดำเนินงานอย่างเร่งด่วน

คำถามคือแล้วพวกเขาจะจัดการกับปัญหานี้อย่างไร จะให้ผู้บริหารระดับสูงออกมาประกาศยอมรับตรงๆ ว่าบริษัทบริหารงานผิดพลาด ประเมินตลาดพลาด และไม่ควรจ้างพนักงานจำนวนมากขนาดนั้นตั้งแต่แรกก็คงเป็นไปไม่ได้ เพราะสำหรับบริษัทมหาชนระดับโลก หากแถลงการณ์เช่นนั้นออกไป มูลค่าหุ้นและความเชื่อมั่นย่อมดิ่งลงอย่างแน่นอน ตรงจุดนี้เองที่กระแสของเทคโนโลยีใหม่กลายมาเป็นข้ออ้างและเกราะกำบังที่ดูลงตัวที่สุด

ลองเปรียบเทียบดูง่ายๆ หากบริษัทมหาชนแห่งหนึ่งต้องการประกาศเลิกจ้างพนักงานหลักหมื่นคนแล้วให้เหตุผลชี้แจงต่อนักลงทุนว่า เป็นความผิดพลาดของฝ่ายบริหารเองที่จ้างคนมากเกินไปตั้งแต่แรก กับการใช้เหตุผลเชิงวิสัยทัศน์ว่า บริษัทกำลังปรับเปลี่ยนโครงสร้างเพื่อเข้าสู่ยุคดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ เหตุผลแบบใดจะดูดีและมีความเป็นมืออาชีพมากกว่ากันในสายตาของนักลงทุน ยิ่งโดยเฉพาะบรรยากาศในตลาดหุ้นวอลล์สตรีทที่นักลงทุนกำลังตื่นตัวและให้มูลค่ากับเทคโนโลยีอย่างมาก บริษัทเหล่านี้จึงสามารถพลิกแพลงนำกระแสมาใช้สร้างภาพลักษณ์แห่งอนาคตให้องค์กรดูดีและน่าสนใจยิ่งขึ้น ถือเป็นกลยุทธ์ทางธุรกิจที่ลงตัวและได้ผลประโยชน์ทั้งสองฝ่ายคือบริษัทสามารถระบายพนักงานเพื่อลดต้นทุนได้ตามเป้าหมาย และยังได้รับความเชื่อมั่นตลอดจนราคาหุ้นที่ตอบรับในเชิงบวกจากนักลงทุนเพิ่มขึ้นด้วย

ซึ่งในช่วงหลังมานี้ก็เริ่มมีกรณีที่อดีตพนักงานระดับสูงออกมาเปิดเผยเบื้องหลังความจริงเหล่านี้มากมาย เช่น กรณีของอดีตผู้อำนวยการจากบริษัทอีคอมเมิร์ซยักษ์ใหญ่อย่าง Amazon ที่เพิ่งถูกเลิกจ้างไป เรื่องราวนี้ถูกเล่าผ่านช่องของ Brandon Dell ซึ่งเป็นที่ปรึกษาด้านการตลาดอิสระ เขาเล่าประสบการณ์ให้ฟังว่าขณะที่ไปทริปเล่นสกี ได้มีโอกาสนั่งกระเช้าขึ้นเขาไปกับเพื่อนคนหนึ่งที่เป็นถึงผู้บริหารระดับสูงของ Amazon ซึ่งบุคคลท่านนี้เพิ่งถูกบริษัทเลิกจ้างมาไม่นาน

ประเด็นคือเพื่อนคนนี้ไม่ใช่พนักงานระดับเริ่มต้นที่เพิ่งเข้าทำงานแล้วบังเอิญถูกเลิกจ้างตอนที่บริษัทมีนโยบายตัดงบประมาณ แต่เป็นถึงผู้เชี่ยวชาญระดับแนวหน้าที่มีประสบการณ์สูง ใช้เวลาทำงานหลายปีในการสร้างแผนธุรกิจและขับเคลื่อนโครงการขนาดใหญ่ที่สร้างผลกำไรให้กับองค์กรมาแล้วนับไม่ถ้วน ทางเจ้าของช่องได้มีโอกาสสนทนาและถามตรงๆ ว่า ในมุมมองคนวงใน คิดว่าระบบเทคโนโลยีมีศักยภาพเข้ามาแย่งงานมนุษย์ได้จริงหรือไม่ ซึ่งก็ได้รับคำตอบเชิงวิเคราะห์ว่ามีส่วนจริงอยู่บ้าง

ตัวอย่างเช่น โปรเจกต์หนึ่งที่ผู้บริหารท่านนี้เคยทำคือการพัฒนาระบบส่งอีเมลอัจฉริยะที่ทำหน้าที่สื่อสารและดึงดูดลูกค้าจากธุรกิจขนาดเล็กหลายหมื่นรายได้พร้อมกัน ซึ่งตามหลักเศรษฐศาสตร์แล้ว หากใช้พนักงานที่เป็นมนุษย์มานั่งทำงานนี้คงไม่มีความคุ้มค่าทางการลงทุน แต่พอเปลี่ยนรูปแบบมาใช้ระบบอัตโนมัติมันกลับสร้างประสิทธิภาพที่ยอดเยี่ยม เจ้าของช่องจึงตั้งข้อสังเกตแย้งไปว่า ระบบนี้ก็ดูฉลาดและมีประโยชน์ดี แต่มันไม่ใช่เทคโนโลยีที่เป็นของใหม่ เพราะระบบอีเมลลักษณะนี้มีการใช้งานในวงการมานับ 10 ปีแล้ว มันเป็นเพียงระบบปรับกระแสงานอัตโนมัติธรรมดาที่ถูกนักการตลาดนำมาปัดฝุ่นและเปลี่ยนชื่อเรียกใหม่เพื่อให้ดูทันสมัยเข้ากับกระแสสังคมขึ้นเท่านั้นไม่ใช่หรือ

เมื่อบทสนทนามาถึงจุดนี้ จึงมีคำถามจี้ประเด็นตรงๆ ว่า สาเหตุที่แท้จริงที่ทำให้ผู้บริหารระดับสูงท่านนี้ถูกเลิกจ้างคืออะไรกันแน่ เพื่อนคนนั้นนิ่งเงียบไปครู่หนึ่งก่อนจะยอมรับความจริงว่า สาเหตุการเลิกจ้างไม่ได้มีความเกี่ยวข้องกับความสามารถของเทคโนโลยีหรือระบบ Automation ใดๆ เลยแม้แต่น้อย แต่จุดแตกหักเป็นเพราะนโยบายการบังคับกลับเข้าสถานที่ทำงานโดยบริษัทมีคำสั่งให้กลับไปทำงานเต็มเวลาที่สำนักงานใหญ่ แต่ด้วยเหตุผลส่วนตัวไม่ต้องการย้ายกลับไป จึงได้พยายามเจรจาต่อรองกับทางบริษัท ท้ายที่สุด เมื่อสถานการณ์ยืดเยื้อและถึงช่วงเวลาที่บริษัทประกาศนโยบายปรับโครงสร้างองค์กรครั้งใหญ่โดยอ้างเหตุผลกับสื่อว่านำเทคโนโลยีมาทำงานแทน ก็ถูกจัดให้อยู่ในรายชื่อและถูกร่างแหเลิกจ้างไปด้วยในครั้งนี้อย่างแนบเนียน

ในความเป็นจริง ตำแหน่งงานบริหารระดับสูงไม่ใช่หน้าที่ที่ระบบจะสามารถประมวลผลหรือทำแทนได้เลย แต่ได้มีการวิเคราะห์ภาพรวมให้ฟังว่า แท้จริงแล้วโครงสร้างตำแหน่งงานไม่เป็นที่ต้องการในแผนการปรับลดขนาดองค์กรอีกต่อไป ลักษณะงานที่รับผิดชอบส่วนใหญ่เป็นงานเชิงบริหารจัดการ เช่น การเข้าประชุมกำหนดทิศทาง งานประสานงานข้ามแผนก และการบริหารจัดการบุคลากรภายในองค์กร ซึ่งเป็นลักษณะงานมาตรฐานในระดับผู้บริหาร แต่งานสนับสนุนเหล่านี้ไม่ได้เป็นตัวขับเคลื่อนที่สร้างรายได้เข้าบริษัทโดยตรง

นอกจากนี้ ยังมีการตระหนักว่าจะถูกบีบให้ลาออกตั้งแต่วันที่บริษัทออกนโยบายที่บังคับให้พนักงานทุกคนต้องกลับเข้ามาทำงานในสำนักงานแล้ว เพราะในวงการบริหารบุคลากรนี่คือกลยุทธ์การลดคนทางอ้อมที่ใช้กันอย่างแพร่หลาย ลองนึกภาพตามง่ายๆ สมมติว่าภูมิลำเนาเดิมและบ้านอยู่ในกรุงเทพฯ ในตอนเริ่มต้นเซ็นสัญญา บริษัทเสนอเงื่อนไขการจ้างงานแบบยืดหยุ่นให้สามารถทำงานจากที่บ้านได้ จึงตกลงรับงานโดยไม่ได้กังวลว่าที่ตั้งทางกายภาพของบริษัทจะอยู่ที่ใด แต่เมื่อเวลาผ่านไป จู่ๆ บริษัทมีนโยบายต้องการจะลดจำนวนพนักงาน แต่ไม่อยากดำเนินการเลิกจ้างโดยตรงเพื่อหลีกเลี่ยงผลกระทบด้านภาพลักษณ์ การเสียความสัมพันธ์ที่ดี หรือความเสี่ยงที่จะถูกพนักงานรวมตัวฟ้องร้องเรียกค่าชดเชย

บริษัทจึงใช้แทคติกประกาศแจ้งว่าในเดือนหน้าพนักงานทุกคนจะต้องเข้ามาปฏิบัติงานที่สำนักงานใหญ่เต็มรูปแบบ ซึ่งประเด็นปัญหาคือสำนักงานแห่งนั้นตั้งอยู่ที่จังหวัดเชียงใหม่ พนักงานจำนวนหลายคนที่ได้ลงหลักปักฐานแล้วและไม่สามารถย้ายถิ่นฐานได้กะทันหันก็จำใจต้องเป็นฝ่ายยื่นใบลาออกไปเอง หรือหากพนักงานคนใดไม่ต้องการลาออกก็ต้องพยายามเจรจาต่อรองเพื่อหาจุดประนีประนอม หากสามารถตกลงเงื่อนไขกันได้ บริษัทก็อาจจะยังคงสถานะพนักงานคนนั้นไว้ชั่วคราว แล้วค่อยนำรายชื่อไปหาวิธีเลิกจ้างในการประกาศลดพนักงานรอบถัดไปแทน

กรณีของผู้บริหารท่านนี้จึงสอดคล้องกับกลยุทธ์ดังกล่าว เขามาถูกเลิกจ้างในรอบที่ 2 ซึ่งเป็นรอบที่บริษัทอ้างสถาณการณ์การปรับโครงสร้างองค์กรนำระบบอัตโนมัติมาใช้งาน เนื่องจากในรอบแรกที่บริษัทพยายามออกกฎบีบให้ลาออกนั้นเขายืนหยัดที่จะไม่ลาออก จึงถูกบริษัทบริหารจัดการด้วยวิธีนี้ กล่าวโดยสรุปในเคสนี้คือ ตำแหน่งและความรับผิดชอบไม่ได้ถูกแย่งงานเลยด้วยซ้ำ แต่กลายเป็นบุคคลากรส่วนเกินที่ถูกตัดออกจากการปรับโครงสร้างเพื่อทำให้องค์กรมีความคล่องตัวและรีดไขมันส่วนเกินมากขึ้น ซึ่งกลยุทธ์นี้แตกต่างจากช่วงแรกที่สภาพเศรษฐกิจมีอัตราดอกเบี้ยต่ำและมีเม็ดเงินระดมทุนสะพัด บริษัทจึงกล้าที่จะจ้างพนักงานระดับกลางเพื่อมาทำหน้าที่เป็นผู้บริหารในจุดต่างๆ มากมายเพื่อขยายสเกล แต่เมื่อวงจรเศรษฐกิจเปลี่ยนผ่าน อัตราดอกเบี้ยนโยบายสูงขึ้น สภาพคล่องทางการเงินในตลาดลดลง บริษัทจึงถูกบีบให้จำเป็นต้องตัดค่าใช้จ่าย โดยพุ่งเป้าไปที่พนักงานส่วนเกินหรือตำแหน่งบริหารระดับกลางที่ประเมินแล้วว่าอาจจะไม่มีความจำเป็นต่อธุรกิจหลักถึง 100% ออกไปทั้งหมด

ภาพลวงตาที่ต้องระวัง เมื่อเทคโนโลยีถูกใช้เป็นเครื่องมือกดดันพนักงาน

ประเด็นที่น่าสนใจและควรทำความเข้าใจให้ถูกต้องก็คือ สิ่งที่บุคคลภายนอกรับรู้หรือบริบทที่ปรากฏตามหน้าสื่อกระแสหลัก มักจะถูกรายงานและตีขลุมรวมไปว่า บุคคลเหล่านี้คือเหยื่อที่ถูกเลิกจ้างในช่วงระลอกคลื่นที่บริษัทมุ่งมั่นนำนวัตกรรมใหม่เข้ามาทดแทนการทำงานของมนุษย์ ซึ่งในความเป็นจริงของโครงสร้างบริษัท อาจจะมีบางตำแหน่งในระดับปฏิบัติการส่วนล่างที่ทำงานเอกสารแบบมีรูปแบบตายตัวที่ต้องถูกเลิกจ้างเพราะเหตุผลนี้จริงๆ แต่ก็ยังมีพนักงานอีกหลายหมื่นตำแหน่งที่ลักษณะงานไม่ได้มีความเกี่ยวข้องใดๆ กับขีดความสามารถของเทคโนโลยีเลยแต่กลับถูกผลกระทบเหมารวมไปด้วย

นอกจากนี้ ยังมีมิติการบริหารงานอีกกรณีหนึ่งที่ตอกย้ำภาพความจริงนี้ มีข้อมูลวิเคราะห์มาจากช่อง GEN ซึ่งให้มุมมองที่น่าสนใจว่า ปัจจุบันบรรดาบริษัทขนาดใหญ่ต่างๆ เริ่มนำเทคโนโลยีเข้ามาประยุกต์ใช้เพื่อจุดประสงค์ในการกดดันพนักงาน แทนที่จะมุ่งเน้นนำมาแทนที่พนักงานตามที่กล่าวอ้าง ทางช่องได้ยกตัวอย่างกรณีศึกษาในพื้นที่คลังสินค้ากระจายสินค้าของ Amazon ที่มีการลงทุนติดตั้งระบบกล้องวงจรปิดอัจฉริยะ เครื่องสแกนแบบพกพา และระบบไบโอเมทริกซ์ขั้นสูงเพื่อคอยตรวจจับระยะเวลาทุกฝีก้าวที่พนักงานหยุดนิ่งหรือแวะพักเบรก

บริษัทใช้เทคโนโลยีเหล่านี้เป็นเครื่องมือทางจิตวิทยาชั้นดีในการสอดแนมและควบคุมโครงสร้างอำนาจระหว่างนายจ้างกับลูกจ้าง เพราะเมื่อพนักงานทราบตัวดีว่าตนเองกำลังถูกจับตามอง บันทึกข้อมูล และถูกประเมินคะแนนอยู่ตลอดเวลาทุกวินาที ความมั่นใจในตนเองและบรรยากาศการทำงานก็จะลดลง ส่งผลให้ไม่มีใครกล้าที่จะรวมตัวเรียกร้องสวัสดิการหรือสิทธิใดๆ เพิ่มเติม ซึ่งในหลักสรีรวิทยาความเป็นจริง มนุษย์เป็นสิ่งมีชีวิต ไม่ใช่เครื่องจักร จึงไม่สามารถรักษามาตรฐานการทำงานได้อย่างสมบูรณ์แบบ 100% ตลอดกะการทำงานอยู่แล้ว ทว่าบริษัทเพียงแค่นำเทคโนโลยีมาใช้เป็นเครื่องมือจับผิดข้อบกพร่องเล็กๆ น้อยๆ เหล่านี้ให้แสดงผลออกมาชัดเจนเป็นตัวเลขและกราฟยิ่งขึ้น

ยิ่งไปกว่านั้น การจัดการขั้นเด็ดขาดยังมีการนำระบบประมวลผลมาใช้คำนวณและประเมินเพื่อปรับลดเงินเดือนพนักงานแบบเรียลไทม์อีกด้วย ตัวอย่างเช่น หากระบบประเมินว่าพนักงานคลังสินค้าคนนี้มีประสิทธิภาพการทำงานในวันนี้ต่ำกว่าค่าเฉลี่ย หรือมีช่วงเวลาที่จับภาพได้ว่าหยุดนิ่งบ่อยเกินข้อกำหนด ก็อาจจะส่งผลให้ถูกปรับลดอัตราค่าจ้างรายวันทันที หรือไม่ได้รับการพิจารณาเลื่อนตำแหน่งในรอบปี สภาพแวดล้อมและมาตรการสิ่งเหล่านี้ทำให้คนทำงานรู้สึกกดดันราวกับว่ากำลังทำงานอยู่ในเรือนจำหรือในขุมนรก เพราะถูกเทคโนโลยีจับตามองและประเมินคุณค่าอยู่ตลอดเวลา และแน่นอนว่าหากมีพนักงานคนใดทนรับสภาพความเครียดนี้ไม่ไหวก็มีทางเลือกเดียวคือต้องตัดสินใจลาออกไปเอง นี่จึงเป็นอีกหนึ่งกรณีศึกษาที่สะท้อนให้เห็นว่าเทคโนโลยีไม่ได้มาแทนที่คน แต่ถูกนำมาใช้เพื่อปรับพฤติกรรมกดดันให้พนักงานต้องทำงานหนักขึ้น รีดประสิทธิภาพให้ถึงขีดสุด หรือบีบให้บุคลากรที่ไม่พร้อมปรับตัวยอมลาออกไปเอง

ช่องว่างแห่งโอกาส ทักษะที่องค์กรยุคใหม่ยอมจ่ายไม่อั้น

เมื่อได้เห็นภาพกว้างทั้งเรื่องการใช้ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีเป็นข้ออ้างในการปรับโครงสร้างองค์กร รวมถึงการใช้เป็นเครื่องมือควบคุมประสิทธิภาพแล้ว คราวนี้ลองมากางข้อมูลคุยกันบนพื้นฐานของความเป็นจริงกันบ้างว่า ในอนาคตอันใกล้นี้ ตำแหน่งงานประเภทใดที่จะอยู่ในโซนอันตรายและได้รับผลกระทบหนักที่สุดจริงๆ

หลักๆ แล้วกลุ่มเสี่ยงสูงที่สุดก็คือกลุ่มพนักงานระดับเริ่มต้นหรืองานที่มีเนื้องานเป็นงานประจำแบบเดิมๆ ได้แก่ ตำแหน่งผู้ช่วยเขียนโปรแกรมขั้นพื้นฐาน พนักงานตอบคำถามลูกค้าเบื้องต้น เจ้าหน้าที่จัดทำรายงานสรุปข้อมูล หรืองานในลักษณะที่พนักงานระดับจูเนียร์ในอดีตมักได้รับมอบหมายเพื่อใช้เป็นงานฝึกฝนทักษะและเก็บเกี่ยวประสบการณ์

สิ่งนี้เป็นโจทย์ใหญ่ที่กำลังจะสร้างความเปลี่ยนแปลงและก่อให้เกิดช่องว่างมหาศาลในตลาดแรงงาน บรรดานักศึกษาที่เพิ่งเรียนจบใหม่และยังไม่มีประสบการณ์เชิงลึกก็จะเข้าสู่ตลาดและหางานทำได้ยากยิ่งขึ้น ทว่าท้ายที่สุดแล้ว เมื่อเวลาผ่านไปองค์กรต่างๆ เองก็จะต้องเผชิญหน้ากับปัญหาใหญ่ที่เกิดจากการตัดสินใจของตนเองเช่นกัน ลองคิดตามดูว่า หากบริษัทลดต้นทุนโดยไม่มีตำแหน่งงานในระดับจูเนียร์ให้มนุษย์ทำเลย เนื่องจากถูกโยนให้ระบบทำแทนไปจนหมด แล้วในอนาคต องค์กรจะสามารถคัดเลือกและสร้างบุคลากรระดับซีเนียร์ที่เก่งกาจและรู้รอบขึ้นมาขับเคลื่อนธุรกิจได้อย่างไร หากบุคคลในตลาดแรงงานเหล่านั้นไม่เคยได้รับโอกาสผ่านการทำงานและเรียนรู้ระบบงานในระดับจูเนียร์มาก่อน

ในยุคดิจิทัลที่เครื่องมืออัตโนมัติก้าวเข้ามาเป็นแกนหลักในการทำงานเช่นนี้ ถึงเวลาแล้วที่จำเป็นต้องให้นิยามความหมายของการเป็นพนักงานระดับจูเนียร์เสียใหม่ องค์กรยุคใหม่จะไม่สามารถใช้วิธีฝึกฝนบุคลากรหน้าใหม่ผ่านการมอบหมายงานเอกสารที่น่าเบื่อและทำซ้ำซากจนเกิดความเชี่ยวชาญได้อีกต่อไป แต่กลยุทธ์การพัฒนาคนอาจจะต้องเปลี่ยนรูปแบบไปสู่การปั้นบุคลากรผ่านการให้ทดลองออกแบบคำสั่งและใช้งานโมเดลในโปรเจกต์จริง

ตัวอย่างเช่น การจับคู่ให้พนักงานระดับจูเนียร์เข้ามาทำงานแบบประกบเรียนรู้แนวคิดทางธุรกิจจากพนักงานระดับซีเนียร์ โดยให้จูเนียร์รับหน้าที่ควบคุมและมีเทคโนโลยีเป็นเครื่องมือสนับสนุนในการผลิตชิ้นงาน ผู้ที่สามารถเอาตัวรอดและเติบโตในสายอาชีพยุคต่อไปได้จะไม่ใช่เพียงผู้ที่มีทักษะความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านในวิชาชีพของตนเองเพียงอย่างเดียวเท่านั้น แต่ตลาดกำลังโหยหาและพร้อมจ่ายเงินเดือนสูงๆ ให้กับผู้ที่สามารถนำเครื่องมือเหล่านี้มาประยุกต์ใช้เพื่อย่นระยะเวลาและสร้างสรรค์ผลงานเพิ่มเติมที่สร้างผลกระทบต่อธุรกิจได้อีกด้วย

ณ ตอนนี้ ตลาดแรงงานชั้นนำได้ก้าวข้ามยุคของความตื่นตระหนกและยุติการถกเถียงเรื่องการแย่งงานแทนที่มนุษย์ไปแล้ว หลายบริษัทชั้นนำระดับโลกได้ผ่านช่วงเวลาแห่งการทดลองใช้งานจริงและค้นพบสัจธรรมแล้วว่าการใช้ระบบทำงานแทนมนุษย์แบบเบ็ดเสร็จนั้นไม่ได้ผลลัพธ์ที่ดีและยั่งยืนเสมอไป

ขอยกตัวอย่างกรณีขององค์กรเทคโนโลยีอย่างบริษัท IBM ที่เคยมีวิสัยทัศน์นำระบบมาใช้งานแทนมนุษย์ในแผนกบริการและสนับสนุนลูกค้าอย่างเต็มรูปแบบ แต่ท้ายที่สุดผู้บริหารก็พบรายงานปัญหาว่าระบบเพียงอย่างเดียวนั้นไม่สามารถรับมือหรือตัดสินใจแก้ปัญหาของลูกค้าที่มีความซับซ้อนและมีรายละเอียดละเอียดอ่อนทางอารมณ์ได้ อย่างไรก็ดี IBM ค้นพบว่าระบบ AskHR ยังต้องการมนุษย์รับมือคำถามที่มีความซับซ้อนและละเอียดอ่อนอยู่ราว 6% ของทุกการสอบถาม ซึ่งเป็นกรณีที่ต้องอาศัยความเห็นอกเห็นใจและวิจารณญาณที่ระบบไม่สามารถทดแทนได้ CEO Arvind Krishna ระบุว่าแม้จะลดตำแหน่งงาน HR แบบ Routine ไปหลายร้อยตำแหน่ง แต่จำนวนพนักงานรวมของ IBM กลับเพิ่มขึ้น เนื่องจากนำงบประมาณที่ประหยัดได้ไปลงทุนจ้างวิศวกรซอฟต์แวร์ นักการตลาด และทีมขายที่ต้องอาศัยวิจารณญาณของมนุษย์แทน โดยคะแนนความพึงพอใจภายในองค์กรต่อระบบ AskHR ฟื้นตัวจาก –35 เป็น +74 หลังปรับใช้โมเดลผสมระหว่าง AI กับมนุษย์ กรณีศึกษาของบริษัทยักษ์ใหญ่นี้จึงเป็นหนึ่งในข้อพิสูจน์ที่ชัดเจนว่า ในปัจจุบันทิศทางของบริษัทต่างๆ ได้เลิกคิดแผนที่จะนำเทคโนโลยีมาทำงานแทนที่มนุษย์อย่างสมบูรณ์แบบแล้ว แต่ระบบทุนนิยมกำลังก้าวเข้าสู่กระบวนทัศน์ยุคใหม่ที่เลือกเฟ้นจ้างมนุษย์ที่สามารถควบคุมและทำงานร่วมกับเครื่องมือล้ำสมัยได้อย่างมีประสิทธิภาพเข้ามาแทนที่มนุษย์ด้วยกันเองต่างหาก

เพราะฉะนั้น การที่ข่าวรายงานว่ามีคนถูกเลิกจ้างเพราะเทคโนโลยีล้ำสมัยนั้น หากมองลึกลงไป ไม่ใช่เพราะว่าอัลกอริทึมสามารถก้าวเข้ามาทำงานสวมรอยแทนที่มนุษย์โดยตรงเสียทีเดียว แต่แก่นแท้คือตำแหน่งงานเดิมเหล่านั้นไม่ได้มีความสัมพันธ์หรือส่งผลต่อการสร้างรายได้โดยตรงอีกต่อไป หากคนทำงานสามารถปรับเปลี่ยนทัศนคติและนำเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ในการทำงานให้เกิดประโยชน์และสร้างมูลค่าสูงสุดได้ องค์กรชั้นนำก็ย่อมจะทุ่มเทรักษาพนักงานคุณภาพไว้เป็นฟันเฟืองสำคัญ ส่วนผู้ที่ยังคงต่อต้านหรือปรับตัวเรียนรู้เครื่องมือใหม่ๆ ไม่ได้ ก็คือกลุ่มบุคคลที่มีความเสี่ยงสูงที่จะหลุดออกจากระบบและตกงาน

และในสถานการณ์เลวร้ายหากต้องตกงานขึ้นมาจริงๆ การจะไปชี้เป้าโทษว่าเป็นเพราะความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีที่มาแย่งงานก็คงจะเป็นมุมมองที่ไม่ครอบคลุมความถูกต้องทั้งหมด ผู้ที่โชคร้ายถูกเลิกจ้างไม่ใช่คนผิดหรือไม่มีความสามารถ เพียงแต่วิสัยทัศน์และระบบการทำงานใหม่ที่องค์กรสร้างขึ้นนั้นไม่สอดคล้องกับรูปแบบการทำงานของคนกลุ่มนี้อีกต่อไป

ก้าวต่อไปในโลกความจริง จะอยู่รอดอย่างไรเมื่อเทคโนโลยีคือเพื่อนร่วมงาน

ผู้ที่จะสามารถยืนหยัดและก้าวต่อไปในเส้นทางอาชีพได้อย่างแข็งแกร่งคือผู้ที่สามารถผันตัวและยกระดับตัวเองมาเป็นผู้ควบคุมกระบวนการ เป็นบุคคลที่มีความรู้ความเข้าใจและมีวิจารณญาณที่ถูกต้องในการเลือกใช้นวัตกรรมมาช่วยเสริมประสิทธิภาพงาน ส่วนผู้ที่ยังคงยึดติดกับกรอบความคิดเดิมๆ ว่าคุณค่าและความสามารถของตนเองผูกติดอยู่กับชื่อตำแหน่งหน้าที่ หรือยอมทำหน้าที่เป็นเพียงตัวกลางส่งผ่านข้อมูลที่คอยประสานงานพื้นฐานเท่านั้น บุคคลเหล่านี้จะค่อยๆ เลือนหายและถูกทิ้งไว้เบื้องหลังในยุคที่ทุกองค์กรต่างมุ่งเน้นนโยบายการปรับโครงสร้างเพื่อรีดประสิทธิภาพให้คล่องตัวและไม่มีทรัพยากรมากพอที่จะรอคอยพนักงานที่เรียนรู้ตามไม่ทันอีกต่อไป

สรุปประเด็นทั้งหมดก็คือ ถ้าย้อนกลับไปตอบคำถามเริ่มต้นที่ตั้งไว้ว่า ในวิกฤติ Tech Layoff ครั้งนี้เทคโนโลยีขั้นสูงเป็นเพียงข้ออ้างในการเลิกจ้างใช่หรือไม่ คำตอบที่ถูกต้องที่สุดคือมีส่วนผสมของทั้งความจริงและข้ออ้าง ซึ่งน้ำหนักจะแตกต่างกันไปตามบริบทและขนาดของแต่ละองค์กร

สำหรับมุมมองแรกคือมีองค์กรที่เลิกจ้างพนักงานเพราะสามารถนำเทคโนโลยีมาปรับเปลี่ยนรูปแบบและทำงานแทนที่มนุษย์ได้อย่างสมบูรณ์แบบจริงๆ กรณีนี้ยอมรับว่ามีเกิดขึ้นจริง แต่ถือว่าเป็นสัดส่วนที่น้อยมากเมื่อเทียบกับภาพรวม และส่วนใหญ่จะจำกัดวงจรการเกิดผลกระทบอยู่แค่กับกลุ่มสายงานประเภทรูทีนหรืองานระดับล่างสุดที่ต้องทำซ้ำซาก ขาดการวิเคราะห์ ไม่ใช่งานที่ต้องใช้ทักษะระดับกลางหรือระดับผู้บริหารระดับสูงอย่างที่หลายคนสร้างความตื่นตระหนกและกังวลกัน

มีชุดข้อมูลสถิติที่น่าสนใจสนับสนุนแนวคิดนี้ ดังเช่นรายงานวิจัยทางเศรษฐศาสตร์ระดับโลกจากสถาบัน Oxford Economics ที่ได้ทำการประเมินและระบุไว้อย่างชัดเจนว่า สัดส่วนการเลิกจ้างพนักงานด้วยสาเหตุที่มาจากการถูกระบบเข้ามาแทนที่อย่างแท้จริงในปี 2025 นั้น ตัวเลขมีสัดส่วนที่ต่ำมากคือไม่ถึง 5 เปอร์เซ็นต์ของการเลิกจ้างทั้งหมดด้วยซ้ำ สอดคล้องกับแพลตฟอร์ม Layoffs.fyi ที่ติดตามตัวเลขการปลดพนักงานซึ่งชี้ให้เห็นว่าสาเหตุหลักมาจากสภาวะเศรษฐกิจและการลดต้นทุนเป็นหลัก

ดังนั้น สาเหตุหลักที่แท้จริงเบื้องหลังตัวเลขการเลิกจ้างที่น่าตกใจเหล่านี้ มีรากฐานมาจากสภาวะทางเศรษฐกิจ อัตราดอกเบี้ยนโยบาย และพฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนไปมากกว่า ผู้ถือหุ้นและบริษัทระดับโลกต่างไม่ต้องการเผาเงินทุนเพื่อแบกรับต้นทุนคงที่ที่สูงเกินความจำเป็นอีกต่อไป เป้าหมายสูงสุดในทศวรรษนี้ของพวกเขาคือการลดขนาดองค์กรให้บางเบาลงแต่ยังคงรักษากำไรและประสิทธิภาพการดำเนินงานให้ได้สูงสุด ซึ่งจังหวะนี้นวัตกรรมก็ได้รับการพัฒนาและก้าวเข้ามาเป็นเครื่องมือทางธุรกิจในช่วงเวลานี้พอดิบพอดี ทำให้การตัดสินใจของผู้บริหารง่ายขึ้น หลายหน่วยงานหรือบางตำแหน่งที่ไม่มีความจำเป็นเชิงกลยุทธ์ หรือไม่ได้มีปริมาณภาระงานที่ส่งผลสำคัญต่อการอยู่รอดของบริษัทจึงถูกประเมินและตัดทิ้งคัดออกไปอย่างสมเหตุสมผล

และหากมองด้วยสายตาที่ปราศจากอคติ แม้ว่าโลกนี้จะยังไม่ค้นพบความก้าวหน้าทางปัญญาประดิษฐ์ในยุคนี้ บริษัทและนายจ้างก็ย่อมต้องหาวิธีการหรือหยิบยกเหตุผลด้านอื่นๆ มาใช้อธิบายต่อสาธารณชนเพื่อสร้างภาพลักษณ์และความชอบธรรมในการประกาศเลิกจ้างลดต้นทุนอยู่ดี เพราะสัจธรรมในโลกของธุรกิจก็คือ งานบางส่วนหรือตำแหน่งบางตำแหน่งในองค์กรนั้น ก็ไม่ได้สะท้อนหรือสร้างมูลค่าเพิ่มที่คุ้มค่าตอบแทนให้กับบริษัทมากเพียงพอมาตั้งแต่แรกเริ่มก่อตั้งอยู่แล้ว

บทสรุป

ท้ายที่สุด สิ่งที่น่ากังวลที่สุดสำหรับคนทำงานในยุคนี้ ไม่ใช่การตื่นตระหนกกับชุดความจริงที่ว่าโมเดลพัฒนาจนมีความฉลาดและเก่งกาจพอที่จะก้าวเข้ามาเสียบเก้าอี้แทนที่มนุษย์ได้สมบูรณ์แบบ เพราะมีหลักฐานจากงานวิจัยและกรณีศึกษาจากตลาดแรงงานระดับโลกหลายชิ้นที่ออกมาระบุชัดเจนแล้วว่า ปัจจุบันระบบยังคงไม่พร้อมและไม่ได้เข้ามาแย่งงานแทนที่เบ็ดเสร็จ แต่มันถูกออกแบบมาเป็นเพียงนวัตกรรมเครื่องมือที่ช่วยสนับสนุน เพิ่มความเร็ว และยกระดับการทำงานของมนุษย์เท่านั้น

ทว่าสิ่งที่ซ่อนอยู่และเป็นความน่ากลัวที่แท้จริงกลับอยู่ที่การตัดสินใจของผู้บริหารองค์กรหลายแห่งในเวลานี้ ที่ได้ค้นพบและใช้ประโยชน์จากข้ออ้างที่ฟังดูดี สมบูรณ์แบบ และต้านทานได้ยากที่สุดในรอบหลายสิบปี ข้ออ้างเรื่องการตื่นรู้ด้านเทคโนโลยีนี้เป็นเหตุผลที่เมื่อบริษัทนำไปสื่อสารแล้ว พนักงานและสังคมยากที่จะโต้แย้ง ทำให้ฝั่งลูกจ้างรู้สึกยอมจำนนและมองว่าเป็นพายุแห่งอนาคตที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงหรือต่อรองได้ ซึ่งในบางครั้ง บางบริษัทที่มีวัฒนธรรมองค์กรที่แข็งกร้าว ก็ชิงจังหวะประกาศลดคนและเลิกจ้างพนักงานในทีมไปก่อนล่วงหน้า โดยที่ไม่ทันได้เปิดพื้นที่ให้โอกาสพวกเขาได้รับการอบรมและลองปรับตัวเข้าเรียนรู้กับระบบการทำงานใหม่เสียด้วยซ้ำ

บทส่งท้ายในโลกแห่งความเป็นจริงที่ต้องเผชิญคือเทคโนโลยีจะไม่หายไปไหนและจะแทรกซึมเข้าสู่ทุกระบบของการทำงาน ไม่ว่าคุณจะอยู่ในอุตสาหกรรมใดก็ตาม โอกาสของคนที่ใช้เครื่องมือเหล่านี้เป็น จะเปิดกว้างมากขึ้นเรื่อยๆ ทั้งในแง่ของการต่อรองเงินเดือน โอกาสในการรับงานอิสระ และการสร้างธุรกิจของตนเองด้วยต้นทุนที่ต่ำลง ในขณะเดียวกัน ความมั่นคงในสายอาชีพจะไม่ได้ขึ้นอยู่กับชื่อบริษัทหรือประสบการณ์ทำงานที่ยาวนานเพียงอย่างเดียวอีกต่อไป แต่จะวัดกันที่ความสามารถในการเรียนรู้และประยุกต์ใช้สิ่งใหม่ ใครที่สามารถเปลี่ยนเครื่องมือที่ถูกมองว่าเป็นภัยคุกคาม ให้กลายเป็นผู้ช่วยส่วนตัวที่ทรงพลังได้ คนนั้นคือผู้ชนะตัวจริงในตลาดแรงงานยุคหน้า

อ้างอิงจาก

• YouTube ช่อง Ing 

• https://arxiv.org/html/2510.26787

• https://www.cbsnews.com/news/google-layoffs-12000-jobs
• https://www.channelnewsasia.com/commentary/tech-layoff-jobs-amazon-3236051
• https://www.ndtv.com/world-news/facebook-parent-meta-doubled-staff-3504755
• https://intellectia.ai/news/stock/oxford-economics-ai-job-cuts-55000
• https://vibeappscanner.com/research

The post เปิดเบื้องหลัง Layoff  AI แย่งงาน หรือแค่ข้ออ้างลดต้นทุน appeared first on The Signals.