วิกฤตคนทำงานการเงิน 2026 แบงก์ทั่วโลกหั่น 63000 ตำแหน่ง เซ่นพิษ AI

บทสัมภาษณ์และแถลงการณ์จากเหล่าซีอีโอระดับท็อปของวงการธนาคารในช่วงที่ผ่านมา ได้สร้างแรงกระเพื่อมครั้งใหญ่ให้กับภูมิทัศน์การจ้างงาน ทำเอาพนักงานทุกระดับชั้นตั้งแต่หน้าใหม่ไฟแรงไปจนถึงระดับบริหาร ต้องเริ่มหันกลับมาตั้งคำถามถึงอนาคตและความมั่นคงของตัวเองในสายอาชีพนี้กันอย่างจริงจัง

จากโปรเจกต์ทดลอง สู่ตัวแปรหลักในการลดคน

สำนักข่าว Bloomberg เมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา ได้เปิดเผยภาพสะท้อนที่ชัดเจนว่า ปัจจุบันสถาบันการเงินและธนาคารยักษ์ใหญ่ไม่ได้มอง AI เป็นเพียง “โปรเจกต์นำร่อง” (Pilot) อีกต่อไป ทว่าพวกเขากำลังผูกเอาประสิทธิภาพการทำงานที่เพิ่มขึ้นจาก AI เข้ากับ “แผนการปรับลดกำลังคน” อย่างเป็นรูปธรรม ส่งผลให้พนักงานทั้งในระดับบริหารจัดการอาวุโส (Senior) และส่วนงานสนับสนุน (Middle-office) เริ่มสัมผัสได้ถึงความสั่นคลอนในหน้าที่การงาน

ตัวอย่างที่สะท้อนให้เห็นถึงความเปลี่ยนแปลงตั้งแต่ด่านหน้า คือ เรื่องราวของ Andre Bonnick นักศึกษาหนุ่มจากมหาวิทยาลัยระดับท็อปอย่าง Warwick University ที่กำลังพยายามแทรกตัวเข้าสู่สายงานการเงิน แทนที่เขาจะใช้เวลาไปกับการซ้อมสัมภาษณ์กับมนุษย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้าน HR ทั่วไป เขากลับต้องทุ่มเทเวลาไปกับการฝึกฝนวิธีตอบคำถามเพื่อให้ผ่านด่าน “ซอฟต์แวร์คัดกรองเรซูเม่ที่ขับเคลื่อนด้วย AI” นี่คือ หน้าตาของสมรภูมิแรงงานยุคใหม่ที่เปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง

เมื่อเหล่า CEO เปิดไพ่ใบสำคัญ : การเปลี่ยนผ่านที่เร่งความเร็ว

ในช่วงเดือนที่ผ่านมา เราได้เห็นปรากฏการณ์ที่หาดูได้ยาก นั่นคือ การออกมาแสดงความคิดเห็นอย่างตรงไปตรงมาของเหล่าผู้นำสูงสุดในแวดวงธนาคาร

• David Solomon ซีอีโอแห่ง Goldman Sachs ได้ให้สัมภาษณ์ในสัปดาห์นี้ว่า AI อาจเข้ามาเบรกการเติบโตอย่างก้าวกระโดดของทีมวิศวกรซอฟต์แวร์ในธนาคาร ซึ่งเป็นการยอมรับอย่างกลายๆ ว่า เทคโนโลยีนี้มีอำนาจมากพอที่จะรื้อโครงสร้างและจัดระเบียบรูปแบบการจ้างงานบนวอลล์สตรีทใหม่ทั้งหมด
• Georges Elhedery ซีอีโอของ HSBC ได้ส่งสัญญาณถึงนักลงทุนเมื่อช่วงปลายเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมาอย่างชัดเจนว่า Generative AI “จะทำลายตำแหน่งงานบางส่วน และในขณะเดียวกันก็จะสร้างตำแหน่งงานใหม่ๆ ขึ้นมา” พร้อมทั้งเรียกร้องให้พนักงาน “ร่วมเดินทางไปกับเรา ไม่ใช่ต่อต้าน รู้สึกแปลกแยก วิตกกังวล หรือถูกกดดันจนต้องลุกขึ้นมาต้านทานความเปลี่ยนแปลง” ทั้งนี้ Bloomberg ยังได้รายงานเสริมว่า ทาง HSBC กำลังพิจารณาแผนปรับลดพนักงานลงสูงสุดถึง 20,000 ตำแหน่ง
• Bill Winters หัวเรือใหญ่แห่ง Standard Chartered ก็ได้ออกมาเปิดเผยแผนการหั่นเก้าอี้พนักงานประมาณ 8,000 ตำแหน่ง ซึ่งคิดเป็น 15% ของตำแหน่งงานในองค์กร ภายในปี 2030 โดยเขาใช้คำอธิบายที่สะท้อนภาพกลไกทุนนิยมอย่างตรงไปตรงมาว่า เป็นการนำเทคโนโลยีเข้ามาทดแทน “ทรัพยากรมนุษย์ที่สร้างมูลค่าเพิ่มได้น้อย” (Lower-value human capital)

สเกลการเลิกจ้างครั้งประวัติศาสตร์ และความเสี่ยงทางกฎหมายที่ตามมา

ตัวเลขสถิติที่ปรากฏออกมายิ่งตอกย้ำให้เห็นภาพชัดเจนขึ้น มีบริษัทในภาคธุรกิจธนาคารและบริการทางการเงินอย่างน้อย 16 แห่ง ที่ได้ประกาศแผนการปรับลดพนักงานรวมกันทะลุ 63,000 ตำแหน่งในปี 2026 ซึ่งคิดเป็นค่าเฉลี่ยประมาณ 5.5% ของพนักงานทั้งหมดในแต่ละองค์กร

• Citigroup กำลังเดินหน้าแผนเลิกจ้างพนักงานราว 20,000 ตำแหน่ง ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการปรับโครงสร้างองค์กรโดยใช้ AI เข้ามาจัดการระบบปฏิบัติการ การตรวจสอบเอกสารทางกฎหมาย และกระบวนการทำงานภายใน
• ภาพที่น่าสนใจที่สุด คือ ผลประกอบการของ ธนาคารรายใหญ่ที่สุดของสหรัฐอเมริกา 6 แห่ง ที่รวมพลังกันปลดพนักงานไปถึง 15,000 คน แต่ในขณะเดียวกันกลับสามารถกวาดกำไรสุทธิรวมกันในไตรมาสแรกไปได้มหาศาลถึง 47,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (หรือเติบโตขึ้น 18%) ซึ่งทุกองค์กรต่างให้เครดิตว่าเป็นผลผลิตมาจากประสิทธิภาพของ AI ในระดับที่แตกต่างกันไป

อย่างไรก็ตาม เหรียญย่อมมีสองด้านเสมอ ทนายความด้านแรงงานอย่าง Parsons ได้ออกมาเตือนผ่านรายงานของ Bloomberg ว่า การใช้ AI เป็นเหตุผลหลักในการกวาดล้างเลิกจ้างพนักงานในภาคธนาคาร อาจนำมาซึ่ง “ความเสี่ยงมหาศาลเกี่ยวกับการเลือกปฏิบัติ” (Huge discrimination risks) สอดคล้องกับบทวิเคราะห์ของ Morgan Stanley ที่พบว่า ภาคธนาคาร เทคโนโลยี และบริการระดับมืออาชีพ ได้สูญเสียบุคลากรไปแล้วประมาณ 1 ใน 20 คนในช่วงปีที่ผ่านมา จากผลพวงของการนำ AI เข้ามาใช้งาน โดยกลุ่มคนที่ได้รับผลกระทบหนักหน่วงที่สุด คือ พนักงานที่ทำงานแบบ Offshore (ทีมงานสนับสนุนในต่างประเทศ) และพนักงานระดับเริ่มต้น (Entry-level)

ทางแยกของเด็กรุ่นใหม่ เมื่อประตูด่านแรกเปลี่ยนไป

ย้อนกลับมาที่เรื่องราวของนาย Bonnick ประสบการณ์ของเขาสะท้อนให้เห็นถึงอุปสรรคที่คนรุ่นใหม่หัวใจการเงินต้องเผชิญ เขาถึงขั้นวางแผนที่จะเรียนต่อในระดับปริญญาโท เพื่อประวิงเวลาและชะลอการก้าวเข้าสู่ตลาดแรงงานที่ถูกควบคุมโดยยามเฝ้าประตูที่ชื่อว่า AI

ทว่า ในขณะที่หลายที่ปิดประตู Bank of New York Mellon กลับเลือกเดินเกมในทิศทางตรงกันข้ามอย่างสิ้นเชิง พวกเขาตัดสินใจเพิ่มโควตารับนักศึกษาฝึกงานและพนักงานระดับวิเคราะห์ (Analyst) ขึ้นถึง 3 เท่ามาตั้งแต่ปี 2022 ด้วยความเชื่อมั่นที่ว่า คนทำงานรุ่นใหม่กลุ่มนี้แหละ คือ กลุ่มคนที่คุ้นชินและพร้อมเติบโตไปกับ AI มากที่สุด

ถึงกระนั้น ภาพรวมของตลาดยังคงดุเดือด ผลสำรวจระดับโลกจาก Oliver Wyman ชี้ให้เห็นตัวเลขที่น่าตกใจว่า ซีอีโอกว่า 40% มีแผนที่จะหั่นตำแหน่งงานระดับเริ่มต้น (Junior roles) ทิ้งภายใน 1-2 ปีข้างหน้านี้ ในขณะที่มีเพียงแค่ 17% เท่านั้นที่ยังมีแนวคิดอยากขยายทีมงานระดับนี้อยู่

ศิลปะแห่งการปรับตัว นัยสำคัญซ่อนเร้นสำหรับผู้สร้างสรรค์เนื้อหาในยุคเทคโนโลยี

ก่อนจะก้าวไปสู่บทสรุป มีอีกหนึ่งแง่มุมของการปรับตัวในยุคดิจิทัลที่สอดคล้องกับพฤติกรรมความเปลี่ยนแปลงระดับมหภาคได้อย่างแนบเนียน ไม่ว่าจะเป็นสถาบันการเงินระดับโลกหรือตัวเราเองในฐานะฟันเฟืองเล็กๆ ทักษะที่สำคัญที่สุด คือ การผสมผสานกลิ่นอายความเป็นมนุษย์เข้ากับความล้ำหน้าทางเทคโนโลยีได้อย่างลงตัว 

แต่มันคือ ปรัชญาชิ้นเอกของการทำงานในยุคนี้ การทำงานร่วมกับระบบอัตโนมัติจะต้องทำผลงานออกมาให้เนียนตา ไร้รอยต่อ มีความเป็นมนุษย์ 100% จนระบบใดๆ ก็ไม่อาจชี้เป้าตรวจจับได้ และที่สำคัญที่สุด คือ ต้องคงไว้ซึ่งความออริจินัล ปราศจากการลอกเลียนแบบ การรังสรรค์สิ่งใหม่ด้วยสมองของมนุษย์ที่ขับเคลื่อนบนเครื่องมือ AI อย่างชาญฉลาด นี่ต่างหาก คือทักษะแห่งการอยู่รอดของจริง ไม่ว่าจะในสายการเขียนคอนเทนต์หรือสายงานวิเคราะห์การลงทุนระดับโลก

ก้าวต่อไปในวันที่โลกหมุนไว เมื่อเทคโนโลยีเปลี่ยนผ่าน แต่ “หัวใจ” ยังเป็นของมนุษย์

หากมองภาพรวมของเหตุการณ์ทั้งหมดนี้ ด้วยใจที่เป็นกลางและอยู่บนพื้นฐานความเป็นจริง สิ่งที่กำลังก่อตัวขึ้นไม่ใช่จุดจบของมนุษยชาติในโลกการทำงานแต่อย่างใด แต่นี่คือ “พายุแห่งการคัดกรอง” ครั้งยิ่งใหญ่ที่สุดในรอบศตวรรษ ในวันที่แบงก์ชาติทั่วโลก หรือสถาบันการเงินยักษ์ใหญ่ เลือกที่จะตัดฟันเฟืองชิ้นเก่าออก เพื่อสวมฟันเฟืองชิ้นใหม่ที่ชื่อว่า AI เข้าไปแทนที่ ผลลัพธ์ที่สะท้อนออกมาผ่านหน้ากระดานตัวเลขกำไร คือ เครื่องพิสูจน์แล้วว่าโมเดลธุรกิจกำลังถูกยกระดับขึ้นไปอีกขั้น

ความจริงที่คนรุ่นใหม่และคนวัยทำงานทุกคนต้องตระหนัก ก็คือ เทคโนโลยีไม่ได้มาเพื่อแย่งงานคนที่เก่งและพร้อมปรับตัว แต่มันจะเข้ามาทลายตำแหน่งงานแบบจำเจที่ไร้การต่อยอด ความยืดหยุ่น การตั้งคำถามที่เฉียบคม และความฉลาดทางอารมณ์ (EQ) จะกลายเป็นสินทรัพย์ที่มีมูลค่าพรีเมียมที่สุดในตลาดแรงงานนับจากนี้ โลกธุรกิจยังคงต้องการมนุษย์เพื่อทำความเข้าใจมนุษย์ด้วยกันเอง เพียงแต่กระบวนการทำงานเบื้องหลังจะถูกติดปีกให้เร็วกว่าเดิมนับสิบเท่าเท่านั้น

ท้ายที่สุดแล้ว ในท่ามกลางความปั่นป่วนของการโยกย้ายตำแหน่งงานนับหมื่นตำแหน่ง โอกาสใหม่ๆ ทางธุรกิจและการลงทุนรูปแบบใหม่ก็จะผุดขึ้นมาเป็นเงาตามตัว การเรียนรู้ที่จะ “เต้นรำ” ไปพร้อมกับจังหวะของ AI แทนที่จะวิ่งหนีมัน คือ หนทางเดียวที่จะทำให้เราสามารถเติบโตได้อย่างสง่างามในอนาคตอันใกล้นี้

ตารางสรุป : วิกฤต AI ถล่มคนทำงาน แบงก์ยักษ์ใหญ่เตรียมปลดใครบ้าง?

อ้างอิงจาก

• https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-06-04/goldman-ceo-says-ai-may-halt-steep-rise-in-banks-engineer-ranks?embedded-checkout=true
• https://www.reuters.com/business/world-at-work/stanchart-cut-more-than-7000-jobs-bank-steps-up-ai-adoption-2026-05-19/
• https://www.nytimes.com/2026/04/21/business/ai-job-cuts-wall-street.html
• https://bfsi.economictimes.indiatimes.com/articles/global-banking-job-cuts-cross-63000-this-year-as-ai-restructuring-takes-centerstage/131214682
• https://www.4cornerresources.com/job-market-news/wall-street-ai-job-cuts-2026/
• https://qz.com/hsbc-ceo-ai-jobs-warning-staff-052026

The post วิกฤตคนทำงานการเงิน 2026 แบงก์ทั่วโลกหั่น 63000 ตำแหน่ง เซ่นพิษ AI  appeared first on The Signals.

วิกฤตเลิกจ้าง 2026 ตกงาน 4 หมื่นจนอาจสูงเฉียด 5 แสนคน  ทางรอดแรงงานไทยอยู่ไหน?

บทความนี้จะพาไปเจาะลึกทุกประเด็นจากข้อเท็จจริง ทั้งสาเหตุเบื้องหลังตัวเลขสถิติ ผลกระทบจากนโยบายในอดีต ไปจนถึงการสำรวจแนวทางยกระดับคุณภาพชีวิตแรงงานไทยให้สอดรับกับความเปลี่ยนแปลงทางอุตสาหกรรม 

จากจุดสูงสุด สู่ยุคลดทอนอุตสาหกรรม 

ในเบื้องต้น ข้อมูลจากการคาดการณ์ของศูนย์วิจัยกสิกรไทยระบุตัวเลขที่น่าตกใจว่า ปัจจุบันมีตัวเลขการเลิกจ้างงานและมีแรงงานหลุดออกจากระบบสูงถึงประมาณ 40,000 คนต่อเดือน ซึ่งถือเป็นตัวเลขที่ใกล้เคียงกับข้อมูลสรุปจากสำนักงานประกันสังคม ปรากฏการณ์นี้ตอกย้ำให้เห็นว่าประเทศไทยกำลังเผชิญกับภาวะการลดทอนอุตสาหกรรม (Deindustrialization) อย่างเต็มรูปแบบ

สืบเนื่องจาก ภาคอุตสาหกรรมดั้งเดิมกำลังจะหายไป และถูกแทนที่ด้วยภาคบริการ (Service Sector) มากขึ้น หากอุตสาหกรรมชิ้นส่วนยานยนต์ (Auto Parts) ที่เคยเป็นเส้นเลือดใหญ่จบลง ประเทศเราอาจจะไม่มีภาคอุตสาหกรรมที่แท้จริงเหลืออยู่อีกต่อไป คงเหลือเพียงงานดูแลผู้สูงอายุ งานบริการในโรงแรม หรือแรงงานในรูปแบบกิ๊กเวิร์กเกอร์ (Gig Worker) อย่างพนักงานส่งของ ไรเดอร์ หรือบริการเรียกพนักงานนวดและแม่บ้านทำความสะอาดที่พัก

ตัวอย่างที่เห็นภาพชัดเจนที่สุด คือ กรณีการประท้วงยาวนานกว่า 1 ปี (นับตั้งแต่มกราคม 2568) ที่หน้าทำเนียบรัฐบาลของกลุ่มแรงงานบริษัทยานภัณฑ์ ซึ่งเป็นบริษัทใหญ่ระดับตำนานในวงการชิ้นส่วนยานยนต์ของไทยที่เปิดมานานกว่า 70 ปี แต่ท้ายที่สุดก็ประสบปัญหาและต้องปิดตัวลง ส่งผลให้พนักงานกว่า 800 ชีวิตต้องตกงานทันทีโดยไม่ได้รับค่าชดเชยตามกฎหมาย จากคนที่เคยมีฐานะการเงินมั่นคง มีเงินเก็บ ซื้อรถ ส่งลูกเรียน และผ่อนบ้านได้ ต้องหล่นเข้าสู่สภาวะยากจนแบบฉับพลันเพราะภาระหนี้สิน นี่คือภาพสะท้อนว่าแม้แต่งานในโรงงานที่ดูเหมือนจะมั่นคง ก็ไม่สามารถอยู่รอดได้อีกต่อไป และสำหรับผู้ที่ทำงานอยู่ในระบบแล้ว คำแนะนำที่ดีที่สุด คือ การรักษางานเอาไว้ให้มั่นคงที่สุด เพราะต่อให้ได้งานประจำที่ดี ก็ไม่มีสิ่งใดรับประกันได้อีกต่อไปว่าจะสามารถทำงานนั้นไปได้จนถึงวัยเกษียณเหมือนคนรุ่นพ่อแม่

เมื่อกลยุทธ์ “ค่าแรงต่ำ” ถึงทางตัน และพายุภูมิรัฐศาสตร์

ย้อนกลับไป ตั้งแต่สมัยจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ประเทศไทยมีนโยบายในการกดค่าแรงให้ต่ำเพื่อดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศ ต่อมาในยุค พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ (ทศวรรษ 2520–2530) มีการพัฒนาพื้นที่ชายฝั่งทะเลตะวันออก (Eastern Seaboard) เพื่อดึงดูดโรงงานเหล่านี้ ก่อนจะพัฒนาเป็นเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) อย่างเป็นทางการในปี 2561 

ทว่าในปัจจุบัน ผลกระทบจากนโยบายนี้กำลังย้อนกลับมาส่งผลเสีย แรงงานจำเป็นต้องได้รับการพัฒนาทักษะ (Upskill) แต่เราไม่เคยเตรียมความพร้อมมาก่อน โลกได้ย้ายฐานการผลิตไปที่อื่นแล้ว ไม่ว่าจะเป็นเพราะเทคโนโลยีใหม่ ตลาดใหม่ หรือการมาถึงของรถยนต์ไฟฟ้า (EV) ที่เข้ามาแทนที่รถยนต์สันดาบ รัฐบาลที่พึ่งพานโยบายเศรษฐกิจแบบเดิมๆ มานานจนตอนนี้ถึงทางตัน และยังไม่แน่ชัดว่าจะต้องดำเนินการอย่างไรต่อไป

ยิ่งไปกว่านั้น เรายังเผชิญกับวิกฤตพลังงานน้ำมันและการพึ่งพาทรัพยากรฟอสซิลที่สูงมาก วิกฤตนี้ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงและลุกลามเป็นโดมิโน เมื่อรถบรรทุก 10 ล้อขาดแคลนน้ำมันสำหรับขนส่งไข่ไก่ ราคาไข่ไก่ก็จะพุ่งสูงขึ้น ส่งผลกระทบต่อเนื่องไปถึงราคาอาหารในออฟฟิศเมืองหลวง ท้ายที่สุดทุกคนต้องแบกรับภาระค่าครองชีพที่เพิ่มขึ้น การขนส่งน้ำมันทำให้เราต้องพึ่งพาสถานการณ์ภูมิรัฐศาสตร์ (Geopolitics) อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ยิงกันที่ไหนเราก็เดือดร้อนทันที

ในทางกลับกัน สถานการณ์นี้อาจเป็นโอกาสให้เราหันมามองทางเลือกใหม่ ตัวอย่างเช่น จีนที่เริ่มหันมาลงทุนด้านการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสีเขียว (Green Transition) เช่น พลังงานแสงอาทิตย์และกังหันลม ซึ่งช่วยลดความจำเป็นในการพึ่งพาการขนส่งน้ำมัน เพราะเราไม่สามารถขุดเจาะน้ำมันจากอ่าวไทยได้ตลอดไป และยังต้องพึ่งพาการนำเข้าจากตะวันออกกลาง เวเนซุเอลา หรือสหรัฐอเมริกา

ความเป็นจริงของสายอาชีพ และฐานข้อมูลประกันสังคมที่ซ่อนอยู่

อีกหนึ่งประเด็นที่น่าสนใจ คือ ความต้องการช่างเทคนิค ผู้ที่จบวุฒิ ปวช. หรือ ปวส. ล้วนมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมทั่วโลก แต่ในภาวะลดทอนอุตสาหกรรม โรงงานต่างๆ หันไปใช้หุ่นยนต์และแขนกลอัตโนมัติในการผลิต และใช้ระบบห่วงโซ่อุปทานระดับโลกที่มีการกระจายฐานการผลิต แรงงานมักจะไม่เลือกทำงานในโรงงานที่ไม่มีโอที (Overtime) เพราะฐานเงินเดือนเริ่มต้นไม่สูง นอกจากการทำงานเต็มเวลา 6 วัน หรือ 48 ชั่วโมงต่อสัปดาห์แล้ว พวกเขายังต้องแย่งกันทำโอทีเพื่อให้มีรายได้เพียงพอต่อค่าครองชีพ และงานที่มีโอทีก็เริ่มหายากขึ้นเรื่อยๆ เส้นทางชีวิตแบบเดิมที่ตั้งใจเรียน ทำเกรดดีๆ จบมาเข้าโรงงาน เก็บเงินเกษียณแล้วไปซื้อบ้านต่างจังหวัด ไม่มีให้เห็นอย่างชัดเจนอีกแล้ว

ทั้งนี้ แนวโน้มการไหลออกจากระบบแรงงานนี้เกิดขึ้นมานานนับ 10 ปีแล้ว เราไม่เคยมีช่วงเวลาที่แรงงานหลั่งไหลเข้าสู่ระบบเป็นหลักอีกเลยนับตั้งแต่ยุคอุตสาหกรรมสิ่งทอรุ่งเรืองในช่วงทศวรรษ 70s, 80s และ 90s ซึ่งสำนักงานประกันสังคมมีตัวเลขข้อมูลนี้มาตลอดระยะเวลา 30 ปีที่ผ่านมา

ข้อมูลเชิงลึกเหล่านี้ ระบุชัดเจนว่าแรงงานมีการย้ายข้ามอุตสาหกรรม (เช่น สิ่งทอ สิ่งพิมพ์ ยานยนต์ โรงแรม ออฟฟิศ) ตกงานด้วยสาเหตุอะไร ใช้เงินว่างงานกี่เดือน และย้ายไปเป็นแรงงานนอกระบบหรือไม่ แต่ปัญหา คือ หน่วยงานภายนอก นักวิจัย หรือหน่วยงานอย่าง TDRI ยังไม่สามารถเข้าถึงได้อย่างเต็มที่ เนื่องจากติดอุปสรรคความล่าช้าในระบบราชการ (Red Tape) หากเราสามารถนำข้อมูลเหล่านี้มาทำ Big Data หรือ Open Data ได้ เราจะได้คำตอบที่ชัดเจนถึงโครงสร้างเชิงลึกของอุตสาหกรรมไทย

เมื่อเจาะลึกถึงตัวเลข หากระบบประกันสังคมให้การดูแลได้ไม่ดีพอ สถานการณ์ที่แย่ที่สุด คือ การที่แรงงานไหลออกไปอยู่นอกระบบมากขึ้นเรื่อยๆ ปัจจุบันเรามีแรงงานในระบบประกันสังคม (ม.33) ประมาณ 12.2 ล้านคน ในจำนวนนี้เป็นแรงงานข้ามชาติที่อยู่ในระบบ ม.33 ประมาณ 1.3 ล้านคน ดังนั้น จึงเหลือแรงงานไทยในระบบจริงๆ ราว 10.9 ล้านคน และหากยังมีคนหลุดออกจากระบบเดือนละ 40,000 คน อีกไม่นานแรงงานในระบบก็จะเหลือจำนวนน้อยมาก นำไปสู่วิกฤตที่กองทุนประกันสังคมคุ้มครองได้เพียงกลุ่มเล็กๆ ในขณะที่แรงงานนอกระบบไม่ได้รับสิทธิอย่างเต็มที่

ทางรอดแห่งอนาคต ร่าง พ.ร.บ. “ประกันสังคมถ้วนหน้า”

เพื่อรับมือกับวิกฤตดังกล่าว การแก้ปัญหาหนึ่ง คือ การดึงภาคอุตสาหกรรมกลับมาตั้งฐานในไทยอย่างยั่งยืนโดยยึดโยงกับประเทศ (Industrialize) แต่หากไม่ทัน การมุ่งช่วยเหลือแรงงานที่ไหลออกไปนอกระบบจึงเป็นสิ่งสำคัญที่สุด

ขณะนี้ ยังอยู่ในขั้นตอนการเสนอและผลักดัน โดยกลุ่มประกันสังคมก้าวหน้า ซึ่งนำเสนอร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคมถ้วนหน้า ต่อรัฐสภา แต่ยังไม่ผ่านกระบวนการนิติบัญญัติ จึงยังไม่มีผลบังคับใช้เป็นกฎหมาย หลักการพื้นฐาน คือ คนไทยทุกคนที่มีอายุระหว่าง 15–65 ปี จะมีสถานะเป็นผู้ประกันตนโดยอัตโนมัติ โดยให้เข้าสู่ระบบประกันสังคมมาตรา 40 เป็นพื้นฐาน (ช่วงอายุนี้เป็นเกณฑ์ของ ม.40 ที่บังคับใช้ในปัจจุบัน) ไม่ว่าจะมีงานทำหรือไม่ก็ตาม หลังจากนั้น หากเข้าทำงานในระบบบริษัทก็จะปรับเป็นมาตรา 33 และหากตกงานโดยไม่ได้ส่งมาตรา 39 ต่อ ก็จะถูกปรับกลับมาอยู่ในมาตรา 40 ดังเดิม

นอกจากนี้ หากมีการจัดการเลือกตั้งคณะกรรมการ (บอร์ด) ประกันสังคมโดยระบุข้อบังคับไว้ชัดเจนในกฎหมาย (Hardcode) แทนการอ้างอิงเพียงกฎกระทรวงที่มีช่องโหว่ เราจะสามารถใช้กลไกนี้ยิงสวัสดิการให้ตรงจุดได้มากขึ้น เช่น การออกแบบเงื่อนไข (Defined Benefit) ให้อุดหนุนค่าแว่นตาสำหรับผู้ส่งเงินสมทบมาตรา 40 การช่วยสนับสนุนค่าอุปกรณ์สำหรับศิลปิน หรือกระทั่งค่าน้ำมันและค่าซ่อมรถสำหรับผู้ขับวินมอเตอร์ไซค์ สวัสดิการรูปแบบนี้สามารถเกิดขึ้นได้จริงเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของแรงงานอิสระ

ฉากทัศน์ที่อาจเกิดขึ้นจริงในอนาคตอันใกล้

จากแนวโน้มและชุดข้อมูลทั้งหมด อนาคตของแรงงานไทยกำลังเดินหน้าเข้าสู่จุดเปลี่ยนผ่านที่ไม่มีวันหวนกลับ สิ่งที่คาดว่าจะเกิดขึ้นจริงตามหลักความเป็นจริงทางเศรษฐศาสตร์ คือ

1. การปรับตัวสู่ Gig Economy อย่างสมบูรณ์ แรงงานจำนวนมากจะไม่ได้อยู่ในออฟฟิศหรือโรงงานอีกต่อไป แพลตฟอร์มงานอิสระจะกลายเป็นนายจ้างหลัก ซึ่งทำให้โมเดลสวัสดิการรัฐต้องเปลี่ยนวิธีคิดจากการ “ผูกติดกับบริษัท” มาเป็น “ผูกติดกับตัวบุคคล”
2. ความสำคัญของการเปิดเผยข้อมูล (Open Data) ภาครัฐจะถูกกดดันให้ต้องปลดล็อกข้อจำกัดทางราชการ (Red Tape) เพื่อให้นักวิเคราะห์และภาคเอกชนนำข้อมูลสถิติจากประกันสังคมมาต่อยอดเป็นนโยบายเชิงรุก ป้องกันการล่มสลายของกองทุน
3. Green Skills คือ เครื่องมือรอดชีวิต ในขณะที่อุตสาหกรรมเก่าล้มหายตายจาก การเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสีเขียวที่ทั่วโลกกำลังลงทุน จะสร้างสายงานประเภทใหม่ ทักษะทางเทคนิคจะยังจำเป็น แต่ต้องเป็นเทคนิคที่ประยุกต์เข้ากับนวัตกรรมยุคใหม่ ไม่ใช่สายพานการผลิตแบบดั้งเดิม

การรับมือกับความเปลี่ยนแปลงไม่ใช่แค่การรอคอยความช่วยเหลือ แต่คือ การทำความเข้าใจโครงสร้างที่กำลังพลิกโฉม เพื่อหาจุดยืนใหม่ในสมรภูมิเศรษฐกิจที่ไม่มีอะไรรองรับเราไว้เหมือนในอดีตอีกต่อไป

ตารางสรุปจุดเปลี่ยนแรงงานไทย 2026 ดิสรัปชันและทางรอด

อ้างอิงจาก 

• https://www.youtube.com/watch?v=dXahZIFxGH0
• https://fact-link.com/home/yarnapund/
• https://data.creden.co/company/general/0107547000168
• https://www.pier.or.th/blog/2024/0502/
• https://www.thaipbs.or.th/news/content/348644
• https://www.sso.go.th
• https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/31/iid/431017
• https://www.facebook.com/ProgressiveSSO/
• https://www.eeco.or.th

The post วิกฤตเลิกจ้าง 2026 ตกงาน 4 หมื่นจนอาจสูงเฉียด 5 แสนคน  ทางรอดแรงงานไทยอยู่ไหน? appeared first on The Signals.

Meta เล็งปลดพนักงาน 10% ทั่วโลก ปูทางสู่ยุค AI เต็มตัว

สำหรับการเลิกจ้างในเฟสแรก แหล่งข่าวเปิดเผยว่า Meta จะปรับลดพนักงานลงประมาณ 10% ของจำนวนพนักงานทั้งหมดทั่วโลก หรือคิดเป็นตัวเลขสูงถึงราวๆ 8,000 ชีวิต นอกจากนี้ แผนการลดขนาดองค์กรยังถูกวางสเต็ปยาวไปจนถึงช่วงครึ่งหลังของปี แม้ว่ารายละเอียดเชิงลึกอย่างวันที่แน่ชัดหรือขนาดของจำนวนพนักงานที่จะได้รับผลกระทบในระลอกถัดไปยังไม่ถูกเคาะออกมาอย่างเป็นทางการ ทว่ากลุ่มผู้บริหารระดับสูงอาจมีการปรับเปลี่ยนแผนงานได้ตลอดเวลา โดยขึ้นอยู่กับพัฒนาการและศักยภาพของเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่จะเข้ามามีบทบาทต่อระบบนิเวศของบริษัท

ย้อนกลับไปเมื่อเดือนที่แล้ว สำนักข่าวรอยเตอร์เคยรายงานกระแสข่าวลือหนาหูว่า Meta มีแผนเตรียมหั่นจำนวนพนักงานทั่วโลกในสัดส่วนที่สูงถึง 20% หรืออาจจะมากกว่านั้น ซึ่งจนถึงตอนนี้ ทาง Meta เองก็ยังคงปิดปากเงียบและปฏิเสธที่จะแสดงความคิดเห็นใดๆ เกี่ยวกับไทม์ไลน์รวมถึงขอบเขตของการเลิกจ้างที่กำลังจะเกิดขึ้น

เดิมพันมหาศาลของซีอีโอ และคลื่นเลิกจ้างในซิลิคอนแวลลีย์

ความเคลื่อนไหวครั้งนี้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นภาพสะท้อนวิสัยทัศน์ของ Mark Zuckerberg ที่กำลังทุ่มเม็ดเงินมหาศาลระดับหลายแสนล้านดอลลาร์สหรัฐฯ เข้าสู่สนาม AI อย่างเต็มตัว โดยมีเป้าหมายเพื่อรื้อโครงสร้างการทำงานภายในบริษัทใหม่ทั้งหมดให้หมุนรอบเทคโนโลยีสุดล้ำนี้ ซึ่งทิศทางดังกล่าวสอดคล้องกับพฤติกรรมของบริษัทชั้นนำระดับบิ๊กเนมในสหรัฐฯ โดยเฉพาะในกลุ่มอุตสาหกรรมเทคโนโลยีที่แห่กันปรับตัวกันอย่างดุเดือดในปีนี้

ลองมองไปที่เพื่อนบ้านอย่าง Amazon.com ก็เพิ่งจะเฉือนพนักงานระดับองค์กรทิ้งไปถึง 30,000 คนในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา หรือคิดเป็นตัวเลขเกือบ 10% ของกลุ่มพนักงานออฟฟิศทั้งหมด (White-collar) ในขณะที่บริษัทฟินเทคชื่อดังอย่าง Block ก็ขยับตัวแรงไม่แพ้กัน โดยประกาศปลดพนักงานออกเกือบครึ่งบริษัทเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา

ประเด็นที่น่าจับตา คือ ในกรณีของการเลิกจ้างทั้งสองบริษัทนั้น กลุ่มผู้บริหารต่างเชื่อมโยงเหตุผลของการลดจำนวนบุคลากรเข้ากับ “การยกระดับประสิทธิภาพ” (Efficiency gains) ซึ่งเป็นผลพลอยได้จากการนำเทคโนโลยี AI เข้ามาช่วยทำงานแทบทั้งสิ้น

ข้อมูลอ้างอิงจาก Layoffs.fyi เว็บไซต์ศูนย์รวมข้อมูลที่ติดตามสถานการณ์การเลิกจ้างของบริษัทเทคฯ ทั่วโลก เผยตัวเลขที่น่าตกใจว่า นับตั้งแต่ต้นปีจนถึงปัจจุบัน มีพนักงานต้องสูญเสียหน้าที่การงานไปแล้วถึง 73,212 ราย ขณะที่สถิติรวมของตลอดทั้งปี 2024 ที่ผ่านมานั้น ตัวเลขการเลิกจ้างพุ่งสูงถึง 153,000 ราย

จาก ปีแห่งประสิทธิภาพ สู่ ยุคแห่ง AI

มรสุมการปลดพนักงานของ Meta ในปีนี้ ถือเป็นระลอกที่หนักหน่วงที่สุดนับตั้งแต่บริษัทเคยทำการปรับโครงสร้างครั้งใหญ่ในช่วงปลายปี 2022 ลากยาวมาถึงต้นปี 2023 ซึ่งตอนนั้นถูกตั้งธีมคีย์เวิร์ดอย่างสวยหรูว่าเป็น “ปีแห่งประสิทธิภาพ” (Year of Efficiency) โดยมีการหั่นตำแหน่งงานทิ้งไปกว่า 21,000 ตำแหน่ง ในยุคนั้น หุ้นของ Meta ร่วงดิ่งลงอย่างรุนแรง และบริษัทต้องดิ้นรนอย่างหนักเพื่อแก้ไขการประเมินตัวเลขการเติบโตในช่วงโควิด-19 ที่สูงเกินจริงจนพิสูจน์แล้วว่าไม่สามารถรักษาระดับไว้ได้อย่างยั่งยืน

ทว่าบริบทของการเลิกจ้างในรอบนี้แตกต่างออกไปโดยสิ้นเชิง ปัจจุบัน Meta ยืนอยู่ในจุดที่มีเสถียรภาพทางการเงินที่สะดวกสบายและแข็งแกร่งกว่าเดิมมาก แต่สิ่งที่กลุ่มผู้บริหารวาดฝันไว้คือภาพอนาคตขององค์กรที่มีลำดับชั้นการบริหารจัดการที่น้อยลง (Fewer management layers) และมีประสิทธิภาพสูงขึ้นทะลุเพดาน จากการมีเทคโนโลยี AI เป็นผู้ช่วยเคียงบ่าเคียงไหล่คนทำงาน

หากเจาะลึกไปที่ตัวเลขทางการเงิน หุ้นของ Meta ปรับตัวบวกขึ้นถึง 3.68% นับตั้งแต่เริ่มต้นปีนี้ แม้ว่าราคาปัจจุบันจะปรับย่อลงมาบ้างจากจุดสูงสุดเป็นประวัติการณ์ที่ทำไว้เมื่อช่วงฤดูร้อนปีที่แล้วก็ตาม นอกจากนี้ ในปีที่ผ่านมา Meta ยังโชว์ฟอร์มโหดด้วยการกวาดรายได้ทะลุ 200,000 ล้านดอลลาร์ และโกยกำไรไปถึง 60,000 ล้านดอลลาร์ แม้จะต้องแบกรับรายจ่ายก้อนโตที่ทุ่มไปกับการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ก็ตาม

ข้อมูลจากเอกสารแจ้งผลประกอบการล่าสุด ระบุว่า บริษัทซึ่งมีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่เมืองเมนโลพาร์ก รัฐแคลิฟอร์เนียแห่งนี้ มีพนักงานประจำรวมทั้งสิ้นเกือบ 79,000 คน ณ วันที่ 31 ธันวาคมที่ผ่านมา

ยิ่งไปกว่านั้น ในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา Meta ยังได้เดินหน้าเขย่าโครงสร้างทีมงานในแผนก Reality Labs พร้อมกับโยกย้ายพลพรรควิดศวกรหัวกะทิจากทั่วทั้งองค์กรให้มารวมศูนย์อยู่ภายใต้แผนกใหม่เอี่ยมที่มีชื่อว่า “Applied AI” โดยองค์กรใหม่นี้ได้รับมอบหมายภารกิจระดับพระกาฬในการเร่งพัฒนาเอเจนต์ AI (AI Agents) ที่สามารถเขียนโค้ดและลงมือจัดการงานที่มีความซับซ้อนได้แบบเบ็ดเสร็จด้วยตัวเอง

แหล่งข่าวรายหนึ่งยังเปิดเผยข้อมูลเพิ่มเติมว่า พนักงานบางส่วนจะถูกโอนย้ายไปยังหน่วยงานที่ชื่อว่า “Meta Small Business” ซึ่งเป็นแผนกใหม่ที่เพิ่งก่อตั้งขึ้นเมื่อเดือนที่แล้ว เพื่อให้สอดรับกับการปรับขบวนทัพองค์กรในครั้งนี้

Meta กำลัง “รีดไขมัน” องค์กร

ปรากฏการณ์ที่ Meta รวมถึงบรรดายักษ์ใหญ่ด้านเทคโนโลยีฝั่งสหรัฐฯ กำลัง “รีดไขมัน” องค์กรและหันมาพึ่งพาศักยภาพของ AI นั้น ไม่ใช่แค่เรื่องของการจัดการต้นทุนระยะสั้น แต่เป็น “จุดเปลี่ยนผ่าน” (Paradigm Shift) ครั้งสำคัญที่ใครมองเห็นก่อน ย่อมคว้าโอกาสไว้ได้ก่อน

ในโลกที่ความรวดเร็วและต้นทุนที่ยืดหยุ่น คือ เครื่องชี้วัดผู้ชนะ องค์กรที่สามารถผสาน AI เข้ากับระบบการทำงานจนลดการพึ่งพามนุษย์ในงานที่สามารถใช้เครื่องจักรทำแทนได้สำเร็จ จะมีอัตรากำไร (Profit Margin) ที่กว้างขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ สิ่งที่จะเกิดขึ้นต่อจากนี้คือโดมิโนเอฟเฟกต์ในภาคธุรกิจอื่นๆ ที่จะต้องเร่งประยุกต์ใช้ AI อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เพื่ออุดรอยรั่วและสู้ศึกในน่านน้ำการแข่งขันระดับโกลบอล

สำหรับมุมมองทางด้านการลงทุน นี่คือ ช่วงเวลาแห่งการร่อนทอง เรากำลังอยู่ในยุคที่ต้องคัดกรองสินทรัพย์และหุ้นของบริษัทที่ไม่ได้แค่วิ่งตามกระแส AI ฉาบฉวย แต่คือองค์กรที่สามารถดึงเทคโนโลยีนี้มาแปลงเป็นผลกำไรและเสริมรากฐานโครงสร้างพื้นฐานของบริษัทได้จริง การที่ผู้นำระดับโลกยอมเฉือนเนื้อตัวเองเพื่อจัดทัพสู่ยุค AI เต็มรูปแบบ ย่อมเป็นสัญญาณที่ชัดเจนที่สุดว่าเทคโนโลยีนี้คือ “อาวุธหลัก” ที่จะชี้วัดมูลค่าและทิศทางของบริษัทในทศวรรษหน้า การทำความเข้าใจมูฟเมนต์เหล่านี้ คือ ประตูบานใหญ่ที่จะเปิดรับโอกาสการสร้างความมั่งคั่งในอนาคตที่ทุกระบบเศรษฐกิจถูกขับเคลื่อนด้วยข้อมูลและปัญญาประดิษฐ์อย่างแท้จริง

ตารางสรุปไทม์ไลน์ & อินไซต์ Meta รีดไขมันองค์กร สู่ยุค AI เต็มตัว

อ้างอิงจาก

• https://www.reuters.com/world/meta-targets-may-20-first-wave-layoffs-additional-cuts-later-2026-2026-04-17

The post Meta เล็งปลดพนักงาน 10% ทั่วโลก ปูทางสู่ยุค AI เต็มตัว appeared first on The Signals.