สวีเดนทุบสถิติ 40 ปี! เลือกนิวเคลียร์จิ๋ว Rolls-Royce กู้วิกฤตพลังงานยุค AI

โดยไฮไลต์สำคัญ คือ การตัดสินใจเลือก Rolls-Royce แบรนด์วิศวกรรมระดับโลก ให้เป็นผู้จัดหาเตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็กแบบโมดูลาร์ (Small Modular Reactors – SMRs) จำนวน 3 เครื่อง สำหรับเมกะโปรเจกต์บนชายฝั่งตะวันตกของประเทศ นี่ไม่ใช่แค่ข่าวพลังงานธรรมดา แต่มันคือ สัญญาณบ่งชี้ถึงทิศทางแห่งอนาคตที่ทั่วโลกต้องจับตามอง

บทสรุปแห่งการเฟ้นหาที่กินเวลายาวนานถึง 3 ปีเต็ม

บริษัทพัฒนาโครงการไฟฟ้านิวเคลียร์อย่าง Videberg Kraft ซึ่งเป็นการจับมือกันระหว่างยักษ์ใหญ่ Vattenfall และ Industrikraft ได้ประกาศเลือกใช้เทคโนโลยี SMR ของ Rolls-Royce อย่างเป็นทางการ การตัดสินใจครั้งนี้ ไม่ใช่เรื่องบังเอิญหรือเกิดขึ้นชั่วข้ามคืน แต่ผ่านการประเมินและชนะจากการคัดเลือกทางเทคโนโลยี ที่เริ่มต้นมาจากตัวเลือกกว่า 75 แบบ ตลอดระยะเวลา 3 ปีเต็ม โดยในรอบสุดท้าย Rolls-Royce สามารถเอาชนะคู่แข่งคนสำคัญอย่างเครื่องปฏิกรณ์รุ่น BWRX-300 ของ GE Vernova Hitachi ไปได้อย่างสวยงาม

สเปกของโปรเจกต์นี้น่าสนใจมาก เตาปฏิกรณ์ทั้ง 3 เครื่องถูกออกแบบมาให้ผลิตกระแสไฟฟ้าได้เครื่องละ 470 เมกะวัตต์ (MW) โดยจะถูกนำไปติดตั้งที่คาบสมุทร Värö ซึ่งอยู่ใกล้กับโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ Ringhals ที่เปิดใช้งานอยู่แล้วในปัจจุบัน เมื่อโครงการเสร็จสมบูรณ์ จะสามารถเติมกำลังการผลิตไฟฟ้าเข้าสู่ระบบโครงข่ายของประเทศได้สูงถึงราวๆ 1.5 กิกะวัตต์ (GW) เลยทีเดียว โดยตั้งเป้าหมายว่าหน่ว ยผลิตไฟฟ้าเครื่องแรกจะพร้อมเดินเครื่องและจ่ายไฟได้ในช่วงกลางทศวรรษ 2030 (ราวปี 2035)

“สิ่งที่ทำให้ SMR ของ Rolls-Royce โดดเด่น คือ เครือข่ายผู้รับเหมาช่วง (Subcontractors) ที่แข็งแกร่งมากๆ และที่สำคัญ คือ ส่วนใหญ่ตั้งอยู่ในรัศมีทางภูมิศาสตร์ที่ใกล้เคียงกับเรา” Desirée Comstedt รักษาการซีอีโอของ Videberg Kraft เผยถึงเหตุผลเบื้องหลังดีลนี้

ในขณะที่ Anna Borg ซีอีโอของ Vattenfall และหนึ่งในบอร์ดบริหารของ Videberg Kraft ได้เสริมประเด็นนี้ว่า เตาปฏิกรณ์รุ่นนี้ เป็นแบบอัดความดันน้ำ (Pressurized Water Reactor) ซึ่งเป็นเทคโนโลยีประเภทเดียวกับที่ใช้ในโรงไฟฟ้า Ringhals ปัจจุบัน จึงเป็น “เทคโนโลยีที่ได้รับการพิสูจน์แล้วว่า ใช้งานได้จริง” และมาพร้อมกับ “โครงสร้างสัญญาที่มีความน่าดึงดูดใจในเชิงพาณิชย์”

บริษัท Videberg Kraft ซึ่งมี Vattenfall ถือหุ้น 80% และกลุ่มบริษัทขนาดใหญ่ที่สุดของสวีเดนถือหุ้นอีก 20% วางแผนที่จะสร้างโรงไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์แห่งใหม่ในพื้นที่ของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ Ringhals ในปัจจุบันทางตะวันตกเฉียงใต้ของสวีเดน

การขยับตัวครั้งนี้ ทำให้สวีเดนกลายเป็นประเทศที่ 3 ในยุโรปที่เลือกใช้เทคโนโลยี SMR ของ Rolls-Royce ตามรอยสาธารณรัฐเช็กและสหราชอาณาจักร นอกจากนี้ รัฐบาลฝ่ายขวาของสวีเดนต้องการฟื้นฟูพลังงานนิวเคลียร์ ท่ามกลางความกังวลด้านความมั่นคงทางพลังงาน และการคาดการณ์ว่า ความต้องการใช้ไฟฟ้าจะเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่าภายในปี 2045 โดยวางแผนที่จะเข้าถือหุ้นส่วนใหญ่ 60% ในบริษัท Videberg Kraft ซึ่งรอการอนุมัติจากรัฐสภาอยู่

คลื่นลูกใหม่ด้านนิวเคลียร์

การคัดเลือกผู้ชนะในครั้งนี้ เกิดขึ้นท่ามกลางกระแสความตื่นตัวด้านพลังงานนิวเคลียร์ที่กำลังก่อตัวเป็นคลื่นลูกใหญ่ไปทั่วสวีเดน

ลองดูความเคลื่อนไหวในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมาเป็นตัวอย่าง บริษัทผู้ให้บริการด้านนิวเคลียร์อย่าง Studsvik ได้ยื่นขอรับการสนับสนุนจากรัฐบาล ภายใต้โครงการที่ชื่อว่า ReFirm เพื่อสร้างกำลังการผลิตไฟฟ้านิวเคลียร์ใหม่สูงถึง 1,400 MW ในพื้นที่ทางตอนใต้ของประเทศ โดยเล็งเห็นว่าพื้นที่ Valdemarsvik และ Nyköping เป็นทำเลที่มีความพร้อมสูงสุด

ในเวลาไล่เลี่ยกัน Blykalla ผู้พัฒนาเตาปฏิกรณ์ขั้นสูง ก็ได้ยื่นเรื่องขอเงินทุนสนับสนุนจากรัฐบาล สำหรับโครงการก่อสร้างโรงไฟฟ้าในพื้นที่ Norrsundet ซึ่งจะใช้เตาปฏิกรณ์ระบายความร้อนด้วยตะกั่ว (Lead-cooled) รุ่น SEALER จำนวน 6 เครื่อง รวมกำลังการผลิต 330 MW

เพื่อให้เห็นภาพความเอาจริงเอาจังของภาครัฐ รัฐบาลสวีเดนได้เสนอแพ็กเกจสนับสนุนแบบจัดเต็มมูลค่าสูงถึง 4.4 แสนล้านโครนสวีเดน (หรือคิดเป็นเงินราวๆ 4.7 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ) ซึ่งครอบคลุมทั้งการให้เงินกู้ การรับประกันราคาระยะยาวถึง 40 ปี รวมถึงการเข้าไปช่วยเหลือด้านการจัดการกากนิวเคลียร์ เพื่อผลักดันให้เกิดกำลังการผลิตไฟฟ้านิวเคลียร์ใหม่ให้ได้อย่างน้อย 5,000 MW

ย้อนกลับไปเมื่อปีที่แล้ว รัฐสภาสวีเดนเพิ่งจะผ่านร่างกฎหมายว่าด้วยการให้ความช่วยเหลือแห่งรัฐ (State Aid Legislation) ซึ่งถือเป็นกรอบการทำงานแรกสำหรับการสร้างเตาปฏิกรณ์ใหม่ในรอบกว่า 4 ทศวรรษเลยทีเดียว

นัยสำคัญทำไมเรื่องนี้ถึงพลิกโฉมโลก?

แรงขับเคลื่อนสำคัญที่ทำให้สวีเดนต้องเร่งขยายขีดความสามารถด้านพลังงานนิวเคลียร์ มาจากความต้องการใช้ไฟฟ้าที่พุ่งสูงขึ้นอย่างก้าวกระโดด ไม่ว่าจะเป็นการเติบโตของศูนย์ข้อมูล (Data Centers) การปรับเปลี่ยนภาคอุตสาหกรรมให้มาใช้พลังงานไฟฟ้า (Industrial Electrification) ตลอดจนเป้าหมายด้านสภาพภูมิอากาศอันท้าทาย ที่ต้องการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกให้เป็นศูนย์ (Net-Zero Emissions) ภายในปี 2045

ตามแผนงาน (Roadmap) ของรัฐบาล ได้มองภาพในอนาคตไว้ว่า สวีเดนจำเป็นต้องมีโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดใหญ่เพิ่มขึ้นเทียบเท่ากับ 10 แห่ง ภายในปี 2045 เพื่อตอบโจทย์ความต้องการดังกล่าว

Chris Cholerton ซีอีโอของ Rolls-Royce SMR ได้ตอกย้ำถึงความสำเร็จครั้งนี้ว่า “นี่คือ การการันตีที่ทรงพลังถึงแนวทางที่เปลี่ยนโลกของเรา ในการส่งมอบกลุ่มเตาปฏิกรณ์ SMR ที่ได้มาตรฐาน” และยังเป็นข้อพิสูจน์ชั้นดีถึง “ความเชื่อมั่นของตลาดที่กำลังเติบโตขึ้นเรื่อยๆ ต่อเทคโนโลยีของเรา”

บทวิเคราะห์ : เมื่อโลกต้องหาสมดุลระหว่างพลังงาน ความมั่นคง และการเติบโต

หากมองให้ลึกกว่าตัวเลขการลงทุนและกำลังการผลิตไฟฟ้า การตัดสินใจของสวีเดนในครั้งนี้สะท้อนให้เห็นถึงโจทย์สำคัญที่หลายประเทศทั่วโลกกำลังเผชิญร่วมกัน นั่นคือการสร้างระบบพลังงานที่สามารถรองรับความต้องการไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยยังคงเดินหน้าไปสู่เป้าหมายการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในระยะยาว

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา การเติบโตของศูนย์ข้อมูล เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) และการเปลี่ยนผ่านภาคอุตสาหกรรมสู่ระบบไฟฟ้า ได้ทำให้ความต้องการพลังงานเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ขณะเดียวกัน หลายประเทศก็กำลังลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิล ซึ่งทำให้ประเด็นเรื่อง “ความมั่นคงทางพลังงาน” กลับมาเป็นวาระสำคัญอีกครั้ง

ภายใต้บริบทดังกล่าว พลังงานนิวเคลียร์จึงได้รับความสนใจมากขึ้นในฐานะแหล่งพลังงานคาร์บอนต่ำที่สามารถผลิตไฟฟ้าได้อย่างต่อเนื่องตลอด 24 ชั่วโมง โดยเฉพาะเทคโนโลยีเตาปฏิกรณ์ขนาดเล็กแบบโมดูลาร์ หรือ SMR ที่ถูกคาดหวังว่า จะช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นในการก่อสร้างและการขยายกำลังผลิตในอนาคต แม้ว่าเทคโนโลยีนี้ยังต้องพิสูจน์ความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจและประสิทธิภาพในการใช้งานจริงในวงกว้างก็ตาม

สิ่งที่เกิดขึ้นในสวีเดนจึงไม่ได้เป็นเพียงการเลือกผู้พัฒนาเทคโนโลยีนิวเคลียร์รายหนึ่งเท่านั้น แต่เป็นสัญญาณสะท้อนว่าประเทศต่างๆ กำลังมองหาทางเลือกที่หลากหลายมากขึ้นในการรับมือกับความท้าทายด้านพลังงานของศตวรรษที่ 21 ไม่ว่าจะเป็นพลังงานหมุนเวียน ระบบกักเก็บพลังงาน หรือพลังงานนิวเคลียร์รูปแบบใหม่

ท้ายที่สุดแล้ว คำถามสำคัญอาจไม่ใช่ว่าโลกควรเลือกพลังงานรูปแบบใดเพียงอย่างเดียว แต่คือการออกแบบ “ส่วนผสมของพลังงาน” ที่เหมาะสมกับบริบทของแต่ละประเทศ เพื่อสร้างสมดุลระหว่างความมั่นคงทางพลังงาน การเติบโตทางเศรษฐกิจ และความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อมในระยะยาว

และไม่ว่าผลลัพธ์จะเป็นอย่างไร การตัดสินใจของสวีเดนในวันนี้ กำลังกลายเป็นอีกหนึ่งกรณีศึกษาสำคัญที่ทั่วโลกจะจับตามองอย่างใกล้ชิดในทศวรรษข้างหน้า

ตารงสรุป : ดีลประวัติศาสตร์! ทำไมสวีเดนเลือกนิวเคลียร์จิ๋ว SMR พลิกโฉมพลังงานอนาคต?

อ้างอิงจาก 

• https://www.ft.com/content/69e92d5c-44f7-4a40-b251-b62c69c645b9?syn-25a6b1a6=1
• https://world-nuclear-news.org/articles/swedish-new-nuclear-project-selects-rolls-royce-smrs
• https://www.ans.org/news/article-8088/studsvik-applies-to-build-more-reactors-sweden-seeks-majority-control-of-smr-company/
• https://www.nucnet.org/news/studsvik-applies-for-state-support-for-1-4-gw-smr-programme-in-sweden-6-1-2026
• https://www.reuters.com/business/swedens-vattenfall-picks-rolls-royce-smr-nuclear-power-project-2026-06-15/
• https://world-nuclear-news.org/articles/swedish-new-nuclear-project-selects-rolls-royce-smrs

The post สวีเดนทุบสถิติ 40 ปี! เลือกนิวเคลียร์จิ๋ว Rolls-Royce กู้วิกฤตพลังงานยุค AI appeared first on The Signals.

โลกยุคใหม่กำลังก้าวเข้าสู่เทรนด์ของความยั่งยืนอย่างเต็มรูปแบบ ซึ่งปฏิเสธไม่ได้เลยว่าภาคอุตสาหกรรม คือ หนึ่งในฟันเฟืองสำคัญที่สร้างอิมแพคต่อสิ่งแวดล้อมมาอย่างยาวนาน ทว่าในวันนี้มูฟเมนต์ครั้งใหญ่ได้เกิดขึ้นเมื่อบริษัทยักษ์ใหญ่ด้านพลังงานอย่าง บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) ได้แท็กทีมร่วมกับ บริษัท บางกอกอินดัสเทรียลแก๊ส จำกัด (บีไอจี) ซึ่งเป็นผู้นำนวัตกรรมก๊าซอุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำของไทย เปิดสวิตช์เดินหน้าโครงการสุดล้ำอย่าง MAP2 หรือโรงแยกอากาศด้วยเทคโนโลยีแลกเปลี่ยนความเย็นจาก LNG อย่างเต็มกำลัง พร้อมจัดพิธีวางศิลาฤกษ์ในนาม บริษัท มาบตาพุด แอร์โปรดักส์ จำกัด ณ นิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด จังหวัดระยอง นับเป็นการสร้างปรากฏการณ์ใหม่ที่น่าจับตา

MAP2 คือ อะไร? ทำไมถึงเป็นจิ๊กซอว์ชิ้นสำคัญของอุตสาหกรรมไทย

หลายคนอาจจะสงสัยว่าโรงแยกอากาศหรือ Air Separation Unit (ASU) มีความสำคัญอย่างไร แท้จริงแล้วโครงสร้างพื้นฐานนี้ คือ หัวใจหลักในการผลิตก๊าซที่จำเป็นต่อหลากหลายอุตสาหกรรม ยิ่งไปกว่านั้น โครงการ MAP2 ไม่ใช่แค่โรงแยกอากาศธรรมดา แต่เป็นโรงแยกอากาศแห่งที่ 2 ของประเทศไทยที่ดึงเอาพลังงานความเย็นเหลือทิ้งจากการเปลี่ยนสถานะก๊าซธรรมชาติเหลว (Liquefied Natural Gas หรือ LNG) มาใช้งานให้เกิดประโยชน์สูงสุด

ด้วยเม็ดเงินลงทุนกว่า 2,000 ล้านบาท โปรเจกต์นี้ถูกออกแบบมาเพื่อพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านก๊าซอุตสาหกรรมให้มีความทันสมัยและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยมีกำลังการผลิตก๊าซอุตสาหกรรมลอตใหญ่ ไม่ว่าจะเป็นออกซิเจน ไนโตรเจน และอาร์กอน รวมสูงสุดถึง 450,000 ตันต่อปี ซึ่งถือว่าตอบโจทย์และเพียงพอต่อการรองรับดีมานด์ของภาคอุตสาหกรรมทั่วประเทศที่กำลังมองหาโซลูชันก๊าซอุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำเพื่อขับเคลื่อนธุรกิจไปสู่การเติบโตอย่างยั่งยืน

นอกจากนี้ จุดเด่นที่ทำให้โครงการนี้ คือ การเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานและสามารถลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในกระบวนการผลิตได้มากกว่า 50% เมื่อนำไปเทียบกับกระบวนการแยกอากาศรูปแบบเดิม ซึ่งถือเป็นตัวช่วยสำคัญที่จะมาสนับสนุนเป้าหมายระดับชาติ ในการผลักดันให้ประเทศไทยก้าวสู่การปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero Emissions) ภายในปี 2050 ให้กลายเป็นความจริง

ย้อนรอยความสำเร็จ MAP1 สู่การต่อยอดที่แข็งแกร่งกว่าเดิม

ก่อนที่เราจะดูผลลัพธ์ของ MAP2 เราต้องย้อนกลับไปดูความสำเร็จของโครงการรุ่นพี่อย่างโรงแยกอากาศ MAP1 ที่ได้เริ่มดำเนินการเชิงพาณิชย์มาตั้งแต่ปี 2564 ซึ่งโปรเจกต์นั้นได้พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า นวัตกรรมการนำพลังงานความเย็นจาก LNG มาใช้นั้นเวิร์กและตอบโจทย์แค่ไหน โดยสามารถลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้เฉลี่ยกว่า 100,000 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อปี หรือถ้าคิดเป็นตัวเลขรวมๆ ก็สามารถลดการปล่อยสะสมไปได้แล้วกว่า 3.7 แสนตัน

ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของเทคโนโลยีได้อย่างชัดเจนว่า สามารถยกระดับอุตสาหกรรมไทยสู่การเติบโตแบบคาร์บอนต่ำได้จริง และกลายมาเป็นต้นแบบสุดเจ๋งที่นำมาสู่การต่อยอดในโครงการ MAP2 อย่างที่เห็นในปัจจุบัน

เจาะลึกวิสัยทัศน์ผู้นำ สร้างการเปลี่ยนแปลงระดับห่วงโซ่คุณค่า

เพื่อทำความเข้าใจถึงแก่นแท้ของความร่วมมือในครั้งนี้ คุณอรลา เจริญลาภ กรรมการผู้จัดการ บีไอจี ได้บอกเล่าถึงเจตนารมณ์ว่า โครงการนี้สะท้อนความมุ่งมั่นของทั้งบีไอจีและ ปตท. ในการนำศักยภาพด้านโครงสร้างพื้นฐานด้านก๊าซธรรมชาติและ LNG มาต่อยอดสร้างคุณค่าเพิ่มให้กับภาคอุตสาหกรรมไทย ผ่านการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

ในขณะเดียวกัน บีไอจียังให้ความสำคัญกับการพัฒนาโซลูชันก๊าซอุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำ เพื่อช่วยให้ลูกค้าสามารถลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ตลอดทั้งห่วงโซ่คุณค่า การก่อเกิดของโครงการโรงแยกอากาศที่ใช้พลังงานความเย็นจาก LNG แห่งนี้ จึงนับเป็นอีกก้าวสำคัญของการนำเทคโนโลยีขั้นสูงมาประยุกต์ใช้ในประเทศไทย ซึ่งแน่นอนว่า จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานและลดก๊าซเรือนกระจกได้อย่างเป็นรูปธรรม สอดคล้องกับกลยุทธ์ Generating a Cleaner Future อย่างลงตัว อีกทั้งยังเป็นการตอกย้ำถึงความร่วมมือระยะยาวระหว่างบีไอจีและปตท. ในการผนึกกำลังขับเคลื่อนอุตสาหกรรมไทยให้ก้าวสู่ความยั่งยืนแบบไร้รอยต่อ

ทางฝั่ง ปตท. และ บีไอจี ต่างก็มีความเชื่อมั่นอย่างเต็มเปี่ยมว่า โครงการ MAP2 จะเข้ามาเป็นก้าวสำคัญในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของประเทศ เพื่อติดปีกเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคอุตสาหกรรมไทย ควบคู่ไปกับการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อม และผลักดันให้เกิดการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างสมดุลในระยะยาวบนเวทีโลก

ลมหายใจแห่งอนาคต เมื่อการเติบโตของอุตสาหกรรมเดินเคียงข้างลมหายใจของโลก

ท้ายที่สุดแล้ว การก้าวไปข้างหน้าของเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมไม่จำเป็นต้องสวนทางกับการดูแลรักษาธรรมชาติเสมอไป โครงการ MAP2 ได้จุดประกายภาพสะท้อนแห่งความหวังให้เราเห็นว่า เมื่อนวัตกรรมล้ำสมัยถูกนำมาเบลนด์เข้ากับความใส่ใจสิ่งแวดล้อม เราสามารถสร้างการเติบโตที่แข็งแกร่งได้โดยไม่ทิ้งภาระไว้ให้เจเนอเรชันถัดไป ภาพจำของโรงงานอุตสาหกรรมจะไม่ใช่ภาพของการปล่อยมลพิษอีกต่อไป แต่จะกลายเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศที่ช่วยถนอมและโอบกอดโลกใบนี้เอาไว้ นี่คือจุดเริ่มต้นของการสร้างลมหายใจที่สะอาดสะอ้าน เพื่อส่งมอบโลกที่น่าอยู่ให้กับทุกคนต่อไปอย่างแท้จริง

ตารางสรุป : สเปก MAP2 นวัตกรรมโรงแยกอากาศพลังงานเย็น LNG

The post นวัตกรรมเปลี่ยนโลก! ปตท. x บีไอจี ผุดโรงงาน MAP2 พลิกโฉมอุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำ appeared first on The Signals.