น้ำมัน 19–20 ล้านบาร์เรลไหลผ่านช่องแคบ Hormuz ทุกวัน เท่ากับ 20% ของการค้าน้ำมันโลกทั้งหมด รวมถึง LNG อีก 20% ของปริมาณโลก และมูลค่ารวมของน้ำมันและก๊าซที่ผ่านเส้นทางนี้ต่อปีอยู่ที่มากกว่า 500,000 ล้านดอลลาร์
คำตอบไม่ใช่แค่เรื่องน้ำมัน แต่เป็นเรื่องว่าประเทศใดมี “เวลาเหลือ” อยู่กี่วันก่อนที่ไฟฟ้าดับ โรงงานหยุด และเงินเฟ้อพุ่งรู้หรือไม่ การปิดช่องแคบ Hormuz คือ เหตุการณ์ที่เส้นทางขนส่งพลังงานสำคัญที่สุดในโลก ซึ่งเชื่อมอ่าวเปอร์เซียกับมหาสมุทรอินเดีย ถูกปิดกั้นหรือหยุดดำเนินการ ส่งผลให้น้ำมันดิบและ LNG จากซาอุดีอาระเบีย อิรัก UAE กาตาร์ และคูเวต ไม่สามารถส่งออกได้ตามปกติ
ถ้า Hormuz ปิด 30 วัน ประเทศไหนพังก่อน?
ช่องแคบ Hormuz ตั้งอยู่ระหว่างอิหร่านทางเหนือและโอมาน-UAE ทางใต้ กว้างในจุดแคบที่สุดเพียง 33 กิโลเมตร แต่เป็นเส้นทางเดียวที่น้ำมันดิบจากผู้ผลิตรายใหญ่ของโลกเดินทางออกสู่ตลาดโลกได้
ข้อมูลจาก Kpler บริษัทที่ปรึกษาด้านพลังงาน ระบุว่าในปี 2025 มีน้ำมันดิบราว 13 ล้านบาร์เรลต่อวันผ่านช่องแคบนี้ คิดเป็น 31% ของการขนส่งน้ำมันดิบทางทะเลทั้งหมดของโลก และยังรวมถึง LNG อีก 20% ของอุปทานโลก ซึ่งส่วนใหญ่มาจากกาตาร์
ทำไมถึงเบี่ยงเส้นทางไม่ได้
เส้นทางสำรองที่มีอยู่มีข้อจำกัดชัดเจน เช่น ท่อส่งน้ำมัน IPSA ของซาอุดีอาระเบียรองรับได้แค่ราว 5 ล้านบาร์เรลต่อวัน หรือท่อ Habshan-Fujairah ของ UAE ที่มีกำลังการส่งอีกส่วนหนึ่ง แต่เมื่อรวมกันแล้วก็ยังไม่สามารถทดแทนปริมาณที่ปกติผ่าน Hormuz ได้ครบถ้วน สรุปง่ายๆ คือไม่มีท่อสำรองไหนใหญ่พอที่จะ “รับงาน” ได้ทั้งหมด
ประเทศ 4 แห่งที่รับน้ำมัน 75% จาก Hormuz
ก่อนจะตอบว่าใครพังก่อน ต้องรู้ว่าใครพึ่งพามากที่สุด ข้อมูลจาก Zero Carbon Analytics อ้างอิงการวิเคราะห์ของ Ember ระบุชัดว่าจีน อินเดีย ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้ รวมกันคิดเป็น 75% ของน้ำมันที่ไหลผ่านช่องแคบและ 59% ของ LNG แต่ระดับความเปราะบางของแต่ละประเทศไม่เท่ากัน เพราะขึ้นอยู่กับว่ามี “buffer” หรือทางออกสำรองมากแค่ไหน
วิเคราะห์เชิงลึก ใครพังก่อนถ้า Hormuz ปิด 30 วัน
ญี่ปุ่น ช็อกหนักที่สุดในโลกพัฒนาแล้ว ญี่ปุ่นนำเข้าน้ำมันดิบจากตะวันออกกลางถึง 95% ของน้ำมันทั้งหมดที่ใช้ และในจำนวนนี้ประมาณ 70% ผ่านช่องแคบ Hormuz ในเดือนมกราคม 2026 ญี่ปุ่นนำเข้าน้ำมันดิบจากประเทศอาหรับ 95.5% โดยซาอุดีอาระเบีย 41.37 ล้านบาร์เรล (เฉลี่ย ~1.33 ล้านบาร์เรลต่อวัน หรือ 54.1% ของทั้งหมด)
สำหรับ LNG นั้น รัฐมนตรีสำนักนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น Minoru Kihara เปิดเผยว่า ตาม Chief Cabinet Secretary Minoru Kihara พลังงานและสาธารณูปโภคญี่ปุ่นมีสต็อก LNG เทียบเท่า 3 สัปดาห์ของการบริโภคชาติ ขณะที่สต็อกน้ำมันรวม 254 วัน (รัฐ 146 วัน + เอกชน 101 วัน + joint 7 วัน)
นอกจากนี้ข้อมูลจาก Zero Carbon Analytics ยังระบุว่า 87% ของพลังงานที่ญี่ปุ่นใช้ทั้งหมดมาจากเชื้อเพลิงฟอสซิลที่ต้องนำเข้า ซึ่งสูงที่สุดในกลุ่มประเทศเศรษฐกิจขนาดใหญ่ของเอเชีย ทำให้ญี่ปุ่นเป็นประเทศที่มีความเสี่ยงสูงที่สุดในแง่โครงสร้าง
เกาหลีใต้ เปราะบางมาก แต่มี buffer บ้าง เกาหลีใต้นำเข้าน้ำมัน 70% และ LNG อีก 20% จากตะวันออกกลาง พลังงานทั้งหมด 81% ของประเทศมาจากเชื้อเพลิงฟอสซิลนำเข้า ซึ่งสูงเป็นอันดับสองรองจากญี่ปุ่นในเอเชีย
เกาหลีใต้มีนิคมอุตสาหกรรมหนักขนาดใหญ่ ทั้งเหล็กกล้า ปิโตรเคมี และการต่อเรือ ซึ่งต้องการพลังงานสูงมาก การหยุดชะงักของอุปทานพลังงานในช่วง 30 วันจะทำให้ต้นทุนการผลิตพุ่งสูงและกระทบต่อห่วงโซ่อุปทานของอุตสาหกรรมเหล่านี้ทันที
อินเดีย ช็อกซ้อนช็อก ทั้งน้ำมันและ LNG อินเดียนำเข้าน้ำมันดิบจากตะวันออกกลาง 60% ของทั้งหมด และ LNG มากกว่าครึ่งของที่ใช้มาจากอ่าวเปอร์เซีย โดยเฉพาะจากกาตาร์และ UAE ข้อมูลจาก UBP อ้างโดย CNBC ระบุว่าการปิด Hormuz จะทำให้อินเดียได้รับ “dual shock” คือทั้งต้นทุนนำเข้าน้ำมันที่พุ่ง และสต็อก LNG ที่หดตัวพร้อมกัน
อินเดียเป็นประเทศที่มี “overall exposure” สูงที่สุดในภูมิภาคเอเชียใต้ตามการประเมินของนักวิเคราะห์ที่อ้างถึงโดย CNBC ซึ่งหมายความว่าผลกระทบจะกว้างกว่าแค่ราคาพลังงาน แต่จะรวมถึงค่าเงินรูปีและดุลการชำระเงินด้วย
จีน ใหญ่ที่สุดแต่ไม่เปราะบางที่สุด จีนเป็นผู้นำเข้าน้ำมันดิบรายใหญ่ที่สุดในโลก โดยประมาณ 40% ของน้ำมันนำเข้าของจีนผ่านช่องแคบ Hormuz และ LNG จากกาตาร์กับ UAE คิดเป็น 30% ของการนำเข้า LNG ของจีน อย่างไรก็ตาม Zero Carbon Analytics ชี้ว่าพลังงานทั้งหมดเพียง 20% ของจีนมาจากเชื้อเพลิงฟอสซิลนำเข้า ซึ่งต่ำกว่าญี่ปุ่นและเกาหลีใต้มาก เพราะจีนมีถ่านหินในประเทศและสำรองยุทธศาสตร์ที่สะสมไว้จำนวนมาก นอกจากนี้เส้นทาง Belt and Road และท่อส่งก๊าซจากรัสเซียยังช่วยกระจายความเสี่ยงได้บางส่วน
ตารางเปรียบเทียบความเปราะบาง Hormuz ปิด 30 วัน
| ประเทศ | น้ำมันจาก ตอ.กลาง | LNG จาก ตอ.กลาง | % พลังงาน จากนำเข้า | ระดับความเปราะบาง | สต็อกสำรอง |
| ญี่ปุ่น | 95% | 11% | 87% | 🔴 วิกฤต | LNG 3 สัปดาห์ (Kihara 2026) |
| เกาหลีใต้ | 70% | 20% | 81% | 🔴 วิกฤต | มีบ้างแต่จำกัด |
| อินเดีย | 60% | >50% | 35% | 🟠 สูงมาก | กลางๆ |
| จีน | 40% | 30% | 20% | 🟡 ปานกลาง | สูง มีสำรองยุทธศาสตร์ |
| ไทย | สูง | ปานกลาง | สูง | 🟠 สูง | จำกัด |
| ปากีสถาน | สูง | 99% | สูง | 🔴 วิกฤต | น้อยมาก |
ที่มา: Reuters, CNBC (Kpler/UBP/Nomura), Zero Carbon Analytics/Ember, 2026
ราคาน้ำมันจะไปถึงไหนถ้า Hormuz ปิด 30 วัน
นักวิเคราะห์พลังงานจาก CNBC ระบุว่าการปิดช่องแคบแบบยาวนานจะทำให้ราคาน้ำมัน Brent ทะลุ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ขณะที่การวิเคราะห์เชิงลึกจากผู้เชี่ยวชาญคาดว่าในสถานการณ์ที่วิกฤตยืดเยื้อ ราคาอาจพุ่งไปแตะ 120–150 ดอลลาร์ขึ้นไป
สำหรับก๊าซธรรมชาติ IMF ประมาณการว่าทุกๆ ราคาน้ำมันที่เพิ่มขึ้น 1% จะทำให้เงินเฟ้อโลกเพิ่มขึ้น 0.3–0.4 จุด ซึ่งหมายความว่าถ้าราคาน้ำมันพุ่ง 50% เงินเฟ้อโลกอาจเพิ่มขึ้นราว 15–20 จุดสะสม และนั่นคือสถานการณ์ที่ธนาคารกลางทั่วโลกกลัวที่สุด
ราคา LNG และผลกระทบต่อค่าไฟฟ้า
นักวิเคราะห์จาก Kpler ชื่อ Katayama ระบุผ่าน CNBC ว่า ผู้ซื้อ LNG แบบ spot ในเอเชียจะต้องจ่ายค่าทดแทนสูงมาก เพราะต้องแย่ง LNG จากมหาสมุทรแอตแลนติกกับยุโรปพร้อมกัน ราคาก๊าซธรรมชาติแบบ spot อาจพุ่งสูงถึง 29 ดอลลาร์ต่อล้าน BTU ซึ่งเพิ่มขึ้นราว 170% จากระดับปกติ และถ้าช่องแคบปิดนานราว 3 เดือน ราคาก๊าซยุโรปอาจพุ่งสามเท่าไปแตะ 100 ดอลลาร์ต่อ megawatt-hour
ไทยอยู่ตรงไหนในสถานการณ์นี้
แม้จะไม่ค่อยถูกพูดถึง แต่ Nomura ได้ระบุผ่าน CNBC ว่าไทยเป็นประเทศที่ “สูญเสีย” มากที่สุดในแง่ราคาน้ำมันในเอเชีย โดยตาม Nomura ไทย net oil imports 4.7% ของ GDP สูงสุดในเอเชีย ทุก 10% ที่ราคาน้ำมันขึ้น ดุลบัญชีเดินสะพัดแย่ลง 0.5% GDP (BofA คล้าย 6% GDP 2025) และทุกๆ ที่ราคาน้ำมันเพิ่มขึ้น 10% ดุลบัญชีเดินสะพัดของไทยจะแย่ลง 0.5% ของ GDP
กล่าวง่ายๆ คือถ้าราคาน้ำมันพุ่งขึ้น 50% ไทยอาจเผชิญแรงกดดันดุลบัญชีเดินสะพัดถึง 2.5 จุดเปอร์เซ็นต์ของ GDP ซึ่งเป็นตัวเลขที่ไม่ควรมองข้าม นอกจากนี้ CNBC ยังระบุว่า ไทย อินเดีย เกาหลีใต้ และฟิลิปปินส์ คือกลุ่มที่เปราะบางที่สุดในเอเชียจากรายงานของ Nomura
5 สัญญาณที่ต้องจับตาถ้า Hormuz ปิดยาวนาน
- สัญญาณ 1 ประกาศ force majeure จากผู้ผลิตน้ำมันหลักในอ่าวเปอร์เซีย ซึ่ง Special Eurasia ระบุว่าเป็นหนึ่งในผลลัพธ์ระยะสั้นที่น่าจะเกิดขึ้น
- สัญญาณ 2 สต็อก LNG ของญี่ปุ่นหมดหลังสัปดาห์ที่ 3 ตามที่รัฐบาลญี่ปุ่นยืนยัน
- สัญญาณ 3 ราคา Brent ทะลุ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ตามการประเมินของนักวิเคราะห์ CNBC
- สัญญาณ 4 ค่าระวางเรือพุ่งสูงผิดปกติ เนื่องจากเส้นทางทางเลือกยาวกว่าและความต้องการเรือเพิ่มขึ้นพร้อมกัน
- สัญญาณ 5 ธนาคารกลางในเอเชียหยุดหรือชะลอการลดดอกเบี้ย เพื่อสกัดเงินเฟ้อจากต้นทุนพลังงาน
โอกาสที่เกิดขึ้นในวิกฤตนี้
วิกฤตทุกครั้งมีสองด้านเสมอ สำหรับการปิด Hormuz ในปี 2026 ก็เช่นกัน
- ผู้ผลิตน้ำมันนอกตะวันออกกลาง อย่างสหรัฐฯ แคนาดา นอร์เวย์ และบราซิล จะได้ราคาขายที่สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
- Malaysia ได้ประโยชน์ Nomura ระบุว่ามาเลเซียซึ่งเป็นผู้ส่งออกพลังงานอาจได้รับผลดีเชิงเปรียบเทียบในภูมิภาค
- เส้นทางการค้าทางเลือก เช่น ท่อส่งก๊าซจากรัสเซียหรือเส้นทาง Belt and Road ของจีน อาจได้รับความสนใจและการลงทุนมากขึ้น
- พลังงานหมุนเวียน ทุกวิกฤตพลังงานฟอสซิลเร่งการลงทุนในพลังงานทดแทนและเพิ่มความเร็วการเปลี่ยนผ่านพลังงาน
ความเสี่ยงที่ต้องจับตาต่อเนื่อง
- Stagflation คือ อะไร? กล่าวคือ สถานการณ์ที่เงินเฟ้อสูงจากต้นทุนพลังงาน ในขณะที่เศรษฐกิจชะลอตัวพร้อมกัน ซึ่งแก้ยากที่สุดสำหรับนโยบายการเงิน
- การกระจายความเสี่ยงสำรองน้ำมัน ประเทศที่สำรองน้ำมันเชิงยุทธศาสตร์น้อยอย่างปากีสถาน ซึ่ง 99% ของ LNG มาจากกาตาร์และ UAE จะเผชิญวิกฤตเร็วที่สุด
- ผลกระทบต่ออุตสาหกรรมอาหาร Guardian รายงานว่า Hormuz ยังเป็นเส้นทางของปุ๋ยโลก 1 ใน 3 ด้วย ซึ่งหมายความว่าราคาอาหารอาจพุ่งตามมา
บทสรุป ช่องแคบเล็ก ชะตากรรมใหญ่
ถ้าช่องแคบ Hormuz ปิด 30 วัน คำตอบว่าใครพังก่อนไม่ใช่แค่ตัวเลขเชิงทฤษฎี แต่มีข้อมูลรองรับชัดเจน ญี่ปุ่นจะหมด LNG buffer ก่อนวิกฤตจบ เกาหลีใต้จะเจอต้นทุนอุตสาหกรรมพุ่ง อินเดียจะได้รับช็อคซ้อนกัน และปากีสถานอาจวิกฤตหนักที่สุดเพราะ LNG 99% มาจากแหล่งเดียว
จีนมีขนาดใหญ่และสำรองมาก จึงรับมือได้ดีกว่า แต่ก็ไม่รอดผลกระทบ ส่วนไทยเงียบแต่เสี่ยง เพราะมีการพึ่งพาน้ำมันนำเข้าสูงที่สุดในเอเชียเมื่อวัดเป็นสัดส่วน GDP
วิกฤต Hormuz ในปี 2026 กำลังตั้งคำถามที่สำคัญต่อทุกประเทศในเอเชียว่า ตอนนี้เราสะสมพลังงานสำรองเพียงพอแล้วหรือยัง และถ้ายังไม่พอ จะรอถึงเมื่อไหร่ถึงจะเริ่มเตรียมตัวอย่างจริงจัง?
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการปิดช่องแคบ Hormuz
Q: ช่องแคบ Hormuz ปิดจะกินเวลานานแค่ไหน?
A: ไม่มีประวัติการปิดสมบูรณ์ในอดีต ผู้เชี่ยวชาญจาก Special Eurasia ประเมินว่าถ้าไม่มีการแทรกแซงทางการทูตหรือทหารภายใน 14 วัน อุตสาหกรรมเอเชียจะเริ่มหดตัวอย่างมีนัยสำคัญ การยืดเยื้อเกิน 30 วันถือว่าเป็นสถานการณ์วิกฤตระดับโลก
Q: ประเทศไหนเสี่ยงสูงสุดถ้า Hormuz ปิด 30 วัน?
A: ตามข้อมูลจาก Zero Carbon Analytics/Ember และ Nomura ญี่ปุ่นและเกาหลีใต้เสี่ยงสูงสุด เพราะ 87% และ 81% ของพลังงานทั้งหมดมาจากเชื้อเพลิงฟอสซิลนำเข้า ตามลำดับ ส่วนญี่ปุ่นมีสต็อก LNG เพียง 3 สัปดาห์
Q: ราคาน้ำมันจะขึ้นไปถึงเท่าไหร่?
A: นักวิเคราะห์ CNBC คาดว่าจะทะลุ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล และในสถานการณ์ยืดเยื้ออาจไปถึง 120–150 ดอลลาร์ ซึ่งเทียบได้กับช็อคน้ำมันยุค 1970s
Q: ไทยได้รับผลกระทบอย่างไร?
A: Nomura ระบุไทย net oil imports 4.7% GDP ทุก 10% ราคาขึ้น ดุลบัญชีแย่ลง 0.5% GDP
Q: เส้นทางสำรองแทน Hormuz มีไหม?
A: มีอยู่บ้าง เช่น ท่อ IPSA ของซาอุดีฯ รองรับได้ 5 ล้านบาร์เรลต่อวัน และท่อ UAE บางส่วน แต่ไม่สามารถทดแทนปริมาณ 13–19 ล้านบาร์เรลที่ปกติผ่าน Hormuz ได้ครบถ้วน นั่นคือปัญหาหลักของทุกแผนสำรอง
อ้างอิงจาก
- https://www.tbsnews.net/infograph/numbers/volume-crude-oil-transported-through-strait-hormuz-2025-q1-destination-1377796
- https://www.oilmonster.com/article/strait-of-hormuz-accounted-for-onefifth-of-global-lng-trade-flows-in-2024/7143
- https://www.kpler.com/blog/strait-of-hormuz-watch-amid-iran-conflict-risk-tracking-crude-flows-interference-and-diversions-in-kp
- https://www.gem.wiki/Iraqi_Pipeline_in_Saudi_Arabia_(IPSA)]
- https://www.bicmagazine.com/industry/natgas-lng/about-one-fifth-of-global-liquefied-natural-gas-trade-flows-through-strait-of-ho
- https://www.kpler.com/blog/9-mbd-at-risk-why-mideast-gulf-arab-states-lobbied-to-prevent-a-us-strike-on-iran
- https://www.arabnews.jp/en/business/article_165177/
- https://www.argusmedia.com/en/news-and-insights/latest-market-news/2772657-japan-utilities-keep-lng-stocks-above-average-into-20
- https://www.linkedin.com/posts/zerocarbon-analytics_asian-countries-most-at-risk-from-oil-and-activity-7343015882475888640-OGH
- https://zerocarbon-analytics.org/wp-content/uploads/2025/06/2025-06-23_ZCA_Briefing_Oil-and-gas-supply-disruptions-in-the-Strait
- https://www.spglobal.com/energy/en/news-research/latest-news/lng/080525-japanese-refiners-recognize-need-to-reduce-95-middle-eas
- https://www.spglobal.com/energy/en/news-research/latest-news/lng/030526-south-korea-sees-no-lng-shortages-despite-middle-east-su
- https://www.moneycontrol.com/news/business/economy/half-of-india-s-lng-imports-come-from-qatar-and-uae-relying-on-strait-of-horm
- https://www.nationthailand.com/news/world/40063300
- https://www.statista.com/statistics/1116938/japan-dependency-rate-on-fossil-fuel-imports-
